İki İş Teklifini Karşılaştır

İş teklifi karşılaştırma nedir, bu araç neyi ölçer?

İş teklifi karşılaştırma, iki teklifin size bir yılda bıraktığı toplam değeri aynı ölçekte yan yana koymaktır. Aylık brüt tek başına yanıltır; çünkü ikramiye, prim, yemek kartı, yol yardımı, özel sağlık sigortası ve işveren BES katkısı farklı vergi kurallarına tabidir. Bu araç her teklif için 12 aylık bordro çalıştırır ve şu üç rakamı verir:

• Yıllık net maaş: ikramiye ve prim dahil, dilim geçişleriyle birlikte hesaplanan 12 aylık net.
• Vergisiz yan haklar: istisna içinde kalan yemek ve yol, özel sağlık ve BES katkısının yıllık toplamı.
• Yıllık toplam değer: ikisinin toplamı; kazananı bu rakam belirler.

Ayrıca pano, kaybeden teklifi eşitleyen brütü ve aynı işi gören yıllık ek primi gösterir. Böylece pazarlık masasına somut bir rakamla oturursunuz. Tek bir maaşın ay ay seyrini görmek için brütten nete maaş hesaplama aracı yeterlidir; bu sayfa ise iki teklifi aynı kurallarla karşı karşıya getirir.

İş teklifi karşılaştırma yaparken neden aylık brüt yetmez?

Brüt aynı olsa bile elinize geçen toplam değer ciddi biçimde değişebilir. Örneğin motorun hesapladığı ilk senaryoda iki teklifin brütü de 60.000 ₺; ancak yemek, yol ve özel sağlık ekleyen teklif yılda 133.200,00 ₺ daha değerli çıkıyor. Bu fark tamamen vergisiz yan haklardan geliyor, çünkü istisna içindeki yemek ve yol için ne gelir vergisi ne SGK primi ödersiniz.

Tersi de geçerlidir. İkinci senaryoda 80.000 ₺ brüt veren yalın teklif ile 70.000 ₺ brüt artı yan hak paketi karşı karşıya geliyor; sonuç yan hak paketi lehine yılda 95.650,80 ₺. Yani 10.000 ₺ brüt farkı, net tarafta 6.129,10 ₺ aylık net farkına iniyor; çünkü brütün üstteki kısmı hem SGK payına hem daha yüksek dilime giriyor. Yan hakların bu yükü yoktur.

Öte yandan brütün de yan haklarda bulunmayan bir üstünlüğü vardır: kıdem ve ihbar tazminatı, işsizlik ödeneği ve emekli aylığı brüte bağlıdır. Yüksek brüt uzun vadede bu kalemleri büyütür. Bu nedenle sonucu okurken yıllık toplam değerle birlikte "Aylık brüte göre" satırına da bakın; işveren maliyetini görmek için işverene maliyet hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

İkramiye ve prim yıllık neti nasıl değiştirir?

İkramiye ve prim brüt ücrettir; işveren ikisinden de SGK primi ve gelir vergisi keser. Araç ikramiyeyi maaş sayısı olarak alır ve yıla dağıtır: tek ikramiyeyi aralığa, iki ikramiyeyi haziran ve aralığa, üçünü nisan, ağustos ve aralığa, dördünü mart, haziran, eylül ve aralığa yerleştirir. Yıllık primi ise aralık brütüne ekler.

Bu dağılım önemlidir, çünkü ikramiye ödenen ayda kümülatif matrah sıçrar ve vergi dilimi öne gelir. Üçüncü senaryoda 65.000 ₺ brüt artı iki maaş ikramiye, 75.000 ₺ yalın brütle yarışıyor. İkramiyeli teklif Nisan ayında %20 dilimine geçiyor; yalın teklif Mart ayında %20 dilimine geçiyor. Yıllık toplamda ikramiyeli teklif 6.129,10 ₺ önde.

