KOBİ Destekleri Nelerdir? KOSGEB Başvuru Şartları

KOSGEB nedir ve kimin işine yarar

KOSGEB, küçük ve orta büyüklükteki işletmelere destek veren kamu kurumudur. Maaşlı çalışıp kendi işini kurmayı düşünen biriyseniz, bu destekler ilk yıllardaki yükü hafifletebilir. Bu yazıda program türlerini, başvuru şartlarını ve adımları sade bir dille anlatıyoruz.

Kurumun tam adı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığıdır. Dayanağı 5983 sayılı Kanun’dur. Yani KOSGEB bir banka değildir; kredi vermez, bunun yerine program esaslarına göre hibe ya da geri ödemeli destek sağlar. Ayrıca bazı dönemlerde bankalarla iş birliği yapar ve kredi faizinin bir kısmını üstlenir.

Bu rehber tutar vermez. Çünkü destek üst limitleri her çağrıda değişir ve eski bir rakam sizi yanıltır. Bunun yerine hangi programın size uyduğunu, nasıl başvurduğunuzu ve nerede takıldığınızı anlatıyoruz. Güncel tutarları her zaman KOSGEB resmi sitesinden kontrol edin.

Maaşlı çalışan biri için KOSGEB neden önemli

Çoğu girişim bir maaş bordrosunun yanında doğar. Önce bir fikir çıkar, ardından hafta sonları denersiniz, sonunda istifa kararı gelir. İşte bu geçiş döneminde destek programları nakit baskısını azaltabilir.

Öte yandan maaşlı iş güvence sağlar. Kendi işinizde ise gelir dalgalıdır, üstelik prim ve vergi yükü doğrudan size geçer. Bu yüzden karar vermeden önce mevcut maaşınızın gerçek değerini hesaplayın. Brütten nete maaş hesaplama aracıyla eline geçen tutarı, enflasyon maaş hesaplama aracıyla da alım gücünüzdeki değişimi görebilirsiniz.

Ayrıca işverenin sizin için ödediği toplam maliyeti bilmek de işe yarar. Çünkü kendi işinizde bu maliyetin önemli bir kısmını siz üstlenirsiniz. İşverene maliyet hesaplama aracı bu farkı somut hale getirir. Kısacası destek başvurusundan önce kendi rakamlarınızı bilmek, beklentinizi gerçekçi tutar.

KOBİ tanımı: kimler başvurabilir

KOSGEB desteklerinin çoğu yalnız KOBİ tanımına uyan işletmelere açıktır. Bu tanımı bir yönetmelik belirler. Temel ölçüt çalışan sayısıdır; buna ek olarak yıllık net satış hasılatı ya da mali bilanço toplamı için üst sınırlar vardır.

Yönetmelik işletmeleri üç gruba ayırır: mikro, küçük ve orta ölçekli. Her grubun çalışan ve ciro sınırı farklıdır. Ancak idare ciro eşiklerini zaman zaman günceller; bu nedenle burada rakam vermiyoruz. Güncel eşikleri yönetmeliğin son halinden ya da KOSGEB beyanname ekranından kontrol edin.

Bir de faaliyet alanı meselesi vardır. KOSGEB her sektörü desteklemez. Genellikle imalat, bazı hizmet dalları, turizm, yazılım ve teknoloji öne çıkar. Öte yandan bazı ticaret ve finans faaliyetleri program dışında kalabilir. Dolayısıyla işletmenizin faaliyet kodunu, yani NACE kodunu, başvurudan önce program esaslarıyla karşılaştırın.

Son olarak bağımsızlık şartı var. Büyük bir şirketin kontrolündeki işletme, kendi rakamları küçük olsa bile KOBİ sayılmayabilir. Ortaklık yapınız karmaşıksa mali müşavirinize danışın.

KOSGEB destek programlarının ana türleri

KOSGEB programları zaman içinde isim ve kapsam değiştirir. Yine de mantık aynı kalır: her program belirli bir ihtiyaca yöneliktir. Aşağıdaki tablo ana türleri özetler; program adları başvurduğunuz dönemde farklı olabilir.

Tablo bir başlangıç noktasıdır. Çünkü her çağrının kendi uygulama esası vardır ve asıl kural oradadır. Başvurmadan önce ilgili çağrı metnini baştan sona okuyun.

