Maaş Haczi Hesaplama 2026

Maaş haczi hesaplama nedir, bu araç size ne gösterir?

Maaş haczi hesaplama, icra dosyası açılan bir çalışanın aylık net ücretinden ne kadar kesinti gideceğini ve elinde ne kalacağını bulmaktır. Kural iki maddeye dayanır: 4857 sayılı İş Kanunu m.35 işçi ücretinin dörtte birinden fazlasının haczini yasaklar; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.83 ise haciz payının dörtte birden az olamayacağını ve birden fazla haczin sıraya gireceğini söyler. Yani İş Kanunu kapsamındaki bir işçi için oran sabittir: net ücretin çeyreği.

Bu araç size dört şeyi birlikte verir:

• Aylık kesinti: nafaka ve borç haczi ayrı satırlarda, toplamı tek rakamda.
• Elde kalan: kesinti sonrası hesabınıza geçecek tutar.
• Borcun bitişi: dosya bakiyesini yazarsanız kaç ay süreceği ve son ayın kesinti tutarı.
• Gelir türü ayrımı: emekli aylığı, işsizlik ödeneği ve kıdem tazminatı için farklı kurallar.

Haciz çoğu zaman ödenmeyen bir kredi kartı ya da KMH borcunun son halkasıdır. Sürecin nasıl bu noktaya geldiğini kredi kartı borcu ödenmezse icra yazısında adım adım anlattık; bu sayfa ise o sürecin maaşınıza yansıyan kısmını rakama çevirir.

Maaş haczi hesaplama hangi tutarı esas alır?

Hesap, brüt maaşı değil bordrodaki net ücreti esas alır; yani SGK primi, işsizlik primi, gelir ve damga vergisi düşüldükten sonra elinize geçen tutarı. Maaş haczi hesaplama yaparken ikramiye, prim ve fazla mesai ücreti de bu tutara girer, çünkü Yargıtay uygulaması bunları ücretin parçası sayar. Buna karşılık yemek kartı ve servis gibi ayni yardımlar hesaba girmez; nakit ödenen yemek ve yol parası ise girer.

Asgari ücretli için ayrı bir koruma yoktur. Kanun alt sınır koymadığı için 28.075,50 ₺ net alan bir çalışandan da 7.018,88 ₺ kesinti gider ve elinde 21.056,62 ₺ kalır. Ancak İİK m.83 icra müdürüne borçlu ve ailesinin geçimi için pay bırakma takdiri tanır; İş Kanunu kapsamındaki işçide taban ile tavan çakıştığı için sonuç her zaman dörtte birdir.

Net tutarı bilmiyorsanız araçta "Brüt girdim" seçeneğini işaretleyin; araç yürürlükteki tarifeyle 12 ayın netini ay ay türetir. Brütü doğrulamak için brütten nete maaş hesaplama, bordrodaki kesintileri kontrol etmek için bordro kontrol aracını kullanabilirsiniz.

Nafaka haczi ile borç haczi arasındaki fark nedir?

Nafaka alacağı için dörtte bir sınırı yoktur. 4857 s.K. m.35 "nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır" der; bu nedenle mahkemenin hükmettiği aylık nafaka, tutarı ne olursa olsun ücretten önce ve tamamen çıkar. Ardından kalan tutar borç haczi için matrah olur ve dörtte bir kuralı bu matrah üzerinden işler.

Rakamla görelim. 40.000,00 ₺ net maaş ve 8.000,00 ₺ aylık nafakada araç önce nafakanın tamamını ayırır; kalan 32.000,00 ₺ tutarın dörtte biri olan 8.000,00 ₺ borç dosyasına gider. Böylece toplam kesinti 16.000,00 ₺, elde kalan 24.000,00 ₺ olur. Yalnız borç haczi olsaydı kesinti 10.000,00 ₺, elde kalan 30.000,00 ₺ olurdu.