Prim tarafında dördüncü senaryo 70.000 ₺ brüt artı 150.000 ₺ yıllık prim ile 80.000 ₺ yalın brütü karşılaştırıyor; fark primli teklif lehine 18.387,30 ₺. Yine de primi değerlendirirken garanti olup olmadığını sorun: hedefe bağlı prim, sözleşmede yazmadıkça hak değildir. Dilim geçişinin bordroya yansımasını bordromda gelir vergisi neden arttı yazısında, tarifeyi gelir vergisi dilimleri sayfasında bulabilirsiniz.

Yemek ve yol yardımında istisna sınırı ne anlama gelir?

Yemek ve yol yardımının belli bir günlük tutara kadar olan kısmı gelir vergisinden istisnadır: yemek için 193 s. GVK m.23/8, toplu taşıma kartı veya bileti biçimindeki yol için m.23/10. Günlük sınırlar 2026 yılında yemekte 300,00 ₺, yolda 158,00 ₺. Araç bu tutarları ay içi çalışılan gün sayısıyla çarpar; varsayılan 21 günle aylık sınır yemekte 6.300,00 ₺, yolda 3.318,00 ₺ olur.

Sınırı aşan kısım vergisiz yan hak değildir. Araç aşan tutarı her ayın bordro brütüne ekler; böylece o kısım gelir vergisine ve damga vergisine girer. Beşinci senaryo bunu gösteriyor: 10.000 ₺ yemek kartı veren 60.000 ₺ brüt teklifte aylık 3.700,00 ₺ istisnayı aşıyor. Karşısındaki 64.000 ₺ brüt artı sınır içi yemek teklifi öne geçiyor; fark 2.206,48 ₺.

Nakit ödeme ayrı bir konudur. Yol parasını kart veya servis yerine nakit alıyorsanız istisna hiç yoktur; altıncı senaryoda işveren aynı 3.000 ₺ yol yardımını nakit verdiğinde yıllık değer 13.935,24 ₺ düşüyor. Bu nedenle nakit yol alan teklifte "Nakit" seçeneğini işaretleyin. Güncel sınırlar ve ayrıntılı kurallar için yemek ve yol istisnası sayfasına bakın.

Özel sağlık sigortası ve BES katkısı hesaba nasıl girer?

Araç, işverenin ödediği özel sağlık sigortası primini ve işveren BES katkısını vergisiz yan hak olarak alır ve 12 ayla çarpıp yıllık toplam değere ekler. Bu bir sadeleştirmedir: uygulamada iki kalem de belirli sınırlar içinde vergi avantajı taşır, sınırın üstü ise ücret gibi vergiye girer. Bordronuzda bu kalemleri brüte eklenmiş görürseniz, aracı kullanırken tutarı yan hak alanına değil brüte yazın.

İki kalemin size değeri farklı zamanlarda ortaya çıkar. Özel sağlık sigortası, aynı poliçeyi kendiniz alsaydınız ödeyeceğiniz primi cebinizde bırakır; yani değeri anlıktır. İşveren BES katkısı ise birikime gider; şirketten ayrıldığınızda hak ediş süresini doldurmadıysanız katkının bir kısmı sizde kalmayabilir. Bu nedenle BES katkısını değerlendirirken hak ediş takvimini sorun.

Ayrıca işveren katkısı otomatik katılımdaki kendi kesintinizle aynı şey değildir; kendi ödediğiniz katkı payı brütünüzden çıkar ve aracın yan hak alanına girmez. BES birikiminin uzun vadeli getirisi ve devlet katkısı için BES ile erken emeklilik yazısı ayrıntılı bir çerçeve verir. Kısacası sağlık sigortasını bugünkü, BES katkısını gelecekteki değer olarak okuyun.

Net teklif verildiyse ya da yıl ortasında başlıyorsanız hesap nasıl değişir?

