Bu sayfada
Yasal çalışma süreleri tablosu
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Haftalık çalışma süresi | En çok 45 saat | m.63/1 |
| Günlük çalışma süresi | En çok 11 saat | m.63/2, Yönetmelik m.4 |
| Gece çalışması | En çok 7,5 saat | m.69/3 |
| Gece dönemi | En geç 20.00, en erken 06.00; en fazla 11 saat | m.69/1 |
| Hafta tatili | Yedi günlük dönemde kesintisiz en az 24 saat | m.46 |
| Posta değişiminde dinlenme | Kesintisiz en az 11 saat | m.69 |
| Yer altı maden işleri | Günde en çok 7,5, haftada en çok 37,5 saat | m.63/1 |
| Denkleştirme dönemi | 2 ay, toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar | m.63/2 |
| Telafi çalışması | Günde en çok 3 saat, günlük 11 saat sınırı içinde | m.64 |
| Yıllık fazla mesai | En çok 270 saat | m.41/8 |
Madde numaraları 4857 sayılı İş Kanununa aittir. Sürelerin hiçbirine ara dinlenmeleri dahil değildir.
Haftalık 45 saat günlere nasıl dağıtılır?
Aksi kararlaştırılmamışsa 45 saat, haftanın çalışılan günlerine eşit bölünür. Taraflar anlaşarak süreyi günlere farklı dağıtabilir; tek şart hiçbir günün 11 saati aşmamasıdır (m.63). Cumartesi günü yarım gün çalışılan işyerinde bu süre 45 saatten düşülür, kalan süre diğer günlere bölünür (Yönetmelik m.4).
| Haftada çalışılan gün | Günlük çalışma | En az ara dinlenmesi | İşyerinde geçen süre |
|---|---|---|---|
| 6 gün | 7,5 saat | 30 dakika | 8 saat |
| 5 gün | 9 saat | 60 dakika | 10 saat |
Aylık ücretle çalışan işçide saat ücreti hesabında ay 225 saat kabul edilir (30 gün × 7,5 saat). 2026 asgari ücretiyle bir saatin brüt karşılığı 146,80 ₺. Kendi ücretiniz için saatlik ücret hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Ara dinlenmesi kaç dakika?
Ara dinlenmesi günlük çalışma süresine göre belirlenir ve kanundaki süreler en az sürelerdir. Kural olarak aralıksız verilir; iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliği gerektiriyorsa sözleşmeyle bölünerek kullandırılabilir (m.68).
| Günlük çalışma süresi | En az ara dinlenmesi |
|---|---|
| 4 saat veya daha kısa | 15 dakika |
| 4 saatten fazla, 7,5 saate kadar (7,5 saat dahil) | 30 dakika |
| 7,5 saatten fazla | 1 saat |
- Çalışma süresinden sayılmaz: ara dinlenmesi 45 saatin dışındadır; bu sürede işçi serbesttir.
- Günün ortasında verilir: dinlenme, çalışma süresinin ortalama bir zamanına denk getirilir; işin başına veya sonuna eklenerek kullandırılmaz.
- Saatleri duyurulur: işin başlama, bitiş ve dinlenme saatleri işyerinde işçilere duyurulur (m.67). Dinlenmeler işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir.
Denkleştirme nedir, kaç ay sürer?
Denkleştirme, yoğun haftalarda 45 saatin üzerinde, sonraki haftalarda 45 saatin altında çalışılarak ortalamanın 45 saatte tutulmasıdır. Tarafların yazılı anlaşması gerekir (Yönetmelik m.5). Dönem iki aydır; toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar çıkarılabilir. Turizm sektöründe dönem dört aydır, toplu iş sözleşmesiyle altı aya kadar uzar (m.63).
- Günlük sınır korunur: yoğun haftalarda da bir günde 11 saat aşılamaz.
- Fazla mesai sayılmaz: dönem içinde haftalık ortalama 45 saati aşmıyorsa, bazı haftalardaki 45 saat üstü çalışma fazla mesai değildir (m.41).
