İstenmeyen SMS ve Arama Engelleme: İYS ile İptal Adımları

İçindekiler
- İYS nedir ve neden var
- Çalışan biri için neden önemli
- İYS hangi iletileri kapsar
- Ticari ileti ile bilgilendirme mesajı farkı
- İYS’ye nasıl giriş yapılır
- İzinlerinizi listeleme
- Ret işlemi adım adım
- Üç iş günü kuralı
- SMS içindeki ret seçeneği
- Mesajlar kesilmezse şikayet yolu
- İstenmeyen aramaları azaltma
- Telefon ayarlarıyla SMS filtreleme
- Sahte İYS ve ret mesajlarına dikkat
- Bankalardan gelen mesajlar
- İzin vermeden önce nelere dikkat etmeli
- Esnaf ve tacirler için durum
- Kişisel verilerinizi koruma
- Düzenli kontrol alışkanlığı
- Ret sonrası ilk hafta ne beklemeli
- Birden fazla hat ve aile üyeleri
- Sık yapılan hatalar
- Kısa kontrol listesi
- Son söz
İYS, yani İleti Yönetim Sistemi, telefonunuza gelen kampanya SMS’lerini, reklam aramalarını ve e-postaları tek yerden yönetmenizi sağlar. Bu rehberde izinlerinizi nasıl göreceğinizi, ret işlemini adım adım nasıl yapacağınızı, mesaj kesilmezse hangi yola başvuracağınızı sade bir dille anlatıyoruz.
İYS nedir ve neden var
İYS, ticari elektronik ileti izinlerinin kaydını tutan ulusal bir sistemdir. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bu sistemin kurulmasında görev aldı. Yasal dayanağı ise 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ona bağlı Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik.
Sistemin mantığı basittir. Bir firma size reklam SMS’i, arama ya da e-posta göndermek istiyorsa önce izninizi almak zorundadır. Ayrıca bu izni İYS’ye kaydetmesi gerekir. Böylece hangi firmanın size hangi kanaldan ileti atabileceğini tek listede görürsünüz.
Eskiden her firmaya ayrı ayrı “RET” yazmak gerekirdi. Üstelik bu mesajların bir kısmı işlemezdi. Bugün ise İYS sayesinde kararı siz verirsiniz ve kayıt merkezi bir yerde durur. Kısacası sistem, kontrolü göndericiden alıcıya taşır.
Bu yapı firmalar için de bir düzen getirir. Çünkü gönderim yapmadan önce listeyi kontrol etmeleri gerekir. Sonuç olarak siz ret verdiğinizde bu karar, firmanın gönderim sistemine de ulaşır. Böylece tek bir işlemle birden fazla kanalı yönetebilirsiniz.
Çalışan biri için neden önemli
İstenmeyen mesajlar yalnız zaman kaybı değildir. Çoğu, harcama tetikleyen kampanya dilinde yazılır: “son gün”, “sadece bugün”, “size özel limit”. Maaş yattığı hafta bu mesajlar daha da etkili olur.
Örneğin zam aldığınız ay hazır kredi teklifleri ve taksit kampanyaları artabilir. Oysa zammın gerçekte bütçenize ne kattığını bilmeden karar vermek risklidir. Bu nedenle önce maaş zammı hesaplama aracıyla net farkı görün. Ardından enflasyon maaş hesaplama ile alım gücünüzü kontrol edin.
Bunun yanında mesaj kalabalığı, gerçek uyarıları gözden kaçırmanıza yol açar. Banka işlem onayı ya da maaş yatış bildirimi reklamların arasında kaybolur. Dolayısıyla İYS ile gelen kutusunu sadeleştirmek, hem bütçe hem güvenlik açısından işe yarar.
Ayrıca iş saatlerinde gelen satış aramaları dikkatinizi dağıtır. Toplantı sırasında çalan bir numara, çoğu zaman bir kampanya teklifidir. Bu aramaları azaltmak, iş gününüzü de rahatlatır.
