Fesih üç ana türe ayrılır: haklı nedenle fesih (bildirimsiz, m.24-25), bildirimli fesih (geçerli nedenle veya nedensiz, m.17-18) ve tarafların anlaşması (ikale). Hangi hakkın doğduğu feshi kimin, hangi nedenle yaptığına bağlıdır: işverenin haklı feshinde kıdem yok; işçinin haklı feshinde kıdem var ihbar yok; işverenin bildirimli feshinde kıdem + ihbar + (30+ işçili işyerinde geçerli neden yoksa) işe iade veya 4-8 aylık tazminat.
Bu sayfada
Fesih türü × doğan haklar
| Fesih | Kıdem | İhbar | İşsizlik maaşı | İşe iade / ek tazminat |
|---|---|---|---|---|
| İşveren, haklı nedenle (m.25/II ahlak ve iyi niyet) | Yok | Yok | Yok | Yok (ispat işverende; kod 42-50) |
| İşveren, sağlık/zorlayıcı neden (m.25/I, III) | Var | Yok | Var | Yok |
| İşveren, geçerli nedenle bildirimli (m.18) | Var | Var (uyulmazsa) | Var | Geçerli neden varsa yok |
| İşveren, geçersiz/keyfi (haksız) fesih | Var | Var | Var | Var (30+ işçi, 6 ay kıdem) veya kötü niyet tazminatı |
| İşçi, haklı nedenle (m.24) | Var | Yok | Var | Yok |
| İşçi, istifa (bildirimli) | Yok | Yok (süreye uyarsa) | Yok | Yok |
| İşçi, askerlik/emeklilik/evlilik | Var | Yok | Yok | Yok |
| İkale | Sözleşmeye göre | Sözleşmeye göre | Genelde yok | Yok |
| Belirli süreli sözleşme süre sonu | Tartışmalı | Yok | Var | Yok |
| Ölüm | Var (mirasçılara) | Yok | Yok | Yok |
Kullanılmayan yıllık izin ücreti ve ücret alacakları her fesih türünde ödenir.
İşçinin haklı fesih nedenleri (m.24)
- Sağlık: işin niteliği sağlık için tehlikeli olursa ya da işveren/işçilerden bulaşıcı hastalık.
- Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık: yanıltıcı beyanla işe alma, hakaret, taciz, sataşma; ücretin ödenmemesi veya eksik ödenmesi; çalışma şartlarının uygulanmaması (fazla mesai ücretinin ödenmemesi, sigorta primlerinin eksik yatırılması dahil).
- Zorlayıcı neden: işyerinde bir haftadan fazla süreyle işi durduran zorlayıcı sebep.
İşverenin haklı fesih nedenleri (m.25)
- Sağlık (I): işçinin kusuruyla hastalanması; ihbar süresini 6 hafta aşan rapor.
- Ahlak ve iyi niyet (II): yanıltıcı beyan, hakaret, taciz, sataşma, sarhoşluk, doğruluk ve bağlılığa aykırılık, 7 günü aşan hapis cezalı suç, devamsızlık (ardı ardına 2 iş günü, ayda 2 kez tatil ertesi veya ayda 3 iş günü), görevi yapmamakta ısrar, iş güvenliğini tehlikeye düşürme veya 30 günlük ücretle karşılanamayacak zarar.
- Zorlayıcı neden (III): işçiyi bir haftadan fazla çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı sebep.
- Tutukluluk (IV): ihbar süresini aşan gözaltı veya tutukluluk.
Süreler
| İşlem | Süre |
|---|---|
| Haklı fesih hakkının kullanılması | Nedenin öğrenilmesinden 6 iş günü, olaydan 1 yıl (m.26) |
| İşe iade için arabulucu başvurusu | Fesih bildiriminden 1 ay |
| Arabuluculuk anlaşmazlığı sonrası dava | Son tutanaktan 2 hafta |
| Kıdem, ihbar, izin ücreti zamanaşımı | 5 yıl (ek m.3) |
| Ücret alacağı zamanaşımı | 5 yıl (m.32/8) |
| İşsizlik maaşı başvurusu | Fesihten 30 gün |
Reklam
Sık sorulan sorular
Haklı fesih ile geçerli fesih farkı ne?
Haklı fesih (m.25/II): ahlak ve iyi niyete aykırı ağır davranış, bildirim süresi yok, kıdem yok. Geçerli fesih (m.18): işçinin yetersizliği, davranışları veya işletme gerekleri; bildirim süresine uyulur, kıdem ve ihbar ödenir, işe iade davası açılamaz (neden gerçekten geçerliyse).
İşe iade davası kimler açabilir?
30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az 6 ay kıdemi olan, belirsiz süreli sözleşmeli işçi; fesihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya, anlaşmazlıkta 2 hafta içinde dava. Kazanırsa işe iade + 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti; işveren işe başlatmazsa 4-8 aylık ücret tutarında iş güvencesi tazminatı.
İkale nedir, ne zaman lehimedir?
Karşılıklı anlaşmayla sözleşmenin sona erdirilmesi. Yargıtay "makul yarar" arar: işçiye kıdem + ihbar üstünde ek ödeme yapılmalıdır. İkalede işsizlik maaşı çoğu zaman alınamaz (kod 22). Teklifi hesaplamadan imzalamayın.
Belirli süreli sözleşme bitince tazminat var mı?
Süre sonunda kendiliğinden bitiyorsa ihbar yoktur; kıdem tazminatı tartışmalıdır (Yargıtay, yenilenmeme işverenden kaynaklanıyorsa ödenmesi yönünde). Objektif neden olmadan yapılan belirli süreli sözleşme belirsiz sayılır ve tüm haklar doğar.
İlgili araçlar
Hesaplayıcı
İşten Çıkarsam Ne Alırım?
Kıdem + ihbar + izin + işsizlik maaşı tek ekranda
Rehberİstifa Eden İşçinin Hakları
İstifada tazminat alınır mı: karar ağacı
RehberSGK Çıkış Kodları
Kod kod anlamı, kıdem ve işsizlik maaşı etkisi
HesaplayıcıKıdem Tazminatı Hesaplama
Giydirilmiş ücret, tavan kontrolü, dönem seçici
Hesaplayıcıİhbar Tazminatı Hesaplama
İhbar süresi ve tazminatın brütü/neti
HesaplayıcıYıllık İzin Hesaplama
Kıdeme göre izin süresi ve kullanılmayan izin ücreti
Değişiklik günlüğü
- Sayfa yayına alındı.