Ayrıca birden fazla programa aynı anda başvurmak her zaman mümkün değildir. Bazı esaslar aynı gider kalemi için iki kez destek vermeyi yasaklar. Bu yüzden önceliğinizi belirleyin ve en çok ihtiyaç duyduğunuz programla başlayın. Böylece dosyanız da daha odaklı görünür.

Girişimcilik desteği: ilk işini kuranlar için

Maaşlı çalışanların en çok ilgilendiği program genellikle girişimcilik desteğidir. Bu program, işletmesini yeni kuran ya da kurmak üzere olan kişilere yöneliktir. Kuruluş giderleri, makine ve ekipman, bazen de ilk dönem işletme giderleri destek kapsamına girebilir.

İlk adım çoğu zaman uygulamalı girişimcilik eğitimidir. Bu eğitim iş planı, pazar araştırması ve temel finans konularını kapsar. Eğitimi tamamlayınca sertifika alırsınız. Ardından işletmenizi kurar ve iş planınızla başvurursunuz.

Bununla birlikte programın esasları dönemden döneme değişir. Örneğin bazı çağrılarda girişimcinin işletmede tam zamanlı çalışması aranır. Bazılarında ise yaş, cinsiyet ya da engellilik durumuna göre ek puan verilir. Dolayısıyla eski bir başvuru deneyimine değil, güncel çağrı metnine bakın.

Bir de iş planının kalitesi önemlidir. Değerlendirme kurulu, fikrin uygulanabilir olup olmadığına bakar. Yani “kafe açacağım” demek yetmez; hedef müşteri, maliyet ve gelir tahmini ister. Rakamlarınızı gerçekçi tutun, abartılı ciro tahminleri güveni zedeler.

Faaliyetteki KOBİ’ler için gelişim desteği

İşletmeniz zaten açıksa girişimcilik programı yerine gelişim programlarına bakarsınız. Bu programlar mevcut işletmenin büyümesine, verimliliğine ya da yeni pazarlara açılmasına yöneliktir.

Örneğin dijital dönüşüm, kalite belgesi, yurt içi fuar katılımı, danışmanlık ve eğitim gibi kalemler bu grupta yer alabilir. Ayrıca nitelikli personel istihdamı için de dönemsel destekler açılır. Ancak her kalem her dönemde açık değildir.

Başvuru mantığı proje temellidir. Önce ihtiyacınızı tanımlarsınız, ardından bir proje hazırlarsınız. Proje; hedef, faaliyet, bütçe ve süre içerir. Değerlendirme sonunda onay çıkarsa harcamayı yapar ve belgelerle ödeme talep edersiniz.

Burada sık yapılan hata şudur: harcamayı onaydan önce yapmak. Çoğu programda onay tarihinden önceki harcama desteklenmez. Bu yüzden faturayı kesmeden önce proje onayını bekleyin. Aksi halde gideri tamamen kendiniz karşılarsınız.

Ar-Ge ve teknoloji odaklı programlar

Yazılım, mühendislik ya da ürün geliştirme alanında çalışıyorsanız Ar-Ge programları ilginizi çekebilir. Bu programlar yeni bir ürün, süreç ya da hizmet geliştiren işletmelere yöneliktir. Personel gideri, prototip, test ve danışmanlık gibi kalemler destek kapsamına girebilir.

Öte yandan değerlendirme süreci daha ağırdır. Projeyi teknik hakemler inceler; yenilik düzeyi, uygulanabilirlik ve ticari potansiyel puanlanır. Bu yüzden proje metni net olmalıdır. Ne yapacağınızı, neden yeni olduğunu ve nasıl ölçeceğinizi açıkça yazın.

Ayrıca bu programlarda raporlama yükü yüksektir. Ara raporlar, harcama belgeleri ve teknik çıktılar düzenli istenir. Dolayısıyla küçük bir ekip için idari yük hesaba katılmalıdır. Bazı girişimciler bu nedenle bir danışmanla çalışır; ancak danışman seçerken sözleşmeyi dikkatle okuyun.

Kısacası Ar-Ge desteği güçlü bir araçtır, fakat hazırlıksız başvuru zaman kaybettirir. Önce küçük ölçekli bir programla deneyim kazanmak mantıklı olabilir.

Kredi faiz destekleri nasıl çalışır

KOSGEB zaman zaman bankalarla protokol yapar ve belirli kredilerin faizinin bir kısmını üstlenir. Bu programlarda krediyi banka verir; KOSGEB ise faiz yükünü paylaşır. Yani kredi onayı yine bankanın kendi değerlendirmesine bağlıdır.