Teklif size net olarak geldiyse ilgili teklifin üstündeki "Net" seçeneğini işaretleyin. Araç girilen tutarı işe başlama ayının neti kabul eder ve brüte çevirir; tabloda "Aylık brüt (net girişin karşılığı)" satırında bu brütü görürsünüz. Net rakam yıl boyunca sabit kalmaz: kümülatif matrah büyüdükçe dilim yükselir ve aylık net düşer. Bu yüzden işverenin söylediği net, çoğu zaman yalnız ilk ayların netidir. Brütü ayrı doğrulamak için netten brüte maaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Yıl ortasında iş değiştiriyorsanız "Ortak ayarlar" bölümünden işe başlama ayını seçin. Yeni işverende gelir vergisi matrahı kural olarak sıfırdan başlar; ocakta ise herkesin matrahı sıfıra döner. Araç ilk 12 ayı iki takvim yılına yayar ve ocaktaki net artışını tabloya yansıtır. Eski işvereninizdeki kümülatif matrahı yeni işverene devrettirecekseniz o tutarı "Bu yıl biriken gelir vergisi matrahı" alanına yazın; hesap ilk ayları o matrahın kaldığı dilimden sürdürür. Dilim geçişinin ayını tek başına görmek için vergi dilimi hesaplama aracı vardır.

Eşitleyen brüt ve ek prim pazarlıkta nasıl kullanılır?

Panodaki "eşitleyen brüt", kaybeden teklifin yıllık toplam değerini kazanana eşitlemek için gereken aylık brüttür. Araç bunu deneme yanılmayla değil ikili aramayla bulur: kaybeden teklifin brütünü artırıp her adımda 12 aylık bordroyu yeniden çalıştırır. Yanındaki yüzde, mevcut brüte göre gereken zam oranıdır; "veya yılda ... ek prim" ifadesi aynı farkı tek seferlik primle kapatan tutarı verir.

Bu iki rakam pazarlıkta işe yarar. Örneğin tercih ettiğiniz şirket daha düşük teklif vermişse, "yıllık toplamda şu kadar geride kalıyorum, brütü şuraya çekerseniz fark kapanır" diyebilirsiniz. İşveren brütü artırmak istemiyorsa yemek kartını sınıra çekmek, yol yardımını nakit yerine karta almak ya da özel sağlık eklemek de farkı kapatır; çünkü bu kalemler işverene SGK maliyeti getirmez.

Öte yandan eşitleyen brüt bir üst sınır değil, başlangıç noktasıdır. Teklifin ilk yıl değeri eşitlense bile zam düzeni ve terfi hızı sonraki yılları belirler. Yıllık zam beklentinizi maaş zammı hesaplama ve enflasyon karşısındaki gerçek değeri enflasyon maaş hesaplama aracıyla test edin.

Sayıya dökülmesi zor ama önemli olanlar neler?

Araç parasal kalemleri ölçer; ancak bazı farklar tabloya sığmaz. Bunları en az rakamlar kadar ciddiye alın:

• Kıdem birikimi: eski işyerinden kıdem tazminatı alıp ayrılmak yeni yerde sıfırdan başlamaktır. Yüksek kıdemde bu maliyet büyüktür; tutarı kıdem tazminatı hesaplama aracıyla görün. İşveren ayrılış için ikale teklif ediyorsa önce ikale sözleşmesi rehberini okuyun.
• Zam düzeni: yılda bir mi, iki kez mi; enflasyon farkı var mı? İlk yıl eşit görünen iki teklif ikinci yıl ayrışır.
• Fazla mesai politikası: "maaşa dahil" denen mesai 4857 s.K. m.41 kapsamında yılda 270 saatle sınırlıdır; üstünü işveren ayrıca öder. Ödenmiyorsa fazla mesai ücretim ödenmiyor yazısına bakın.
• Uzaktan çalışma: yol ve yemek masrafı ile haftada birkaç saat zaman eder. Kaba bir fiyat vermek için diğer teklife yol yardımı olarak ekleyebilirsiniz.
• Deneme süresi ve sözleşme türü: belirli süreli sözleşme ve uzun deneme süresi güvenceyi azaltır.

Kısacası tabloyu karar için değil, karar öncesi konuşma için kullanın; rakamlar netleşince kalan farkları tartmak kolaylaşır.