Bağ-Kur Primi 2026

Bağ-Kur primi nedir, bu araç size ne gösterir?

Bağ-Kur primi, kendi adına çalışan esnaf, serbest meslek erbabı ve şirket ortaklarının 5510 sayılı Kanun m.4/b kapsamında her ay SGK'ya ödediği sosyal güvenlik primidir. Ücretli çalışanda işveren primi bordrodan keser; 4/b sigortalısında ise primi siz hesaplar, beyan eder ve kendiniz ödersiniz. Bu nedenle tutarı önceden bilmek nakit planınız için önemlidir.

Bu araç dört şeyi birlikte gösterir:

• Aylık prim: beyan ettiğiniz kazanca göre indirimli ve indirimsiz tutar.
• Yıl toplamı: yıl içinde tescil olduysanız ilk ayı gün sayısına göre oranlayarak.
• Vergi avantajı: gelir vergisi mükellefiyseniz primin matrahtan düşmesiyle oluşan net maliyet.
• Emekli aylığına etki: asgari beyan ile seçtiğiniz beyan arasındaki tahmini aylık fark.

Örneğin 2026 yılında asgari beyanla indirimli prim 10.156,73 ₺, indirimsiz 11.808,23 ₺. Tavandan beyan edenin indirimli primi ise 91.410,52 ₺ olur. Rakamların dayandığı taban ve tavanı SGK taban ve tavan sayfasında görebilirsiniz.

Bağ-Kur primi oranı nedir, 5 puan indirim nasıl işler?

2026 yılında 4/b prim oranı %35,75. Bu oran üç kalemin toplamıdır: malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası, kısa vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası (5510 s.K. m.81). Ücretli çalışanda bu yükü işçi ile işveren paylaşır; 4/b sigortalısı ise tamamını tek başına öder. Bu yüzden oran, bordrodaki işçi payından çok daha yüksek görünür.

Primlerini düzenli ödeyen 4/b sigortalısı için Hazine 5 puanlık kısmı karşılar. Böylece uygulanan oran %30,75 olur; asgari beyanda fark aylık 1.651,50 ₺, tam yılda 19.818,00 ₺. İndirimin iki şartı vardır: o aya ait primi süresinde ödemek ve SGK'ya vadesi geçmiş prim borcunuzun olmaması. Ancak borç oluşan ayda indirim düşer; borcu kapattığınız ayı izleyen dönemde yeniden başlar.

Araçtaki "Primlerimi düzenli ödüyorum" kutusu bu indirimi açıp kapatır. Kutuyu kaldırdığınızda sonuç paneli indirimsiz tutarı ve "indirimle" senaryosunu yan yana gösterir; böylece düzensiz ödemenin yıllık bedelini tek bakışta görürsünüz.

Prime esas kazanç: asgari ücret ile tavan arasında beyan

Bağ-Kur primi, beyan ettiğiniz aylık kazanç üzerinden çıkar. 5510 s.K. m.80 beyanı size bırakır; m.82 ise alt ve üst sınırı çizer. Alt sınır brüt asgari ücret (2026 için 33.030,00 ₺), üst sınır asgari ücretin 9 katı olan 297.270,00 ₺. Beyan vermezseniz SGK primi alt sınırdan hesaplar.

Araç bu iki sınırı kendisi uygular. Örneğin 16.515,00 ₺ yazarsanız hesap 33.030,00 ₺ üzerinden çıkar ve alanın altında bir uyarı görürsünüz; tavanın üstünde bir rakam yazarsanız hesap 297.270,00 ₺ ile devam eder. Kazanç alanının yanındaki hazır seçenekler (asgari ücret, iki katı, tavan) sık kullanılan beyanları tek dokunuşla doldurur.

Bir istisna var: yanınızda 4/a sigortalı çalıştırıyorsanız beyanınız en yüksek ücretli çalışanınızın prime esas kazancından az olamaz (m.80). Ayrıca beyanı yıl içinde değiştirebilirsiniz; yeni beyan, verdiğiniz aydan itibaren geçerlidir. Taban ve tavanın yıllara göre seyri SGK taban ve tavan sayfasında, asgari ücretin seyri asgari ücret sayfasında yer alır.

Kimler 4/b sigortalısıdır?

5510 s.K. m.4/b, kendi nam ve hesabına çalışanları sayar. Başlıca gruplar şunlardır:

• Ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar (esnaf, hekim, avukat, mali müşavir gibi)
• Gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar
• Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları
• Limited şirket ortakları ile komandit şirketlerin komandite ortakları
• Tarımsal faaliyette kendi adına çalışanlar
• Köy ve mahalle muhtarları

Sigortalılık, vergi mükellefiyetinin ya da şirket ortaklığının başladığı gün kendiliğinden başlar; SGK bu bilgiyi vergi dairesi ve ticaret sicilinden alır. Yani ayrı bir başvuru yapmasanız bile prim borcu işlemeye başlar. Bu nedenle şirket kurmadan önce aylık prim yükünü hesaba katın; kuruluş maliyetleri için anonim şirket kurma rehberine, oda kaydı ve belge tarafı için faaliyet belgesi yazısına bakabilirsiniz.

Öte yandan aynı dönemde bir işyerinde 4/a sigortalı çalışıyorsanız 4/a sigortalılığı öne geçer (m.53). Bu durumda 4/b primi ödemezsiniz; ancak 4/a çalışmanız biterse 4/b kaldığı yerden devam eder.

Bağ-Kur primini ne zaman ödersiniz, borç birikirse ne olur?

Her aya ait primi, izleyen ayın sonuna kadar ödersiniz (5510 s.K. m.88). Örneğin Mart primi için son gün 30 Nisan'dır. Ödemeyi bankaların SGK tahsilat menüsünden, e-Devlet'ten veya SGK'nın çevrimiçi kanallarından yaparsınız; otomatik ödeme talimatı vermek indirimi korumanın en kolay yoludur.