Bu destekler dönemseldir. Örneğin afet sonrası, belirli sektörler için ya da ekonomik koşullara göre açılır. Başvuru penceresi kısa olabilir. Bu yüzden duyuruları düzenli takip etmeniz gerekir.

Kredi kullanmadan önce toplam maliyeti hesaplayın. Faiz desteği olsa bile dosya masrafı, sigorta ve teminat gibi kalemler size kalabilir. Kredi çekerken masraflar ve gizli kesintiler yazımız bu kalemleri tek tek anlatır.

Ayrıca kredi notunuz belirleyicidir. Banka, işletmenin yanında sizin kişisel geçmişinize de bakar. Başvurudan önce Findeks kredi notu öğrenme rehberiyle notunuzu kontrol edin. Notunuz düşükse Findeks notu nasıl yükseltilir yazısındaki adımlar işe yarayabilir.

KOSGEB başvuru şartları: genel çerçeve

Her programın kendi şartı vardır; yine de bazı koşullar neredeyse her çağrıda ortaktır. Aşağıdaki liste bir kontrol aracıdır, kesin kural değildir.

• KOBİ niteliği: İşletmeniz güncel yönetmelikteki KOBİ tanımına uymalıdır.
• Veri tabanı kaydı: KOSGEB sistemine kayıtlı olmalı ve KOBİ beyannamesini güncel tutmalısınız.
• Uygun faaliyet kodu: Faaliyet alanınız programın desteklediği kodlar arasında olmalıdır.
• Vergi ve SGK borcu: Çoğu programda ödeme aşamasında vadesi geçmiş kamu borcu olmaması istenir.
• Önceki desteklerin durumu: Daha önce aldığınız bir destekte iade borcu varsa yeni başvuru sorun çıkarabilir.
• Eğitim sertifikası: Girişimcilik programında genelde uygulamalı eğitim sertifikası aranır.

Bu şartlardan en çok gözden kaçanı kamu borcudur. Çünkü küçük bir prim gecikmesi bile ödemeyi durdurabilir. Bu yüzden Bağ-Kur ve vergi ödemelerinizi aksatmayın. Borç durumunuzu e-Devlet üzerinden kolayca görebilirsiniz.

Başvuru adımları: e-Devlet ile KOSGEB kaydı

KOSGEB başvurusu dijital yürür. Genel akış şu sırayla ilerler:

1. e-Devlet ile giriş: KOSGEB e-Hizmetler sistemine e-Devlet kapısı üzerinden kimliğinizle girersiniz.
2. Kullanıcı ve işletme kaydı: İşletmenizi, vergi numarası ve faaliyet bilgileriyle sisteme tanımlarsınız.
3. KOBİ beyannamesi: Çalışan sayısı, ciro ve bilanço bilgilerini beyan edersiniz. Mali müşaviriniz bu adımda yardımcı olur.
4. Program seçimi: Açık çağrılar arasından işletmenize uygun olanı bulursunuz.
5. Başvuru formu ve belgeler: İş planı, proje metni ve istenen belgeleri yüklersiniz.
6. Değerlendirme: Müdürlük ya da kurul başvuruyu inceler; gerekirse sunum ister.
7. Sözleşme ve uygulama: Onay çıkarsa taahhütleri imzalar, harcamayı yapar ve belgeyle ödeme talep edersiniz.

Her adımda sistem size bildirim gönderir. Ancak e-posta ve telefon bilgileriniz eskiyse bu bildirimleri kaçırırsınız. Dolayısıyla iletişim bilgilerinizi ilk gün güncelleyin.

İş planı nasıl hazırlanır

İş planı, başvurunun omurgasıdır. Değerlendirici sizi tanımaz; yalnız yazdıklarınızı okur. Bu yüzden plan net, ölçülebilir ve gerçekçi olmalıdır.

İyi bir iş planı şu soruları cevaplar. İlk olarak, kime ne satacaksınız? Ardından, rakipleriniz kimler ve sizi ne ayırıyor? Son olarak, ilk iki yıldaki gelir ve gider tahmininiz nedir?

Rakamları yazarken iyimser senaryoya takılmayın. Örneğin varsayalım ki aylık 100 müşteri bekliyorsunuz. Bir de 50 müşteri senaryosu yazın ve o durumda işletmenin ayakta kalıp kalmadığını gösterin. Böylece değerlendirici riskleri gördüğünüzü anlar.

