BugünAsgari ücret (net)28.075,50 ₺Kıdem tavanı73.729,87 ₺SGK tavanı297.270,00 ₺1. dilim eşiği190.000,00 ₺tüm rakamlar →
Hesapla

Para ve Haklar

Depozito İadesi Nasıl Alınır? Kiracı ve Ev Sahibi Hakları

15 dk okuma
Depozito İadesi Nasıl Alınır? Kiracı ve Ev Sahibi Hakları
Depozito iadesi için teslim tutanağı, fotoğraf, yazılı talep ve arabuluculuk adımları. Kesinti ne zaman haklı, ne zaman değil; kiracı ve ev sahibi hakları.
İçindekiler
  1. Depozito iadesi nedir ve neden bu kadar çok tartışma çıkar
  2. Kanun depozito hakkında ne söylüyor
  3. Elden depozito ile banka hesabındaki depozito arasındaki fark
  4. Sözleşmeye yazılması gereken depozito maddeleri
  5. Taşınırken ilk gün yapmanız gereken belgeleme
  6. Olağan yıpranma ile hasar arasındaki çizgi
  7. Evi teslim ederken atmanız gereken adımlar
  8. Faturalar, aidat ve son kira: kesinti yaratan borçlar
  9. Depozito iadesi için yazılı talep nasıl hazırlanır
  10. Ev sahibi kesinti yapmak isterse neye dikkat etmeli
  11. Anlaşma çıkmazsa: arabuluculuk ve dava yolu
  12. Mahkemede işe yarayan kanıtlar
  13. Tersi durum: kiracı borçluysa neler olabilir
  14. Depozitonun gerçek değeri ve enflasyon etkisi
  15. Depozito iadesini maaş bütçenize nasıl yerleştirirsiniz
  16. Depozito ödemesini kredi kartı ya da krediyle yapmak
  17. Ev sahibinin bakış açısı: depozitoyu adil yönetmek
  18. Depozito iadesinde süre ve zamanlama
  19. Ev satılırsa ya da ev sahibi değişirse ne olur
  20. Emlakçı aracılığıyla kiralanan evlerde depozito
  21. Sık yapılan hatalar
  22. Adım adım kontrol listesi

Depozito iadesi nedir ve neden bu kadar çok tartışma çıkar

Depozito iadesi, kira sözleşmesi bittiğinde ev sahibinin güvence olarak aldığı parayı kiracıya geri vermesidir. Ancak bu basit görünen adım, pratikte en sık tartışılan konulardan biridir. Çünkü hasar, fatura ve temizlik gibi kalemler iki tarafın gözünde farklı anlam taşır. Bu rehber, iadenin nasıl isteneceğini adım adım anlatır.

Kiracı açısından depozito çoğu zaman bir aylık maaşın ciddi bir kısmıdır. Dolayısıyla taşınma döneminde bu paranın geri gelmemesi, yeni evin ilk kirasını ve nakliye masrafını da zorlar. Öte yandan ev sahibi de bu parayı olası bir zarara karşı tutar. Bu nedenle iki tarafın hakkını bilmek, anlaşmazlığı küçükken çözmeyi kolaylaştırır.

Kısacası, işin özü belgedir. Girişte evin durumunu belgeleyen, çıkışta da aynı titizliği gösteren kiracı, iadeyi büyük olasılıkla sorunsuz alır. Aşağıdaki bölümlerde önce yasal çerçeveyi, sonra pratik adımları ele alıyoruz.

Kanun depozito hakkında ne söylüyor

Konut kiralarında temel kural 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.342’dedir. Buna göre kiracıya bir güvence verme borcu yüklenmişse, bu güvence üç aylık kira bedelini aşamaz. Ayrıca para ya da kıymetli evrak olarak verilen güvence, ev sahibinin onayı olmadan çekilemeyecek şekilde vadeli bir tasarruf hesabına yatırılabilir.