İYS hangi iletileri kapsar
İYS yalnız ticari elektronik iletileri kapsar. Yani mal ya da hizmet tanıtımı, kampanya duyurusu, marka bilinirliği amaçlı mesajlar bu gruba girer. Üç kanal ayrı ayrı tutulur:
- Mesaj (SMS): Kampanya, indirim ve ürün duyuruları.
- Arama: Satış amaçlı sesli aramalar.
- E-posta: Bülten ve reklam içerikli e-postalar.
Bu ayrım önemlidir. Çünkü bir firmaya SMS reddi verdiğinizde arama izni açık kalabilir. Bu yüzden her kanalı ayrıca kontrol edin.
Öte yandan bazı mesajlar reklam sayılmaz. Örneğin kargo takip bildirimi, fatura hatırlatması ya da tek kullanımlık şifre bilgilendirme niteliğindedir. Bu tür iletiler İYS kapsamı dışında kalır. Aşağıdaki tabloda farkı özetledik.
Ticari ileti ile bilgilendirme mesajı farkı
Hangi mesajı durdurabileceğinizi anlamak için şu tabloya bakın:
| Mesaj örneği | Türü | İYS ile durur mu |
|---|---|---|
| “Hafta sonu tüm ürünlerde indirim” | Ticari ileti | Evet |
| “Size özel kredi teklifi hazır” | Ticari ileti | Evet |
| “Kart ekstreniz hazırlandı” | Bilgilendirme | Hayır |
| “Tek kullanımlık şifreniz” | Bilgilendirme | Hayır |
| “Kargonuz yola çıktı” | Bilgilendirme | Hayır |
| “Satış temsilcimiz sizi arayacak” | Ticari arama | Evet |
Tablodaki ayrım genel bir çerçevedir. Ancak bazı firmalar bilgilendirme mesajının sonuna reklam ekler. Böyle bir mesaj ticari ileti niteliği kazanabilir. Şüpheli bir durumda mesajın ekran görüntüsünü saklayın ve şikayet aşamasında bu içeriği gösterin.
İYS’ye nasıl giriş yapılır
Vatandaş olarak İYS’ye üç yoldan ulaşırsınız. İlki, İYS’nin kendi web sitesindeki vatandaş girişi. İkincisi, resmi İYS mobil uygulaması. Üçüncüsü ise e-Devlet üzerindeki ilgili hizmet.
Giriş için genellikle e-Devlet kimlik doğrulaması ya da cep telefonunuza gelen doğrulama kodu yeterlidir. Kod gelince yalnız o ekrana girin. Kimse sizden bu kodu telefonla istemez.
Uygulamayı indirirken dikkatli olun. Yalnız resmi mağazadaki, yayıncısı açıkça belli olan uygulamayı seçin. Çünkü sahte “SMS engelleme” uygulamaları rehberinize ve mesajlarınıza erişim isteyebilir. Ardından girişte hangi numarayla oturum açtığınızı kontrol edin; birden fazla hattınız varsa her hat için ayrıca işlem yapmanız gerekir.
İzinlerinizi listeleme
Giriş yaptıktan sonra ilk ekranda size ileti izni olan firmaların listesi çıkar. Bu liste çoğu kişiyi şaşırtır. Çünkü yıllar önce üye olduğunuz bir mağaza, bir otel ya da bir kampanya formu hâlâ orada durabilir.
Listeyi okurken şu bilgilere bakın:
- Firmanın adı ve markası
- İznin hangi kanala ait olduğu (mesaj, arama, e-posta)
- İznin başladığı tarih
- İznin nasıl alındığı, yani kaynak bilgisi
Kaynak bilgisi özellikle faydalıdır. Örneğin “ıslak imza” ya da “web formu” gibi bir açıklama görürsünüz. Böylece izni ne zaman ve nerede verdiğinizi hatırlayabilirsiniz. Bu adımı atlamayın; sonraki şikayet sürecinde işinize yarar.