- Tarihler belli olmalıdır: denkleştirme döneminin başlangıç ve bitiş tarihleri ile günlük, haftalık süreleri işveren belirler.
- Ortalama aşılırsa: dönem sonunda ortalama 45 saatin üzerinde kalıyorsa aşan kısım fazla mesai olarak ödenir. Ayrıntılar fazla mesai kuralları sayfasında.
Genç işçiler ve yer altı işlerinde süre sınırları
On beş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. On dört yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretimi tamamlamış çocuklar yalnızca hafif işlerde çalışabilir; süreler yetişkin işçilerden kısadır (m.71).
| İşçi grubu | Günlük en çok | Haftalık en çok | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Yetişkin işçi | 11 saat | 45 saat | m.63 |
| Yer altı maden işçisi | 7,5 saat | 37,5 saat | m.63/1 |
| 15 yaşını tamamlamış, örgün eğitime devam etmeyen çocuk | 8 saat | 40 saat | m.71/4 |
| Zorunlu ilköğretimi tamamlamış, örgün eğitime devam etmeyen çocuk | 7 saat | 35 saat | m.71/4 |
| Sanat, kültür ve reklam faaliyetinde çalışan çocuk | 5 saat | 30 saat | m.71/4 |
| Okula devam eden çocuk (eğitim döneminde, ders saatleri dışında) | 2 saat | 10 saat | m.71/5 |
Sanayiye ait işlerde on sekiz yaşını doldurmamış işçilerin gece çalıştırılması yasaktır (m.73). Yer altı maden işlerinde fazla mesai yalnızca zorunlu nedenlerle ve olağanüstü hallerde yaptırılabilir; haftalık 37,5 saati aşan her saat en az %100 zamlı ödenir (m.41).
Hangi süreler çalışma süresinden sayılır?
Çalışma süresi, işçinin çalıştırıldığı işte geçirdiği süredir. Kanun, işçinin fiilen iş görmediği bazı süreleri de çalışılmış sayar (m.66):
- Madenlerde, taş ocaklarında, yer altında veya su altında çalışılan işlerde asıl çalışma yerine inmek, girmek ve çıkmak için gereken süreler.
- İşverenin işçiyi işyerinden başka bir yerde çalıştırmak üzere göndermesi halinde yolda geçen süreler.
- İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır halde, çıkacak işi bekleyerek geçirdiği süreler.
- İşçinin işverenin evinde, bürosunda veya işverenle ilgili başka bir yerde asıl işini yapmadan geçirdiği süreler.
- Çocuk emziren kadın işçilerin süt izni süreleri.
- Yerleşim yerinden uzak işyerlerine toplu ve düzenli biçimde götürülüp getirilme sırasında geçen süreler.
Bu sürelerle birlikte haftalık toplam 45 saati aşıyorsa aşan kısım fazla mesaidir. Tutarı fazla mesai hesaplama aracıyla bulabilir, kavramın kısa tanımı için çalışma süresi sözlük maddesine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Günde 11 saatten fazla çalıştırılabilir miyim?
Öğle arası çalışma süresinden sayılır mı?
Haftada 45 saatten az çalışma kararlaştırılabilir mi?
Servisle yolda geçen süre çalışma süresinden sayılır mı?
Gece vardiyasında en çok kaç saat çalışılır?
Çalışma süresi sınırları aşılırsa ne olur?
İlgili araçlar
Fazla Mesai Hesaplama
Fazla çalışma, hafta tatili ve resmi tatil ücreti
RehberFazla Mesai Kuralları
Zamlı ücret, 270 saat sınırı, onay ve serbest zaman
HesaplayıcıSaatlik ve Günlük Ücret Hesaplama
Aylık brütten saat, gün ve hafta ücreti
Güncel rakamÜcretli İzin Süreleri
Yıllık, evlilik, ölüm, babalık, analık ve süt izni tek tabloda
Değişiklik günlüğü
- Sayfa yayına alındı; süreler 4857 s.K. güncel metni ve Çalışma Süreleri Yönetmeliği ile karşılaştırıldı.