Bunun yanında aynı madde bankadan iade usulünü de düzenler. Banka parayı ancak iki tarafın rızasıyla ya da icra takibi veya mahkeme kararı kesinleşince geri verir. Ev sahibi, sözleşme bittikten sonra üç ay içinde kiracıya karşı dava açtığını ya da takip başlattığını bankaya bildirmezse, banka kiracının istemi üzerine güvenceyi iade eder.

Bir diğer önemli kural TBK m.334’tedir. Kiracı, kiralananı teslim aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür; fakat sözleşmeye uygun kullanımdan doğan eskimelerden sorumlu değildir. Dolayısıyla depozito iadesi tartışmalarının çoğu, “olağan yıpranma” ile “hasar” arasındaki farka dayanır. Kanun metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

Elden depozito ile banka hesabındaki depozito arasındaki fark

Pratikte depozito çoğu zaman elden ya da ev sahibinin kendi hesabına havale ile verilir. Bu durumda banka usulü devreye girmez; iade, ev sahibinin iradesine ve sizin elinizdeki belgelere bağlı kalır. Buna karşın vadeli hesap yöntemi daha az kullanılsa da kiracıyı daha iyi korur.

Aşağıdaki tablo iki yolu karşılaştırır.

Konu Elden ya da ev sahibine havale Kiracı adına vadeli hesap
Paranın kontrolü Ev sahibinde Bankada, iki tarafın onayına bağlı
İade yolu Ev sahibinin ödemesi Rıza, karar ya da üç aylık süre sonrası istem
Faiz getirisi Genelde yok Hesap koşuluna göre kiracıya işler
Anlaşmazlıkta Arabuluculuk ve dava Banka usulü ve gerekirse dava
Kanıt Dekont, sözleşme, mesaj Banka kaydı zaten kanıttır

Sonuç olarak hangi yolu seçerseniz seçin, ödemeyi mutlaka banka üzerinden yapın. Elden nakit ödemede dekont olmadığı için, verdiğiniz tutarı sonradan kanıtlamak zorlaşır. Havale açıklamasına da “depozito” yazmayı unutmayın.

Reklam

Sözleşmeye yazılması gereken depozito maddeleri

İlk olarak depozito tutarı sözleşmede rakam ve yazıyla yer almalıdır. Ayrıca paranın hangi hesaba, hangi tarihte ödendiği de belirtilmelidir. Böylece sonradan “daha az verdiniz” türünden bir tartışma çıkmaz.

İkinci olarak iade süresini yazdırmaya çalışın. Kanun elden verilen depozito için gün sayısı koymadığı için sözleşmedeki süre, sizin en güçlü dayanağınız olur. Örneğin “anahtar tesliminden itibaren belirli bir gün içinde” gibi açık bir ifade yeterlidir.

Bunun yanında şu maddeleri de gözden geçirin:

  • Depozitonun hangi kalemler için kullanılabileceği, yani hasar, ödenmemiş kira ya da fatura gibi.
  • Olağan yıpranmanın kesinti konusu olmayacağı.
  • Teslim sırasında ortak tutanak düzenleneceği.
  • Kesinti yapılacaksa fatura ya da teklifle belgeleneceği.
  • Depozitonun döviz ya da altın olarak alınıp alınmadığı ve iadede aynı cinsten mi yapılacağı.

Son olarak sözleşmenin bir kopyasını imzalı halde saklayın. Fotoğrafını çekip e-postanıza göndermek, belgeyi kaybetme riskini de ortadan kaldırır.

Taşınırken ilk gün yapmanız gereken belgeleme

Depozito iadesi aslında taşındığınız gün başlar. Çünkü çıkışta evin durumunu tartışırken, girişte nasıl olduğunu göstermeniz gerekir. Bu yüzden ilk gün eşyaları yerleştirmeden önce evi boşken belgeleyin.