Listede tanımadığınız bir firma görebilirsiniz. Bu durumda telaşlanmayın. Önce firmanın adını ve kaynak bilgisini not alın. Ardından izni kapatın. Eğer o firmayla hiç ilişkiniz olmadığından eminseniz, bu bilgiyi olası bir şikayette kullanmak üzere saklayın. Böylece hem gelen kutunuzu temizlersiniz hem de ileride ihtiyaç duyacağınız kaydı elinizde tutarsınız.
Ret işlemi adım adım
İYS üzerinden ret vermek birkaç dakika sürer. Sırayla şu adımları izleyin:
- İYS’ye giriş yapın ve izin listesini açın.
- Mesaj almak istemediğiniz firmayı bulun.
- İlgili kanalın yanındaki ret seçeneğini işaretleyin.
- Arama ve e-posta kanalları için de aynı işlemi yapın.
- İşlemi onaylayın ve ekrandaki durumu kontrol edin.
- Ret tarihini not alın ya da ekran görüntüsü kaydedin.
Son adım küçük görünür ama önemlidir. Çünkü ret tarihi, firmanın ne zamandan itibaren mesaj göndermemesi gerektiğini gösterir. Olası bir şikayette bu tarih temel kanıtınız olur.
Ayrıca aynı firmanın birden fazla markası olabilir. Bu durumda listede her markayı ayrı ayrı görebilirsiniz. Dolayısıyla tek markayı reddetmek, grubun diğer markalarını durdurmayabilir.
Üç iş günü kuralı
Ret verdiğiniz anda mesajlar hemen kesilmeyebilir. Yönetmelik, firmaya ret bildiriminden itibaren üç iş günü süre tanır. Bu süre içinde firma gönderimi durdurmak zorundadır.
Yani ret verdikten sonraki bir iki gün içinde bir kampanya SMS’i daha gelirse panik yapmayın. Firmanın sistemine talebin ulaşması zaman alır. Ancak üç iş günü geçtikten sonra gelen her ticari ileti artık kurala aykırıdır.
Bu noktada tarih takibi devreye girer. Örneğin pazartesi ret verdiyseniz, perşembe sabahından sonra gelen reklam mesajı ihlal sayılır. Bu yüzden mesajın geliş saatini gösteren ekran görüntüsünü saklayın. Hafta sonu ve resmi tatiller iş günü sayılmaz; hesabı buna göre yapın.
Örneğin cuma akşamı ret verdiyseniz, süre pazartesi başlar. Arada bir resmi tatil varsa gün sayısı daha da uzar. Bu yüzden takvime bakmadan ihlal sonucuna varmayın. Kısacası doğru tarih hesabı, şikayetinizin sonuç vermesini doğrudan etkiler.
SMS içindeki ret seçeneği
Birçok kampanya mesajının sonunda “Ret için … yazıp … numarasına gönderin” gibi bir ifade bulunur. Bu yöntem de yasal bir ret yoludur. Mevzuat, firmanın alıcıya kolay ve ücretsiz bir ret imkânı sunmasını ister.
Yine de bu yöntemi kullanırken dikkatli olun. Önce mesajın gerçekten bilinen bir firmadan geldiğinden emin olun. Çünkü dolandırıcılar da sahte “ret” talimatı içeren mesajlar gönderir. Bu mesajlardaki bağlantılar sizi sahte sayfalara yönlendirebilir.
Bu nedenle en güvenli yol, mesajdaki bağlantıya dokunmadan doğrudan İYS’ye girip ret vermektir. Böylece hem kaydınız merkezde durur hem de şüpheli bir bağlantıyla karşılaşma riskini ortadan kaldırırsınız. Kısacası SMS ile ret mümkün, ama İYS daha kontrollü bir yoldur.