Gider tarafında kendi geçiminizi unutmayın. Maaşınızı bıraktığınızda hanenizin aylık ihtiyacı nedir? Bu tutarı işletme giderine değil, ayrı bir kalem olarak düşünün. Gelir gider dengesi yazımız kişisel bütçeyi kurmanıza yardım eder.

Üstelik plan yalnız başvuru için değildir. İşletmenin ilk yılında pusula görevi görür. Hazırlarken bu gözle bakın.

Maaştan girişimciliğe geçişte SGK ve Bağ-Kur

Kendi işinizi kurduğunuzda sigortalılık statünüz değişebilir. Maaşlı çalışırken 4/a kapsamındasınız, yani primlerinizi işveren bordro üzerinden öder. Şahıs şirketi sahibi ya da limited şirket ortağı olduğunuzda ise çoğu durumda 4/b, yani eski adıyla Bağ-Kur kapsamına girersiniz.

Bağ-Kur priminde prim ödeme sorumluluğu size geçer. Bu yüzden aylık bir sabit gider oluşur. Tutarı görmek için Bağ-Kur primi hesaplama aracını kullanın. Ayrıca prim matrahı sınırlarını SGK taban tavan sayfasında bulabilirsiniz.

Peki hem maaşlı çalışıp hem şirket ortağı olursanız ne olur? 5510 sayılı Kanun çakışan sigortalılık durumunu düzenler. Genel ilke tek statünün esas alınmasıdır. Ancak ayrıntı kişiye göre değişir, dolayısıyla kendi durumunuzu SGK’ya ve mali müşavirinize sorun.

Emeklilik planınız varsa bu geçiş gün sayınızı etkileyebilir. Mevcut durumunuzu e-Devlet hizmet dökümü ile kontrol edin. Ardından ne zaman emekli olurum aracıyla tahmini tarihinizi görün.

Vergi tarafı: şahıs mı, limited mi

KOSGEB başvurusundan önce işletmenin hukuki türünü seçersiniz. En yaygın iki seçenek şahıs şirketi ve limited şirkettir. Her birinin vergi, sorumluluk ve maliyet yapısı farklıdır.

Şahıs şirketinde kazanca gelir vergisi uygulanır ve oran dilimlere göre artar. Dilimleri gelir vergisi dilimleri sayfasında, tahmini vergiyi ise vergi dilimi hesaplama aracında görebilirsiniz. Limited şirkette ise kurumlar vergisi uygulanır; ayrıca ortağa kâr dağıtımında ek vergi doğar.

Öte yandan kuruluş ve muhasebe maliyetleri de farklıdır. Limited şirketin kuruluşu daha pahalıdır ve defter tutma yükü daha fazladır. Şahıs şirketinde ise borçlardan kişisel sorumluluk daha geniştir.

Bununla birlikte KOSGEB bazı programlarda iki türü de kabul eder. Yani seçimi destek değil, işinizin yapısı belirlemelidir. Kararı vermeden önce mali müşavirinizle iki senaryoyu yan yana hesaplayın. Güncel mevzuatı Gelir İdaresi duyurularından takip edin.

Destek ödemesi nasıl alınır

Onay almak, parayı almak demek değildir. KOSGEB desteklerinin çoğu harcama sonrası ödenir. Yani önce harcamayı siz yaparsınız, ardından faturayı ve ödeme belgesini sunarsınız.

Bu durum nakit akışını doğrudan etkiler. Örneğin varsayalım ki 100 birimlik bir makine alacaksınız ve destek oranı yüzde 50. Makine bedelinin tamamını önce siz ödersiniz; destek payı inceleme sonrası hesabınıza geçer. Bu süre haftalar sürebilir.

Bu yüzden başlangıç sermayenizi planlarken destek ödemesini hemen gelecek bir para gibi saymayın. Arada bir boşluk olacağını varsayın.

Ayrıca belge düzeni kritik önem taşır. Faturanın işletme adına kesilmesi, ödemenin işletme hesabından yapılması ve banka dekontunun saklanması genelde şarttır. Nakit ödeme çoğu programda kabul görmez. Dolayısıyla tüm harcamaları banka üzerinden yapın ve belgeleri ayrı bir klasörde toplayın.