Öncelikle her odanın genel fotoğrafını ve kısa bir videosunu çekin. Ardından mevcut kusurlara yakından odaklanın: duvar lekesi, kırık priz, çizik parke, damlatan musluk gibi. Özellikle fotoğrafların tarih bilgisini koruyan bir yöntemle saklanması önemlidir.

Bunun ardından bu görüntüleri ev sahibine mesaj ya da e-postayla gönderin. Böylece hem tarih kaydı oluşur hem de karşı tarafın o gün bu kusurları gördüğünü kanıtlarsınız. Mümkünse iki tarafın imzaladığı kısa bir “teslim alma tutanağı” hazırlayın.

Kısacası beş dakikalık bir çekim, aylar sonra ortaya çıkacak bir tartışmayı baştan bitirebilir. Sayaç okumalarını da, yani elektrik, su ve doğalgaz endekslerini, aynı gün fotoğraflayın.

Olağan yıpranma ile hasar arasındaki çizgi

Kanun kiracıyı olağan kullanımdan doğan eskimeden sorumlu tutmaz. Ancak “olağan” kelimesinin sınırı tartışmaya açıktır. Bu nedenle aşağıdaki ayrım, pratikte en çok kullanılan ölçüdür.

Genel olarak olağan yıpranma sayılabilecek durumlar şunlardır:

  • Yıllar içinde solan ya da hafifçe kirlenen boya.
  • Mobilya ayaklarından oluşan hafif parke izleri.
  • Güneşten sararmış perde ya da stor.
  • Eskimiş conta, gevşemiş kapı kolu gibi küçük aşınmalar.
  • Resim asmak için açtığınız birkaç küçük çivi deliği.

Buna karşılık hasar sayılabilecek durumlar şunlardır:

  • Kırık cam, kapı ya da dolap kapağı.
  • Yanık, derin kesik ya da su basmasıyla şişmiş parke.
  • Evcil hayvan kaynaklı ciddi tahribat.
  • İzinsiz tadilat ya da yerinden sökülen sabit eşya.
  • Kapanmamış fatura ya da aidat borcu.

Sonuç olarak kiracının oturduğu süre de önemlidir. Örneğin birkaç yıl oturduğunuz bir evde boyanın yıpranması doğaldır; oysa birkaç ay sonra aynı durum daha fazla soru doğurabilir.

Evi teslim ederken atmanız gereken adımlar

Çıkışa birkaç hafta kala ev sahibine yazılı olarak taşınma tarihinizi bildirin. Ardından teslim için birlikte bir gün belirleyin. Böylece anahtarı bırakıp giderek tek taraflı bir değerlendirmeye kapı açmamış olursunuz.

Teslim günü şu sırayı izleyin:

  1. Evi eşyalarınızdan tamamen boşaltın ve temizleyin.
  2. Giriş fotoğraflarıyla aynı açılardan çıkış fotoğrafları çekin.
  3. Sayaç endekslerini fotoğraflayın ve abonelikleri kapatın.
  4. Ev sahibiyle birlikte odaları gezin, kusurları konuşun.
  5. Ortak bir teslim tutanağı imzalayın ve bir kopyasını alın.
  6. Anahtarları teslim ettiğinizi tutanağa ya da mesaja yazın.

Özellikle tutanakta “hasarsız teslim alınmıştır” ya da tespit edilen kusurların listesi bulunmalıdır. Aksi halde ev sahibi haftalar sonra yeni bir kusur ileri sürebilir. Bu yüzden tutanak, depozito iadesi sürecinin belki de en değerli belgesidir.

Faturalar, aidat ve son kira: kesinti yaratan borçlar

Ev sahibi depozitoyu sadece hasar için değil, ödenmemiş borçlar için de kullanabilir. Bu nedenle çıkıştan önce kendi borçlarınızı kapatmak, iadeyi hızlandırır. Aksi takdirde ev sahibi son faturaların gelmesini bekleyerek iadeyi geciktirebilir.