Bununla birlikte SMS ile ret verdiyseniz, birkaç gün sonra sisteme girip kaydın listeye yansıyıp yansımadığına bakın. Kayıt görünmüyorsa ret işlemini bir kez de İYS üzerinden tekrarlayın.
Mesajlar kesilmezse şikayet yolu
Ret verdiniz, üç iş günü geçti ve mesajlar hâlâ geliyor. Bu durumda şikayet hakkınız doğar. Denetim yetkisi Ticaret Bakanlığındadır ve başvuruyu e-Devlet üzerinden yapabilirsiniz.
Şikayet öncesinde şu belgeleri hazırlayın:
- Mesajın ekran görüntüsü, gönderen adı ve saat bilgisiyle
- İYS’deki ret kaydının ekran görüntüsü
- Ret tarihini gösteren not
- Arama söz konusuysa arama kaydının ekran görüntüsü
Ardından e-Devlet’te ticari elektronik ileti şikayetine ilişkin hizmeti bulun. Formu doldururken firmanın adını, mesajın tarihini ve içeriğini açıkça yazın. Kurum başvurunuzu inceler; gerekli görürse firmaya idari yaptırım uygular. Ancak süreç biraz zaman alabilir. Bu yüzden başvurunun durumunu e-Devlet üzerinden takip edin.
Ayrıca şikayeti yazarken duygusal ifadeler yerine olguları öne çıkarın. Hangi gün ret verdiniz, hangi gün mesaj geldi, mesajda ne yazıyordu? Bu üç sorunun net cevabı, başvurunuzu güçlü kılar.
İstenmeyen aramaları azaltma
Satış aramaları için de İYS kullanılır. Her firmanın arama kanalını ayrıca kapatmanız gerekir. Ancak İYS tek başına tüm aramaları durdurmaz.
Çünkü bazı aramalar ticari ileti değildir. Örneğin anket, borç tahsilatı ya da müşteri hizmetleri geri dönüşü farklı kurallara tabidir. Ayrıca dolandırıcı aramaları hiçbir izin sistemine uymaz.
Bu nedenle ek önlemler alın:
- Telefonunuzun “bilinmeyen numaraları sessize al” ayarını açın.
- Sık arayan numarayı rehberden engelleyin.
- Operatörünüzün sunduğu engelleme hizmetlerini kontrol edin.
- Şüpheli numarayı operatörünüze bildirin.
Böylece İYS ile yasal göndericileri, telefon ayarlarıyla da kalan gürültüyü sınırlarsınız. İki yöntem birlikte kullanıldığında sonuç çok daha belirgin olur.
Öte yandan arayan kişi kendini banka ya da kurum çalışanı olarak tanıtıyorsa temkinli olun. Telefonu kapatın ve kurumun resmi numarasını kendiniz arayın.
Telefon ayarlarıyla SMS filtreleme
İYS yasal göndericileri durdurur. Öte yandan kaynağı belirsiz mesajlar için telefonunuzun kendi araçları gerekir.
Android telefonlarda mesaj uygulamasının ayarlarında spam koruması ve numara engelleme bölümü bulunur. iPhone’da ise “Bilinmeyen Göndericileri Filtrele” seçeneği, rehberde olmayan numaralardan gelen mesajları ayrı bir sekmeye taşır. Menü adları sürüme göre değişebilir; bu yüzden telefonunuzun ayarlar ekranında “engelle” ya da “filtre” kelimesini aratın.
Ayrıca gönderici adı yerine numara görünen mesajlara özellikle dikkat edin. Çünkü kurumsal firmalar çoğunlukla marka adıyla gönderim yapar. Bununla birlikte bu bir kesin kural değildir; sahte göndericiler de marka adı taklit edebilir. Sonuç olarak filtreler yardımcıdır, ama son kontrol her zaman sizin dikkatinizdir.