Taahhütler ve iade riski

Destek sözleşmesi karşılıklı yükümlülük getirir. KOSGEB size kaynak sağlar; siz de belirli şartları yerine getirmeyi taahhüt edersiniz.

Tipik taahhütler şunlardır:

• Destekle alınan makineyi belirli bir süre satmamak ya da devretmemek.
• İşletmeyi belirli bir süre faal tutmak.
• Taahhüt edilen istihdamı sağlamak.
• Ara ve final raporlarını zamanında sunmak.

Bu şartlara uymazsanız KOSGEB destek tutarını geri isteyebilir. Üstelik iade tutarına yasal faiz de işleyebilir. Bu yüzden sözleşmeyi imzalamadan önce her maddeyi okuyun.

Özellikle işletmeyi kapatma ya da devretme ihtimaliniz varsa dikkatli olun. Hayat planları değişebilir; örneğin maaşlı işe geri dönmek isteyebilirsiniz. Böyle bir durumda taahhüt süresi dolmadan kapanan işletme iade borcuyla karşılaşabilir. Kısacası destek kararını, en az taahhüt süresi kadar işi sürdürme niyetinizle birlikte verin.

Sık yapılan hatalar

Başvuru sürecinde tekrar eden hatalar vardır. Bunları önceden bilmek zaman kazandırır.

• Onaydan önce harcama: Proje onayından önceki faturalar genellikle desteklenmez.
• Eski bilgiyle başvuru: Bir tanıdığın birkaç yıl önceki deneyimi bugünkü esaslara uymayabilir.
• Yanlış faaliyet kodu: Vergi dairesindeki kod ile başvurudaki kod uyuşmazsa sorun çıkar.
• Kamu borcunu önemsememek: Küçük bir gecikme ödemeyi bekletebilir.
• Abartılı iş planı: Gerçek dışı ciro tahmini güveni azaltır.
• Belge dağınıklığı: Kayıp bir dekont o kalemin ödemesini durdurabilir.

Bir de aracı meselesi var. Bazı kişiler “garantili KOSGEB desteği” vaat eder ve peşin ücret ister. Oysa hiçbir danışman onayı garanti edemez. Bu tür tekliflere karşı temkinli olun. Benzer dolandırıcılık yöntemlerini internet dolandırıcılığı türleri yazısında bulabilirsiniz.

Başvurudan önce kendinize sorun

Destek bir araçtır, işin kendisi değildir. Bu yüzden başvurmadan önce birkaç soruyu dürüstçe cevaplayın.

İlk olarak, destek olmasa da bu işi kurar mıydınız? Cevap hayırsa iş modelini yeniden düşünün. Çünkü destek geçicidir, işletmenin kendi ayakları üzerinde durması gerekir.

Ardından, taahhüt süresi boyunca işi sürdürebilir misiniz? Maaşınızı bıraktığınızda kaç ay idare edebileceğinizi hesaplayın. Bu süre için bir acil durum fonu ayırın. Ay sonunu getiremeyenler için para biriktirme yazımız bu fonu oluşturmanıza yardımcı olabilir.

Son olarak, mevcut iş sözleşmenizi kontrol ettiniz mi? Bazı sözleşmelerde rekabet yasağı ya da ek iş yasağı bulunur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu rekabet yasağını belirli şartlara bağlar. Yine de ihlal iddiası sizi zor durumda bırakabilir. Şüpheniz varsa bir avukata danışın.

Kısa bir örnek senaryo

Somut bir örnekle akışı görelim. Rakamlar yalnız örnektir ve gerçek destek tutarlarını yansıtmaz.

Varsayalım ki Ayşe bir ajansta tasarımcı olarak maaşlı çalışıyor. Kendi atölyesini açmak istiyor. İlk olarak brüt maaşının netini ve enflasyona göre değişimini hesaplıyor. Ardından birikiminin kaç ay yeteceğini görüyor.

Sonra uygulamalı girişimcilik eğitimine katılıyor ve sertifikasını alıyor. Mali müşaviriyle görüşüp şahıs şirketi kurmaya karar veriyor. Bu aşamada Bağ-Kur primini hesaplıyor ve aylık sabit giderine ekliyor.

İşletme kurulunca e-Devlet ile KOSGEB sistemine giriyor, beyannamesini dolduruyor. Açık girişimcilik çağrısına iş planıyla başvuruyor. Onay çıkınca ekipmanı işletme hesabından alıyor, faturaları topluyor ve ödeme talebini yapıyor.