Süreyi kaçırdığınızda üç sonuç birden doğar. İlk olarak 5 puanlık indirim o ay için düşer, yani prim %35,75 üzerinden çıkar. İkincisi, borca gecikme cezası ve gecikme zammı işler (m.89); bu yük aylar geçtikçe büyür. Üçüncüsü ise sağlık tarafındadır: 60 günden fazla prim borcunuz varsa siz ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler genel sağlık sigortasından yararlanamazsınız (m.67). Acil haller dışında hastane masrafını cebinizden ödersiniz.

Borcu kapattığınız anda sağlık hakkı geri gelir; indirim de sonraki aydan itibaren yeniden başlar. Ancak geçmiş aylardaki indirim kaybını geri alamazsınız. Bu nedenle nakit sıkıştığında bile asgari beyanla düzenli ödemeyi sürdürmek, borç biriktirmekten çok daha ucuzdur. Prim günlerinizi SGK prim günü hesaplama aracıyla toplayabilirsiniz.

Beyanı yükseltmek emekli aylığını nasıl etkiler?

Emekli aylığı, prim ödediğiniz yılların ortalama kazancına dayanır. Bu nedenle beyanı yükseltmek hem bugünkü primi hem de gelecekteki aylığı aynı yönde etkiler. Araç, girdiğiniz prim gününü kullanarak asgari beyanla ve seçtiğiniz beyanla tahmini aylığı yan yana koyar; aradaki farkı ve fazla primin kaç yılda geri döneceğini gösterir.

Örneğin asgari ücretin iki katını beyan eden bir esnaf 2026 yılında aylık 20.313,45 ₺ prim öder; asgari beyana göre fazladan 10.156,73 ₺ çıkar. Karşılığında ortalama kazancı yükselir ve aylığı artar. Ancak en düşük emekli aylığı kuralı bu etkiyi kısmen siler: hesabın verdiği aylık tabanın altında kalıyorsa SGK zaten tabanı öder, yani asgari beyan ile küçük bir artış arasında fark oluşmayabilir.

Öte yandan tavana yakın beyanlar emekli aylığında belirgin fark yaratır. Karar vermeden önce emeklilik tarihinizi ne zaman emekli olurum aracıyla, aylık tahminini emekli maaşı hesaplama aracıyla kontrol edin. 4/b'de tam emeklilik için 9.000 prim günü gerekir; hesabın mantığını 4A, 4B, 4C emekli maaşı yazısı anlatır.

Ödenen prim vergiden düşer mi, net maliyeti nasıl görürsünüz?

Evet. Fiilen ödediğiniz Bağ-Kur primini gelir vergisi hesabında dikkate alırsınız: ticari ve serbest meslek kazancı sahipleri primi gider yazar, şirket ortakları yıllık beyannamede beyan ettikleri gelirden indirir. Şart, primin ödenmiş olmasıdır; tahakkuk eden ama ödemediğiniz prim gider olmaz (5510 s.K. m.88).

Araçta "Gelir vergisi mükellefiyim" kutusunu işaretleyip matrahınızın bittiği dilimi seçin. Ardından sonuç paneli yıllık primi, o dilimdeki vergi avantajını ve primin net maliyetini ayrı satırlarda gösterir. Örneğin asgari beyanla yıllık 121.880,70 ₺ prim ödeyen ve %15 diliminde kalan bir mükellef 18.282,11 ₺ daha az vergi öder; primin gerçek yükü 103.598,60 ₺ olur. Üst dilimlerde avantaj büyür; dilimleri gelir vergisi dilimleri sayfasında görebilirsiniz.

Bu avantaj, işletme finansmanını planlarken de işe yarar. Prim gideri kârı düşürdüğü için vergi yükünü hafifletir; ancak nakit çıkışı yine her ay gerçekleşir. Nakit akışını dengelemek için Nefes Kredisi ve KOSGEB destekleri gibi seçenekleri inceleyebilirsiniz; birçok destek programı vadesi geçmiş SGK borcunuzun olmamasını ister.

Yıl içinde başlayanlar, genç girişimciler ve isteğe bağlı sigortalılar

Sigortalılığınız yıl ortasında başladıysa ilk ay için tam 30 gün yerine tescil tarihinden ay sonuna kadar olan gün sayısı geçerlidir. Araç, "Sigortalılık başlangıcı" alanına yazdığınız tarihe göre ilk ayı oranlar ve yıl toplamını ona göre çıkarır; örneğin ayın 16'sında başlayan biri ilk ay 15 günlük prim öder.

İlk kez sigortalı olan 18 ile 29 yaş arasındaki genç girişimciler için ayrı bir destek vardır: gelir vergisindeki genç girişimci kazanç istisnasından yararlanıyorsanız, bir yıl boyunca asgari ücret üzerinden hesaplanan priminizi Hazine karşılar (5510 s.K. m.81). Bu araç genel tarifeyi hesaplar; desteğe hak kazandığınızı düşünüyorsanız tescil sırasında SGK'ya bildirin.

Hiçbir kapsamda çalışmayan ancak prim ödemek isteyenler isteğe bağlı sigortaya girer. Oran farklıdır: malullük, yaşlılık ve ölüm için %20 ile genel sağlık sigortası için %12, toplam %32 (m.50 ile m.52). 2026 için en düşük tutar 10.569,60 ₺ ve bu günler 4/b statüsünde geçer. Tarımda kendi adına çalışanlar için ise ayrı bir prim günü kuralı geçerlidir; bu araç tarım Bağ-Kur tarifesini kapsamaz.