Öncelikle elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerinizi kapatın ve son faturaları ödeyin. Ardından apartman yönetiminden aidat borcunuz olmadığına dair bir yazı ya da ekran görüntüsü alın. Bunlara ek olarak son kira ödemesinin dekontunu da saklayın.

Ayrıca aboneliği kapatma işlemini birçok kurumda e-Devlet Kapısı üzerinden de başlatabilirsiniz. Böylece son endeksle kapanan bir kaydınız olur. Kısacası borçsuzluğu belgeleyen kiracı, ev sahibine bekleme gerekçesi bırakmaz.

Depozito iadesi için yazılı talep nasıl hazırlanır

Teslimden sonra makul bir süre geçtiyse ve para gelmediyse yazılı talep gönderin. Sözlü hatırlatmalar kayıt bırakmadığı için yazılı talep, olası bir arabuluculuk ya da dava için temel belgedir. E-posta, mesaj ya da noter ihtarnamesi bu iş için kullanılabilir.

Talebinizde şu bilgiler olmalıdır:

  • Sözleşme tarihi ve kiralanan adres.
  • Verdiğiniz depozito tutarı ve ödeme tarihi.
  • Evi teslim ettiğiniz tarih ve teslim tutanağının varlığı.
  • İadenin yapılacağı hesap bilgisi.
  • Makul bir süre, örneğin belirli bir tarihe kadar ödeme isteği.

Bunun yanında dilinizi sakin ve kısa tutun. Çünkü suçlayıcı bir metin karşı tarafı savunmaya iter; oysa amaç parayı geri almaktır. Son olarak mesajın gönderildiğini gösteren kaydı saklayın. Noter ihtarnamesi masraflıdır ama resmi tarih kanıtı sağlar.

Ev sahibi kesinti yapmak isterse neye dikkat etmeli

Ev sahibinin de hakları vardır. Gerçek bir hasar varsa ya da ödenmemiş fatura kalmışsa, bu tutarı depozitodan mahsup etmek isteyebilir. Ancak bu kesinti keyfi olmamalı, belgeyle desteklenmelidir.

Özellikle ev sahibi şunları sunmalıdır:

  • Hasarın fotoğrafı ve giriş durumuyla karşılaştırması.
  • Onarım için aldığı fatura ya da usta teklifi.
  • Ödenmemiş borcu gösteren fatura ya da aidat dökümü.
  • Kalem kalem kesinti listesi ve kalan tutarın iadesi.

Dolayısıyla “evi boyatacağım, depozito bende kalsın” gibi toplu bir açıklama yeterli değildir. Kiracı bu durumda kalem listesi ve belge istemelidir. Öte yandan küçük bir kesinti makulse, uzun bir uyuşmazlık yerine uzlaşmak iki taraf için de zaman kazandırabilir.

Anlaşma çıkmazsa: arabuluculuk ve dava yolu

Yazılı talebe rağmen para gelmezse, bir sonraki adım hukuki yoldur. Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda, 7445 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme sonrası dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu hale gelmiştir. Bu yüzden ilk adres çoğu durumda adliyedeki arabuluculuk bürosudur.

Arabuluculukta iki taraf, tarafsız bir arabulucu eşliğinde görüşür. Anlaşma sağlanırsa imzalanan tutanak, belirli koşullarla ilam niteliğinde belge gibi işlem görebilir. Anlaşma olmazsa son tutanakla birlikte sulh hukuk mahkemesinde alacak davası açılabilir.

Ayrıca bazı durumlarda ilamsız icra takibi de gündeme gelebilir. Ancak ev sahibi borca itiraz ederse süreç uzar. Hangi yolun sizin için uygun olduğunu belirlemek için bir avukata danışmanız en güvenlisidir. Süreler ve usul kuralları değişebileceği için güncel durumu mutlaka kontrol edin.

Mahkemede işe yarayan kanıtlar

Uyuşmazlık büyürse kazanan taraf genellikle belgesi güçlü olandır. Bu nedenle taşınırken biriktirdiğiniz her kayıt, burada değer kazanır. Aşağıdaki liste, en çok işe yarayan kanıtları sıralar.