Filtreyi açtıktan sonra ayrı sekmeyi haftada bir kontrol edin. Çünkü bazen kargo ya da randevu bildirimi de oraya düşebilir. Bu kısa kontrol, önemli bir mesajı kaçırmanızı önler.
Sahte İYS ve ret mesajlarına dikkat
Dolandırıcılar, insanların reklamdan bıkmışlığını fırsata çevirir. “İYS kaydınız askıya alındı”, “ret işlemi için ücret ödeyin” ya da “numaranız engellenecek, bağlantıya tıklayın” gibi mesajlar görebilirsiniz.
Bu mesajların hepsi şüphelidir. Çünkü İYS vatandaştan ücret almaz. Ayrıca sizden kart bilgisi, şifre ya da doğrulama kodu istemez. Böyle bir mesaj aldığınızda şunları yapın:
- Bağlantıya dokunmayın.
- Mesajdaki numarayı aramayın.
- Mesajı silmeden önce ekran görüntüsü alın.
- Şüpheli bağlantıyı USOM üzerinden bildirin.
Dolandırıcılık yöntemlerinin geniş listesi için internet dolandırıcılığı türleri yazımıza bakın. Ayrıca kart bilgisinin neden kimseyle paylaşılmaması gerektiğini kredi kartı CVV kodu rehberinde anlattık.
Bankalardan gelen mesajlar
Bankalar hem bilgilendirme hem ticari ileti gönderir. İkisini ayırmak, İYS’yi doğru kullanmanın anahtarıdır.
Ekstre bildirimi, işlem onayı, şifre ve güvenlik uyarısı bilgilendirme mesajıdır. Bunlar hesabınızın güvenliği için gereklidir; zaten İYS ile durmaz. Buna karşılık “hazır limitiniz var”, “kredi kartı kampanyası” ya da “yatırım ürünü tanıtımı” ticari iletidir.
Bu ayrım bütçeniz için de önemlidir. Örneğin hazır kredi mesajları, özellikle maaş günü ya da zam sonrası artar. Kararı mesajın aciliyetine göre değil, gerçek ihtiyacınıza göre verin. Kredi kullanmayı düşünüyorsanız önce kredi çekerken masraflar ve gizli kesintiler yazımızı okuyun. Ayrıca mobil uygulamanızın güvenliği için mobil bankacılık hesap güvenliği rehberine göz atın.
İzin vermeden önce nelere dikkat etmeli
İstenmeyen mesajın en etkili çözümü, gereksiz izni baştan vermemektir. Birçok izin, üyelik formlarında ve ödeme ekranlarında bir onay kutusuyla alınır.
Form doldururken şunlara dikkat edin:
- Önceden işaretli onay kutularını kaldırın.
- “Kampanyalardan haberdar olmak istiyorum” seçeneğini yalnız gerçekten istiyorsanız işaretleyin.
- Sadakat kartı başvurularında hangi kanallara izin verdiğinizi okuyun.
- Mağazada kasada numaranızı istediklerinde amacını sorun.
Örneğin bir indirim kodu için izin vermek cazip gelebilir. Ancak sonrasında aylarca mesaj gelebilir. Bu yüzden kodu aldıktan sonra İYS’ye girip izni geri çekebilirsiniz. İndirimlerden kontrollü yararlanmak için internetten alışverişte tasarruf yazımıza da bakabilirsiniz.
Esnaf ve tacirler için durum
İYS’deki kurallar bireyler ile tacirler için farklı işler. Mevzuata göre tacir ve esnaflara ticari ileti, önceden onay alınmadan da gönderilebilir. Ancak onların da ret hakkı saklıdır.
Yani kendi işini yapan biriyseniz, iş hattınıza gelen tedarikçi kampanyalarını da İYS üzerinden reddedebilirsiniz. Ret verdikten sonra aynı üç iş günü kuralı geçerlidir.