Böylece Ayşe süreci adım adım ve belgeli yürütüyor. Kısacası sıralama doğru olunca sürprizler azalır.

Resmi kaynakları nasıl takip edersiniz

KOSGEB programlarını sık sık günceller. Bu yüzden bilgiyi ikinci el kaynaktan değil, doğrudan resmi kanaldan alın.

Takip için üç ana kaynak vardır. İlk olarak KOSGEB resmi sitesindeki destekler ve duyurular bölümü. Ardından 5983 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler için Mevzuat Bilgi Sistemi. Son olarak il müdürlükleri; yüz yüze danışma ve belge teslimi için ilk adrestir.

Ayrıca başvuruyu yaptığınız çağrının uygulama esaslarını indirip saklayın. Çünkü KOSGEB süreç ortasında esasları değiştirebilir ve hangi kurala göre başvurduğunuzu kanıtlamanız gerekebilir.

Bununla birlikte sosyal medyadaki özet paylaşımlara temkinli yaklaşın. Kısa videolar genellikle tutarı öne çıkarır, şartları ise atlar. Dolayısıyla her iddiayı resmi metinle karşılaştırın.

Başvurunuzu güçlendiren küçük hazırlıklar

Değerlendirme kurulu yüzlerce dosya okur. Bu yüzden dosyanızın düzenli ve anlaşılır olması fark yaratır. Birkaç küçük hazırlık, başvurunuzu bir adım öne taşır.

• Tek sayfalık özet: İşinizi, müşterinizi ve ihtiyacınızı bir sayfada anlatın. Değerlendirici önce bu sayfayı okur.
• Teklif karşılaştırması: Alacağınız makine ya da hizmet için en az birkaç teklif toplayın. Böylece fiyatın makul olduğunu gösterirsiniz.
• Referans ve deneyim: Maaşlı işinizde edindiğiniz deneyimi yazın. Örneğin on yıllık tasarım tecrübesi, atölye fikrinizi güçlendirir.
• Takvim: Her harcamanın ne zaman yapılacağını gösteren basit bir tablo ekleyin.
• Risk listesi: İşin önündeki üç büyük riski ve her biri için planınızı yazın.

Ayrıca başvuru öncesinde il müdürlüğünü ziyaret etmek işe yarar. Uzmanlar, dosyanızdaki eksikleri önceden görebilir. Üstelik hangi çağrının size uyduğunu sormanız, yanlış programa başvurma riskini azaltır.

Bunun yanında mali müşavirinizle erken çalışın. Beyanname, faaliyet kodu ve kamu borcu gibi teknik konular onun uzmanlık alanıdır. Bu yüzden onu sürecin sonunda değil, başında devreye alın.

Son olarak başvuru takviminizi maaşlı işinizle uyumlu kurun. Eğitim, görüşme ve belge teslimi için izin günleri gerekebilir. Yıllık izin hesaplama aracıyla kalan izninizi görün ve randevuları buna göre planlayın. Aksi halde hem işinizde hem başvurunuzda sıkışırsınız.

Unutmayın, hiçbir hazırlık onayı garanti etmez. Yine de düzenli bir dosya, değerlendiricinin işini kolaylaştırır ve sizin ciddiyetinizi gösterir.

Sonuç: destek bir kaldıraçtır

KOSGEB destekleri maaştan girişimciliğe geçişte önemli bir kaldıraç olabilir. Ancak kaldıraç, sağlam bir zemine dayanınca işe yarar. Bu zemin gerçekçi bir iş planı, düzenli belge, zamanında ödenen primler ve yeterli nakit tamponudur.

Özetle süreç şöyle ilerler: KOBİ tanımına uyduğunuzu doğrulayın, uygun programı seçin, e-Devlet ile kaydınızı yapın, iş planınızı hazırlayın, onayı bekleyip harcamayı yapın ve taahhütleri takip edin.

Son olarak kendi maaş verilerinizi de elinizin altında tutun. Karar anında maaş zammı hesaplama ve iş teklifi karşılaştırma araçları, maaşlı işin gerçek değerini görmenize yardım eder.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Vergi, sigorta ve sözleşme kararlarınızdan önce bir mali müşavire, gerekirse bir avukata danışın; destek tutar ve şartlarını da her zaman KOSGEB’in güncel duyurularından kontrol edin.