  • İmzalı kira sözleşmesi.
  • Depozitonun ödendiğini gösteren banka dekontu.
  • Giriş ve çıkış fotoğrafları ile videoları.
  • İmzalı teslim alma ve teslim etme tutanakları.
  • Ev sahibiyle yazışmalar, e-postalar ve mesajlar.
  • Son faturalar ve aidat borcu olmadığını gösteren belge.
  • Varsa tanık, örneğin teslimde hazır bulunan bir yakın.

Bunun yanında belgeleri tek bir klasörde, tarih sırasına göre saklayın. Böylece arabulucuya ya da avukata başvurduğunuzda dosyayı dakikalar içinde hazırlarsınız. Sonuç olarak düzenli bir dosya, sürecin hızını doğrudan etkiler.

Tersi durum: kiracı borçluysa neler olabilir

Bazen sorun ters yöndedir. Kiracı kira ya da hasar borcunu ödemezse, ev sahibi depozitoyu mahsup eder; tutar yetmezse kalan için icra takibi başlatabilir. Bu takip 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre yürür.

Özellikle çalışan kiracılar için bu durumun sonucu maaşa kadar uzanabilir. Çünkü kesinleşen bir takipte alacaklı, işverene yazı gönderilmesini isteyerek maaş haczi yoluna gidebilir. Ancak maaşın tamamı haczedilemez; kanun belirli bir kısmın korunmasını öngörür.

Bu nedenle maaşınızdan ne kadar kesilebileceğini merak ediyorsanız maaş haczi hesaplama aracıyla tahmini tutarı görebilirsiniz. Ayrıca borç sarmalına girmeden önce borçlardan kurtulma rehberi yazımıza göz atmak faydalı olabilir. Kısacası kira borcunu erken konuşmak, takibe gitmekten her zaman daha ucuzdur.

Depozitonun gerçek değeri ve enflasyon etkisi

Depozito genellikle sözleşme başındaki kira üzerinden alınır ve çoğu zaman aynı tutarla iade edilir. Oysa yüksek enflasyon döneminde bu paranın satın alma gücü yıllar içinde erir. Bu yüzden kiracı açısından uzun kira ilişkilerinde depozitonun reel değeri ayrı bir konudur.

Bir örnekle açıklayalım. Varsayalım ki beş yıl önce 10.000 liralık bir depozito verdiniz. Bugün aynı tutarı geri aldığınızda, bu para beş yıl önceki kadar alım gücü taşımaz. Bu kaybın ne kadar olduğunu görmek için enflasyon ve maaş hesaplama aracında dönemleri karşılaştırabilirsiniz.

Buna karşın kanun, elden verilen depozitonun güncellenmesini açıkça zorunlu tutmaz. Dolayısıyla bu konuda sözleşmeye bir madde koymak ya da vadeli hesap yöntemini tercih etmek, kiracıyı daha iyi korur. Öte yandan döviz ya da altın olarak alınan depozito, iadede aynı cinsten yapılıyorsa bu soruyu kendiliğinden çözer.

Depozito iadesini maaş bütçenize nasıl yerleştirirsiniz

Taşınma dönemi, çalışan biri için bütçenin en sıkıştığı zamandır. Çünkü eski evin depozitosu henüz gelmemişken yeni evin depozitosu ve ilk kirası istenir. Bu yüzden iki ödemenin aynı aya denk gelmesi, nakit akışını ciddi şekilde zorlar.

İlk olarak net maaşınızı kesin olarak bilin. Brüt rakam üzerinden plan yapmak yanıltır; bu nedenle brütten nete maaş hesaplama aracıyla eline geçecek tutarı hesaplayın. Ardından taşınma masraflarını, yani nakliye, yeni depozito, ilk kira ve emlakçı ücretini ayrı ayrı listeleyin.