Öte yandan kendiniz kampanya mesajı gönderen bir işletme sahibiyseniz, sorumluluk size geçer. Müşterilerinizden izin almanız ve bu izni İYS’ye kaydetmeniz gerekir. Bu yazı alıcı tarafını anlattığı için gönderici yükümlülüklerini ayrıntılandırmıyoruz. Yine de hatalı gönderimin idari yaptırım doğurabileceğini unutmayın ve güncel kuralları resmi kaynaklardan kontrol edin.
Bunun yanında yan iş olarak küçük bir satış yapıyorsanız, müşteri listenizi dikkatle tutun. Örneğin bir sosyal medya hesabı üzerinden sipariş alıyorsanız, numaraları toplu mesaj için kullanmadan önce izin durumunu kontrol edin. Böylece iyi niyetli bir duyuru, beklenmedik bir soruna dönüşmez.
Kişisel verilerinizi koruma
İstenmeyen mesaj çoğu zaman telefon numaranızın fazla yerde paylaşılmasından doğar. Bu yüzden İYS ret işlemini veri alışkanlıklarınızla birlikte düşünün.
Numaranızı yalnız gerçekten gerekli yerlerde verin. Ayrıca çekiliş, anket ya da “ücretsiz hediye” formlarına karşı temkinli olun. Çünkü bu formlar numaranızı farklı firmalarla paylaşma izni içerebilir.
Bunun yanında internet bağlantınızın güvenliği de önemlidir. Örneğin güvenilir olmayan ücretsiz uygulamalar trafik ve cihaz bilgisi toplayabilir. Konuyla ilgili ayrıntılar için ücretsiz VPN güvenli mi yazımıza bakın. Ayrıca online ödemelerde tek seferlik kart kullanmak için sanal kart nedir rehberimiz işinize yarar.
Düzenli kontrol alışkanlığı
İYS bir kerelik iş değildir. Yeni üyelikler, yeni uygulamalar ve yeni alışverişler zamanla listeye yeni firmalar ekler.
Bu nedenle kısa bir takvim belirleyin. Örneğin her üç ayda bir, maaş yattığı hafta İYS’ye girip listeye göz atın. Böylece yeni izinleri erken fark edersiniz.
Kontrol sırasında şu soruları sorun:
- Bu firmadan son üç ayda gerçekten işime yarayan bir mesaj geldi mi?
- Bu izni ne zaman verdim, hatırlıyor muyum?
- Arama ve e-posta kanalları da açık mı?
Cevabınız hayırsa izni kapatın. Aynı dönemde bütçenizi de gözden geçirin. Örneğin brütten nete maaş hesaplama ile net gelirinizi kontrol etmek, kampanya mesajlarına karşı daha net bir sınır çizmenizi sağlar. Harcama planı için ay sonunu getiremeyenler için para biriktirme yazımız da yol gösterir.
Ret sonrası ilk hafta ne beklemeli
Ret işlemini tamamladıktan sonraki ilk hafta bir geçiş dönemidir. Bu dönemde gelen mesajları dikkatle izleyin. Çünkü hangi firmanın kurala uyduğunu en net bu sürede görürsünüz.
İlk iki üç gün içinde bir iki kampanya mesajı daha gelebilir. Bu normaldir. Firmanın gönderim listesi önceden hazırlanmış olabilir. Ancak süre dolduktan sonra aynı firmadan gelen mesajı ayrı bir klasörde toplayın.
Bu takibi kolaylaştırmak için basit bir not tutun. Örneğin telefonunuzun not uygulamasında üç sütun açın: firma adı, ret tarihi, sonraki mesaj tarihi. Böylece şikayet aşamasında her şey elinizin altında olur.
Ayrıca bazı mesajların farklı bir gönderici adıyla geldiğini fark edebilirsiniz. Bu durumda mesajın içeriğine bakın. İçerik aynı markayı tanıtıyorsa, gönderen adı farklı olsa bile ilişkili bir gönderim olabilir. Yine de kesin yargıya varmadan önce kanıtları toplayın ve değerlendirmeyi yetkili kuruma bırakın.