İki ayrıntı önemlidir. Birincisi, öncelik yalnız aylık (cari) nafaka için geçerlidir; birikmiş nafaka alacağı sıradan borç gibi dörtte bir kuralına tabi olur. İkincisi, Türk Medeni Kanunu'ndaki tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakasının hepsi bu kapsamdadır; ayrım nafakanın türüne değil, mahkeme kararına ve aylık olup olmamasına bağlıdır. Nafaka aylık gelire eşit veya ondan yüksekse araç uyarı verir: kesinti gelirin tamamına ulaşır ve borç haczi için matrah kalmaz.

Birden fazla haciz gelirse sıra nasıl işler?

Aynı maaşa ikinci bir haciz yazısı geldiğinde işveren iki ayrı kesinti yapmaz. İİK m.83 açıktır: birden fazla haciz sıraya girer ve öndeki haczin kesintisi bitmeden sonraki dosya için kesinti başlamaz. Sırayı, haciz yazısının işverene ulaştığı tarih belirler; dosyanın açılış tarihi ya da borcun büyüklüğü sırayı değiştirmez.

Örnek: 40.000,00 ₺ net maaşta aylık kesinti 10.000,00 ₺. Birinci dosya 60.000,00 ₺, ikinci dosya 24.000,00 ₺ ise ilk 6 ay boyunca kesintinin tamamı birinci dosyaya gider. Ardından aynı 10.000,00 ₺ ikinci dosyaya geçer ve o da 3 ayda kapanır; toplam 9 ay. Elinizde kalan tutar bu süre boyunca değişmez, çünkü kesinti oranı sabittir.

Tek istisna yine nafakadır. Aylık nafaka sıraya bakmaz; önce çıkar, kalan üzerinden diğer dosyalar sırayla dörtte bir alır. Birden fazla kart ve KMH borcunuz varsa dosyaların hangi sırayla kapanacağını e-Devlet "İcra Dosyası Sorgulama" ekranından izleyebilirsiniz. Borçları tek kalemde toplamak isteyenler için borç kapatma kredisi yazısı maliyet karşılaştırması yapar; KMH tarafındaki süreç için KMH borcu ödenmezse ne olur rehberine bakın.

Hangi gelirler haczedilemez, hangileri tamamen haczedilebilir?

Dörtte bir kuralı yalnız işçi ücreti için geçerlidir; diğer gelirlerde kural iki uca kayar.

Hiç kesinti yok (nafaka dışında)

• Emekli aylığı ve SGK gelir, aylık ve ödenekleri: nafaka borçları ile SGK'nın kendi alacakları dışında haczedilemez (5510 s.K. m.93). Rapor parası ve analık ödeneği de bu gruptadır.
• İşsizlik ödeneği: nafaka borçları dışında haciz, devir ve temlik yasağı vardır (4447 s.K. m.50). Tutarınızı işsizlik maaşı hesaplama aracında görebilirsiniz.

Tamamı haczedilebilir

• Kıdem ve ihbar tazminatı: Yargıtay bu ödemeleri ücret saymaz; bu yüzden dörtte bir sınırı yoktur ve borç bakiyesine kadar tamamı haczedilebilir. Tutarınızı kıdem tazminatı hesaplama ve ihbar tazminatı hesaplama araçlarıyla bulun.

Yıllık izin ücreti ise ücret niteliğindedir ve dörtte bir kuralı içinde kalır. Emekli olup çalışmaya devam edenlerde iki gelir ayrı işler: emekli aylığı haciz dışında kalır, işyerinden alınan ücret ise dörtte bir kuralına tabidir; bu durumu emekli çalışan maaş hesaplama aracıyla birlikte değerlendirebilirsiniz. Memur maaşında ise 4857 m.35 tavanı yoktur; İİK m.83 uyarınca kesinti dörtte birden az olamaz ve icra müdürü geçim payını takdir eder.

İşveren haciz yazısı alınca ne yapar?

İcra dairesinin kesinti yazısı işverene ulaştığında işveren üç yükümlülük altına girer. İlk olarak çalışanın ücretini ve varsa önceki hacizleri bir hafta içinde icra dairesine bildirir (İİK m.355). Daha sonra her ay kesintiyi yapar ve icra dairesinin hesabına yatırır; bu tutar bordroda "icra kesintisi" satırında yer alır. Son olarak çalışan işten ayrılırsa bunu da icra dairesine bildirir.