Bunun yanında eski depozitonun gecikme ihtimalini de hesaba katın. Varsayalım ki iade bir ay gecikti; bu durumda yeni evin masrafını karşılayacak bir tampona ihtiyacınız olur. Bu konuda ay sonunu getiremeyenler için para biriktirme yazımız pratik öneriler sunar. Ayrıca gelir ve gider dengesini genel olarak kurmak için finansal okuryazarlık rehberi yazımıza bakabilirsiniz.

Depozito ödemesini kredi kartı ya da krediyle yapmak

Bazı kiracılar yeni evin depozitosunu karşılamak için kredi kartına ya da ihtiyaç kredisine başvurur. Bu seçenek kısa vadede kolaylık sağlasa da maliyeti vardır. Bu nedenle karar vermeden önce toplam geri ödeme tutarını görmek önemlidir.

Özellikle kredi kartıyla yapılan nakit çekim ya da taksit, faiz ve masraf doğurabilir. Ayrıca asgari tutarı ödeyerek borcu devretmek, borcu uzun süre taşımanıza yol açar. Bu konuda kredi kartı asgari tutar nasıl hesaplanır yazımız ayrıntılı bilgi verir.

Öte yandan kredi kullanacaksanız, tek bir teklife bakmayın; toplam maliyeti karşılaştırın. Seçim kriterleri için en uygun ihtiyaç kredisi nasıl çekilir yazımızı okuyabilirsiniz. Kısacası eski depozitonun geri geleceği kesinse, kısa vadeli bir köprü finansmanı bile dikkatli planlanmalıdır.

Ev sahibinin bakış açısı: depozitoyu adil yönetmek

Ev sahibi olarak depozitoyu güvence olarak tutmak meşrudur. Ancak bu paranın sahibi, sözleşme sonunda borç yoksa kiracıdır. Dolayısıyla adil bir süreç, ev sahibinin de itibarını ve zamanını korur.

Öncelikle giriş tutanağını ev sahibi de istemelidir. Böylece çıkışta gerçek bir hasar olduğunda bunu kanıtlamak kolaylaşır. Ayrıca depozitoyu kendi harcamalarına katmak yerine ayrı bir hesapta tutmak, iade günü nakit sıkıntısı yaşanmasını önler.

Bunun yanında kesinti gerekiyorsa listeyi ve belgeleri hızla paylaşın, kalan tutarı bekletmeyin. Çünkü tüm parayı küçük bir kalem yüzünden tutmak, kiracıyı arabuluculuğa iter ve süreci iki taraf için de uzatır. Son olarak kira gelirinin vergisel boyutunu da ayrıca değerlendirmek gerekir; bu konu depozitodan bağımsızdır.

Depozito iadesinde süre ve zamanlama

Zamanlama, depozito iadesi sürecinde çoğu kiracının gözden kaçırdığı bir konudur. Çünkü ev sahibi son faturaları görmek için birkaç hafta beklemek isteyebilir. Bu bekleyiş makul bir süreyle sınırlıysa anlayışla karşılayabilirsiniz; ancak aylarca süren sessizlik başka bir durumdur.

İlk olarak sözleşmedeki iade süresine bakın. Böyle bir süre varsa, dolduğu gün yazılı talebinizi gönderin. Süre yoksa teslimden sonra kendiniz makul bir tarih belirleyin ve bunu mesajla bildirin. Böylece ileride “ne zaman istediniz” sorusuna net bir cevabınız olur.

Bunun yanında banka hesabındaki depozitoda üç aylık süre özel bir anlam taşır. Ev sahibi bu süre içinde dava ya da takip başlattığını bankaya bildirmezse, siz bankaya başvurarak parayı isteyebilirsiniz. Dolayısıyla sözleşme bitiş tarihini takviminize not edin.

Son olarak aceleci davranmayın ama işi de uzatmayın. Örneğin yazılı talebi birkaç ay erteleyen kiracı, ev sahibinin taşınması ya da iletişimi kesmesi gibi yeni sorunlarla karşılaşabilir. Kısacası erken ve belgeli adım, her zaman daha kolay sonuç verir.