Birden fazla hat ve aile üyeleri
Bir hanede birden fazla hat olması yaygındır. Örneğin sizin, eşinizin ve çocuğunuzun hattı aynı faturada olabilir. Ancak her hat ayrı bir kişiye ve ayrı bir izin listesine bağlıdır.
Bu nedenle her hattın sahibi kendi işlemini yapar. Kimlik doğrulama o hattın sahibine göre çalışır. Dolayısıyla başka birinin adına işlem yapmaya çalışmak yerine, ona adımları gösterin.
Yaşlı aile üyeleri için bu konu özellikle önemlidir. Çünkü kampanya ve dolandırıcılık mesajları en çok onları yorar. Onlarla birlikte oturup şu adımları uygulayabilirsiniz:
- İzin listesini birlikte açın ve tanımadıkları firmaları kapatın.
- Telefonda bilinmeyen gönderici filtresini etkinleştirin.
- “Kimseye doğrulama kodu verme” kuralını açıkça konuşun.
Bunun yanında iş hattınızı da unutmayın. Şirketin size verdiği hatta gelen kampanya mesajları için önce şirketinizin bilgi işlem birimine danışın. Çünkü kurumsal hatlarda yönetim yetkisi işverende olabilir.
Sık yapılan hatalar
İYS kullanırken bazı hatalar sonucu geciktirir. En sık karşılaşılanları bilmek, işlemi ilk seferde doğru yapmanızı sağlar.
- Yalnız SMS kanalını kapatmak: Arama ve e-posta izni açık kalınca aynı firma sizi başka kanaldan arar.
- Ret tarihini kaydetmemek: Şikayette tarihi kanıtlayamazsınız.
- Mesajdaki bağlantıdan ret vermeye çalışmak: Sahte mesajlarda bu yol risklidir.
- Bilgilendirme mesajını reklam sanmak: Ekstre ya da şifre mesajı İYS ile durmaz.
- Üç iş günü dolmadan şikayet etmek: Başvurunuz güçsüz kalabilir.
Bu hataların çoğu acele etmekten kaynaklanır. Oysa süreç sakin ilerlediğinde çok daha etkilidir. Önce listeyi okuyun, sonra kanalları tek tek kapatın, ardından kanıtları saklayın.
Son olarak şunu da ekleyelim: bir firmayı reddetmek, o firmayla müşteri ilişkinizi bitirmez. Hesabınız, üyeliğiniz ve siparişleriniz aynen devam eder. Yalnız reklam iletileri kesilir.
Kısa kontrol listesi
Bu rehberi tek bakışta uygulamak için şu listeyi kullanın:
- İYS’ye resmi kanaldan giriş yapın.
- İzin listesini açın ve her firmayı gözden geçirin.
- Mesaj, arama ve e-posta kanallarını ayrı ayrı kapatın.
- Ret tarihinin ekran görüntüsünü alın.
- Üç iş günü bekleyin.
- Mesaj sürerse kanıtlarla e-Devlet üzerinden şikayet edin.
- Telefonunuzda spam filtresini ve numara engellemeyi açın.
- Sahte İYS mesajlarındaki bağlantılara dokunmayın.
- Formlarda önceden işaretli izin kutularını kaldırın.
- Her üç ayda bir listeyi yeniden kontrol edin.
Bu adımlar birkaç dakikanızı alır. Buna karşılık telefonunuzdaki gürültü belirgin şekilde azalır. Dahası gerçek bildirimleri daha kolay fark edersiniz.
Bu listeyi telefonunuzda bir not olarak saklayın. Böylece üç ayda bir yapacağınız kontrolde adımları yeniden aramanıza gerek kalmaz ve işlemi birkaç dakikada bitirirsiniz.
