Maaşım Eksik Yattı, Ne Yapmalıyım?

Önce nedenini ayırt edin

Eksik yatan maaşın nedeni üçten biridir; çözüm yolu her birinde farklıdır.

Durum 1: Bordro doğru, banka eksik

Bordronuzdaki “net ödenen” satırı ile hesabınıza yatan tutar farklıysa, arada yasal olarak gösterilmesi gereken bir kesinti vardır: maaş avansı, icra kesintisi (net ücretin en fazla dörtte biri), nafaka, sendika aidatı, BES otomatik katılım (%3) veya işverenin yanlış aktarımı. İş Kanunu m.37 uyarınca her ödemede kesintilerin yazılı dökümü verilmek zorundadır; “bordro dışı” kesinti yapılamaz. İK’ya yazılı (e-posta) sorun; cevap alamazsanız aynı e-postayı ALO 170 başvurusuna ekleyin.

Durum 2: Bordro da düşük, brüt aynı

Brüt değişmediği halde net düştüyse neden çoğunlukla gelir vergisidir:

1. Dilim geçişi. Kümülatif matrahınız 190.000 ₺ eşiğini aştığı ay oran %15’ten %20’ye çıkar; 50.000 ₺ brütte bu genelde Mayıs ayıdır ve net yaklaşık 2.100 ₺ düşer. Bu bir hata değildir; vergi dilimi aracı hangi ay olduğunu gösterir.
2. İkramiye veya prim. Ödendiği ay matrahı büyüttüğü için sonraki aylarda dilim erken gelir.
3. İstisna hatası. Asgari ücret istisnası eksik uygulanmışsa vergi olması gerekenden yüksek çıkar; bu bir bordro hatasıdır. Bordro kontrolü aracına brüt, ay ve kümülatif matrahı girin; olması gereken kesintiyi yan yana görün.

Durum 3: Brüt düşmüş veya gün eksik

Bordroda çalışılan gün 30’dan azsa ya raporlu/ücretsiz izinli gün vardır ya da işveren eksik gün bildirmiştir. e-Devlet “4A Hizmet Dökümü”nde o ayın gün sayısına ve prime esas kazanca bakın. Gerçekten çalıştığınız günler eksik bildirilmişse hem maaşınız hem prim gününüz eksilmiştir; bu, işçinin haklı fesih nedenlerinden biridir (m.24/II-e) ve SGK’ya ihbar konusudur.

Başvuru sırası

1. İK/muhasebeye yazılı başvuru (e-posta veya imza karşılığı dilekçe). Bordro ve hizmet dökümü ekran görüntülerini ekleyin. 5 iş günü süre verin.
2. ALO 170 (ÇSGB İletişim Merkezi) veya ÇSGB Rehberlik ve Teftiş başvurusu: ücretin eksik ödenmesi idari para cezası gerektirir.
3. Arabulucu ve iş mahkemesi: ücret alacakları için arabuluculuk zorunlu ön şarttır; zamanaşımı 5 yıldır. Ücreti 20 gün içinde ödenmeyen işçi iş görmekten kaçınabilir (m.34) ve mevduat faiziyle alacak isteyebilir.

Bilinmesi gereken üç kural

• Ücret en geç ayda bir ödenir; sözleşmeyle bir haftaya kadar indirilebilir, uzatılamaz (m.32).
• Ücretten yapılan ceza kesintisi ayda 2 günlük ücreti aşamaz ve yazılı sözleşmede belirtilmiş olmalıdır (m.38).
• Bordroyu imzalamak, tutarı kabul ettiğiniz anlamına gelmez; itiraz kaydı düşebilirsiniz.