Ev satılırsa ya da ev sahibi değişirse ne olur

Kira süresince evin satılması sık görülen bir durumdur. Bu durumda kiracılar depozitoyu kimden isteyeceğini merak eder. Genel kural olarak yeni malik, kira sözleşmesinin tarafı haline gelir; ancak depozitonun eski ev sahibinde kalıp kalmadığı ayrı bir sorudur.

Öncelikle satış haberini aldığınızda eski ev sahibine depozitonun durumunu yazılı olarak sorun. Ardından yeni malikten, depozitoyu devralıp almadığını gösteren bir yazı isteyin. Böylece iade zamanı geldiğinde kimin sorumlu olduğu belli olur.

Ayrıca bu yazışmaları diğer belgelerinizle aynı klasörde saklayın. Çünkü iki ev sahibinin birbirini işaret ettiği bir durumda, elinizdeki yazılı kayıt en güçlü dayanağınızdır. Bu tür durumlarda bir avukattan görüş almak da yararlı olabilir.

Öte yandan kiracı olarak siz de yeni malike iletişim bilgilerinizi ve banka hesabınızı bildirin. Bu küçük adım, iade gününde yaşanabilecek gecikmeyi azaltır ve tarafları aynı sayfaya getirir.

Emlakçı aracılığıyla kiralanan evlerde depozito

Birçok ev bir emlak ofisi aracılığıyla kiraya verilir. Bu durumda kiracılar depozitonun emlakçıda mı yoksa ev sahibinde mi durduğunu çoğu zaman bilmez. Oysa iade günü bu bilgi, kime başvuracağınızı doğrudan belirler.

İlk olarak ödemeyi kime yaptığınıza bakın. Dekontta alıcı ev sahibiyse, iade borcu da ondadır. Emlakçıya ödediyseniz, emlakçının parayı ev sahibine aktarıp aktarmadığını yazılı olarak sorun. Böylece iki taraf arasında kaybolan bir ödeme riski kalmaz.

Bunun yanında emlak ofisinin sözleşmede nasıl yer aldığını kontrol edin. Ofis yalnızca aracıysa, iade talebini ev sahibine yöneltin ve emlakçıyı bilgi olarak ekleyin. Ayrıca emlakçıdan teslim sırasında hazır bulunmasını isteyebilirsiniz; çünkü tarafsız bir göz, tutanağın güvenilirliğini artırır.

Son olarak emlakçıya ödenen hizmet bedeli ile depozito farklı şeylerdir. Hizmet bedeli iade edilmez; depozito ise borç yoksa size geri döner. Bu ayrımı dekont açıklamasında da netleştirmek, sonradan karışıklığı önler.

Sık yapılan hatalar

Depozito iadesi tartışmalarının çoğu, birkaç tekrarlayan hatadan doğar. Bu nedenle aşağıdaki listeyi taşınmadan önce gözden geçirmek, sorunu baştan önleyebilir.

  • Depozitoyu elden, dekontsuz vermek.
  • Girişte fotoğraf çekmemek ya da çekip paylaşmamak.
  • Anahtarı kapıcıya bırakıp teslim tutanağı almamak.
  • Son faturaları ödemeden ayrılmak.
  • Sözlü anlaşmaya güvenip yazılı kayıt tutmamak.
  • Depozitoyu tek taraflı olarak son kiraya saymak.
  • Süre geçtiği halde yazılı talep göndermemek.

Buna ek olarak, çevrimiçi ilanlarda depozito isteyen ve evi göstermeden ödeme talep eden kişilere karşı dikkatli olun. Tanımadığınız birine para göndermeden önce evi ve ev sahibini doğrulayın. Bu konudaki genel önlemler için güvenli online alışveriş yazımız da yol gösterebilir.

Adım adım kontrol listesi

Son olarak tüm süreci tek bir listede toplayalım. Bu listeyi taşınma tarihinizden önce telefonunuza kaydedebilirsiniz.