Kesintiyi yapmayan ya da yatırmayan işveren, kesmediği tutardan icra dairesine karşı bizzat sorumlu olur (İİK m.356); ayrıca m.357 cezai yaptırım öngörür. Bu nedenle işverenler haciz yazısını ciddiye alır ve kesintiyi geciktirmez. Çalışan açısından ise haciz iş sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez; yalnız haciz gelmesi tek başına haklı fesih nedeni değildir. Ancak Yargıtay, sık tekrarlayan hacizlerin işyerinde ek iş yükü yarattığı durumlarda geçerli fesih nedeni olabileceğini kabul ediyor.

Sizin için pratik sonuç şudur: kesinti bordroda net ücretin dörtte birini aşıyorsa önce insan kaynaklarına, sonra icra dairesine yazılı başvurun. Fazla kesinti için icra mahkemesine şikâyet yolu vardır ve süre yedi gündür (İİK m.16).

Brütten maaş haczi hesaplama: vergi dilimi kesintiyi neden değiştirir?

Kesinti net ücrete bağlı olduğu için net değişince kesinti de değişir. Yıl içinde kümülatif gelir vergisi matrahı üst dilime geçtiğinde net ücret düşer; bu yüzden aynı brüt maaşla yılın ilk ve son ayındaki kesintiler farklı çıkar. Araçtaki "Brüt girdim (12 ay)" seçeneği bu farkı ay ay gösterir.

Örneğin 60.000,00 ₺ brüt maaşta Ocak ayı neti 47.356,62 ₺, kesinti 11.839,16 ₺ olur. Nisan ayında üst vergi dilimine geçişle net 46.656,62 ₺, kesinti 11.664,16 ₺ olur; Aralık kesintisi ise 10.660,10 ₺. On iki ayın toplam kesintisi 134.921,22 ₺, yani aylık ortalama 11.243,44 ₺.

Bu hesabın tersi de geçerlidir: net düştüğünde elde kalan da düşer, çünkü kesinti oranı sabit kalır ve azalan tutarın dörtte biri de azalır. Dilim geçişinin ayını öğrenmek için vergi dilimi hesaplama aracına, oranlar için gelir vergisi dilimleri sayfasına bakın. Asgari ücret istisnası nedeniyle asgari ücretli için bu dalgalanma yoktur; net yıl boyunca sabittir, dolayısıyla kesinti de 7.018,88 ₺ olarak kalır.

Haciz sonrası nelere dikkat etmelisiniz?

• Bordroyu her ay kontrol edin. "İcra kesintisi" satırını net ücretin dörtte biriyle karşılaştırın; fazlası varsa yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yolu vardır.
• Dosya sırasını izleyin. Birden fazla dosya varsa e-Devlet üzerinden hangisinin önce kapanacağını görebilirsiniz; ödeme planınızı buna göre yapın.
• Faizi hesaba katın. Araç bitiş süresini yalnız ana bakiye üzerinden verir; takip giderleri ve işleyen faiz süreyi uzatır, bu yüzden icra dosyasındaki güncel bakiye esastır.
• Doğrudan ödeme seçeneğini düşünün. Borcu icra dairesine toptan kapattığınızda işverene haczin kaldırıldığı yazısı gider; kesinti aynı ay durmayabilir, fazla kesilen tutarı bir sonraki bordroda geri alırsınız.
• Yeni borçtan kaçının. Haciz sürerken alınan yeni kredi ikinci bir dosyaya dönüşebilir; bütçeyi toparlamak için borçlardan kurtulma rehberi beş adımlık bir plan sunar.

Son olarak, haciz öncesindeki gecikme kaydı Findeks raporunuzda bir süre daha kalır. Bu yüzden borcu kapattıktan sonra icra dairesinden dosyanın kapandığına dair belge alın ve bankaya iletin; böylece yeni bir kredi başvurusunda durumu belgeyle açıklayabilirsiniz.