Son söz
İYS, istenmeyen kampanya mesajlarına karşı elinizdeki en düzenli araçtır. Ancak her mesajı durdurmaz; bilgilendirme iletileri ve dolandırıcı mesajlar farklı yollarla ele alınır.
Özetle İYS ile yasal göndericileri durdurun, telefon ayarlarıyla kalan gürültüyü süzün, şüpheli mesajları bildirin. Ayrıca izin verirken dikkatli davranın. Böylece hem zamanınızı hem de bütçenizi korursunuz.
Son olarak şunu hatırlatalım: bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Başvuru adımları ve menü adları zamanla değişebilir. Bu nedenle işlem yapmadan önce güncel bilgiyi İYS, e-Devlet ve ilgili resmi kurumlardan doğrulayın. Hukuki bir uyuşmazlık söz konusuysa bir avukata danışın.
Sık sorulan sorular
İYS üzerinden ret verdikten sonra mesajlar ne zaman durur?
Mevzuata göre firma, ret bildirimini aldıktan sonra üç iş günü içinde ileti göndermeyi durdurmak zorundadır. Bu yüzden ilk birkaç gün mesaj gelmeye devam edebilir. Süre dolduktan sonra aynı firmadan kampanya mesajı alırsanız ekran görüntüsünü saklayın ve şikayet yoluna gidin. Tarih ve saat bilgisi şikayette en güçlü kanıtınızdır.
İYS kullanmak ücretli mi?
Vatandaş tarafında İYS kullanımı ücretsizdir. Web sitesi, mobil uygulama ya da e-Devlet üzerinden giriş yapıp izinlerinizi görebilir, ret verebilirsiniz. Sizden ücret isteyen, kart bilgisi soran ya da bağlantı gönderip şifre talep eden her mesaj dolandırıcılık şüphesi taşır. Böyle bir mesaja yanıt vermeyin ve bağlantıyı açmayın.
Bankamdan gelen borç hatırlatma SMS'ini İYS ile durdurabilir miyim?
Genellikle hayır. Borç hatırlatma, ekstre, şifre ve işlem onayı gibi bilgilendirme mesajları ticari ileti sayılmaz, bu yüzden İYS kapsamına girmez. Siz ret verseniz bile bu mesajlar gelmeye devam eder. Ancak aynı banka kredi kampanyası ya da ürün reklamı gönderiyorsa, o mesajlar için ret hakkınız vardır.
Hiç izin vermediğim bir firma bana nasıl SMS atıyor?
Bazen izni farkında olmadan verirsiniz; üyelik formundaki bir onay kutusu buna örnektir. Bazen de firma izinsiz gönderir. İYS listesinde firma görünüyorsa ret verin. Listede hiç kaydı olmayan bir firma mesaj atıyorsa bu durum doğrudan şikayet konusudur. Mesajın ekran görüntüsünü ve gönderen adını mutlaka saklayın.
İstenmeyen aramalar için de İYS işe yarar mı?
Evet, İYS yalnız SMS için değil, arama ve e-posta izinleri için de ayrı kanal tutar. Her firmada arama iznini ayrıca kapatmanız gerekir. Dolandırıcı aramaları ise İYS kapsamında değildir; onlar için telefonunuzun engelleme ayarlarını kullanın ve şüpheli numarayı operatörünüze bildirin. Kimlik ya da kart bilgisi paylaşmayın.
Tüm firmaları tek seferde reddedebilir miyim?
İYS arayüzünde izinlerinizi toplu olarak görebilir ve birden fazla firma için ret işlemini aynı oturumda yapabilirsiniz. Ancak bazı firmalarla ilişkinizi sürdürmek isteyebilirsiniz; örneğin bir indirim bildirimini gerçekten takip ediyorsanız. Bu nedenle toplu ret yerine listeyi bir kez gözden geçirip seçerek ilerlemek daha dengeli sonuç verir.