  1. Sözleşmede depozito tutarını, ödeme hesabını ve iade süresini yazdırın.
  2. Depozitoyu banka üzerinden, açıklamalı olarak ödeyin.
  3. Taşındığınız gün evi boşken fotoğraflayın ve ev sahibine gönderin.
  4. Çıkıştan önce tarih bildirin ve ortak teslim günü belirleyin.
  5. Faturaları kapatın, aidat borcu olmadığını belgeleyin.
  6. Teslim tutanağını imzalayın, anahtar teslimini kayda geçirin.
  7. Süre dolunca yazılı talep gönderin.
  8. Cevap yoksa arabuluculuğa başvurun, gerekirse avukata danışın.

Kısacası depozito iadesi büyük ölçüde hazırlık işidir. Hatırlatmak gerekirse, bu yazı genel bilgi verir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez; somut durumunuz için bir avukata danışın.

Reklam

Sık sorulan sorular

Ev sahibi depozitoyu ne kadar sürede iade etmelidir?

Kanun elden verilen depozito için gün sayısı yazmaz. Ancak sözleşme bitip ev hasarsız teslim edildiyse ev sahibinin parayı makul sürede iade etmesi beklenir. Bu yüzden sözleşmenize bir iade süresi yazdırmanız en sağlam yoldur. Süre yazılı değilse yazılı talebinizde siz bir tarih belirtin ve bunu kayda geçirin.

Ev sahibi olağan yıpranma için depozitodan kesinti yapabilir mi?

Hayır. Türk Borçlar Kanunu m.334 uyarınca kiracı, sözleşmeye uygun kullanımdan doğan eskimelerden sorumlu tutulmaz. Soluk boya, hafif çizilmiş parke ya da güneşten sararmış perde gibi durumlar olağan yıpranmadır. Kırık kapı, delinmiş tezgah ya da ödenmemiş faturalar ise kesinti gerekçesi olabilir. Kesinti yapılacaksa kalem kalem açıklanmalıdır.

Depozito kaç aylık kira olabilir?

Türk Borçlar Kanunu m.342, konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedelinin üç aylık kira bedelini aşamayacağını söyler. Sözleşmede daha yüksek bir tutar yazsa bile aşan kısım için bu sınır uygulanır. Anlaşmadan önce istenen tutarı aylık kiraya bölün; üçü geçiyorsa bunu yazılı olarak dile getirin ve kaydını saklayın.

Depozito bankaya yatırılırsa nasıl geri alınır?

Para olarak verilen güvence, kanuna göre kiracı adına vadeli bir tasarruf hesabına yatırılabilir. Banka parayı iki tarafın rızasıyla ya da kesinleşmiş icra takibi veya mahkeme kararıyla iade eder. Ev sahibi, sözleşme bitiminden sonra üç ay içinde dava ya da takip başlattığını bankaya bildirmezse banka kiracının istemi üzerine parayı öder.

Ev sahibi depozitoyu hiç iade etmezse ne yapmalıyım?

Önce yazılı talep gönderin ve bir süre verin. Cevap gelmezse ya da ret gelirse kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir. Arabuluculukta anlaşma çıkmazsa sulh hukuk mahkemesinde alacak davası açabilirsiniz. Tutarın küçük olması, hakkınızı aramanıza engel değildir; yine de somut durum için bir avukata danışın.

Depozitoyu son ayın kirası yerine sayabilir miyim?

Bu yalnız ev sahibiyle yazılı olarak anlaşırsanız güvenlidir. Tek taraflı olarak son kirayı ödememek, ev sahibine kira borcu için takip başlatma imkanı verebilir. Ayrıca evde hasar çıkarsa depozito artık elde olmadığı için anlaşmazlık büyür. Mahsup kararını mesaj ya da imzalı bir notla kayda geçirin, sözlü anlaşmaya güvenmeyin.

Kaynaklar ve dayanak