BugünAsgari ücret (net)28.075,50 ₺Kıdem tavanı73.729,87 ₺SGK tavanı297.270,00 ₺1. dilim eşiği190.000,00 ₺tüm rakamlar →
Hesapla

Yatırım ve Birikim

NFT Nedir, Nasıl Alınıp Satılır? NFT ile Kazanç Mümkün mü?

17 dk okuma
NFT Nedir, Nasıl Alınıp Satılır? NFT ile Kazanç Mümkün mü?
NFT nedir, nasıl alınıp satılır ve kazanç gerçekten mümkün mü? Cüzdan, platform seçimi, masraflar, dolandırıcılık riskleri ve vergi tarafı sade dille.
İçindekiler
  1. NFT nedir, kısaca tanım
  2. NFT ile kripto para arasındaki fark
  3. NFT’ler nerede kullanılıyor
  4. NFT almadan önce kendinize sormanız gerekenler
  5. NFT nasıl alınır: adım adım süreç
  6. Kripto varlık platformu seçerken dikkat edilecekler
  7. NFT cüzdanı nedir ve nasıl korunur
  8. NFT pazar yerleri nasıl çalışır
  9. Gizli masraflar: işlem ücreti, komisyon ve kur farkı
  10. NFT nasıl satılır
  11. NFT ile kazanç mümkün mü?
  12. Kendi NFT’nizi üretip satmak
  13. Dolandırıcılık türleri ve korunma yolları
  14. Telif, lisans ve sahiplik yanılgıları
  15. NFT kazancında vergi tarafı
  16. Maaşla geçinen biri için bütçe çerçevesi
  17. Borçla NFT almanın riskleri
  18. NFT alırken kontrol listesi
  19. Sonuç: NFT’ye gerçekçi bakmak

NFT, bir dijital varlığın kime ait olduğunu blokzincir üzerinde kaydeden benzersiz bir jetondur. Kısacası bir resim, müzik ya da oyun eşyası için dijital bir tapu gibidir. Bu yazıda NFT’nin ne olduğunu, nasıl alınıp satıldığını, masraflarını ve kazanç ihtimalini, maaşla geçinen bir çalışanın gözünden anlatıyoruz.

NFT nedir, kısaca tanım

NFT, İngilizce “non-fungible token” ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede “değiştirilemez jeton” diye çevrilir. Burada “değiştirilemez” kelimesi önemlidir, çünkü her jetonun kendine ait bir kimliği vardır. Bu kimlik sayesinde iki jeton aynı koleksiyondan gelse bile birbirinin yerine geçmez; tıpkı iki farklı tapu gibi.

Örneğin elinizdeki bir banknotu başka bir aynı değerli banknotla değiştirirseniz hiçbir şey kaybetmezsiniz. Buna karşılık imzalı bir kitabı başka bir kitapla değiştirdiğinizde fark oluşur. NFT de bu ikinci türe benzer; her biri tektir.

Teknik olarak NFT, blokzincir adını verdiğimiz ortak bir kayıt defterinde duran bir satırdır. Bu satır, belirli bir dijital içeriğin hangi cüzdana ait olduğunu gösterir. Üstelik kaydı herkes görebilir ve geçmiş işlemleri izleyebilir.

Ancak şunu baştan bilmek gerekir: NFT içeriğin kendisi değildir. Çoğu zaman resim ya da video başka bir sunucuda durur, NFT ise yalnız o içeriğe işaret eden kaydı taşır. Bu yüzden sunucu kapanırsa elinizde yalnız bir bağlantı kalabilir.

Kısacası NFT, dijital dünyada “bu bende” demenin bir yoludur. Değeri ise tamamen başkalarının o kayda ne kadar ödemeye razı olduğuna bağlıdır.

NFT ile kripto para arasındaki fark

Birçok kişi NFT’yi kripto parayla karıştırır. Oysa bu iki varlık aynı altyapıyı kullansa da farklı işler görür. Kripto paralar birbirinin yerine geçebilir; bir birim, aynı türdeki başka bir birimle eşittir.

Buna karşın bu jetonların her biri ayrı bir kimlik taşır. Dolayısıyla iki jeton aynı koleksiyondan gelse bile farklı fiyatlarla el değiştirebilir. Aşağıdaki tablo farkı özetliyor.

Özellik Kripto para NFT
Birbirinin yerine geçer mi? Evet, birimler eşittir. Hayır, her biri tektir.
Bölünebilir mi? Genellikle küçük parçalara bölünür. Çoğu zaman bütün olarak el değiştirir.
Fiyat nasıl oluşur? Piyasadaki genel alım satımla. Tek tek alıcı ile satıcının anlaşmasıyla.
Nakde çevirmek Çoğu zaman kolaydır. Alıcı bulmak zor olabilir.
Kullanım amacı Ödeme, transfer, spekülasyon. Koleksiyon, oyun, sanat, üyelik.

Tablodaki son iki satır özellikle önemlidir. Çünkü jetonu satmak için onu isteyen bir kişi bulmanız gerekir. Kripto parada ise genellikle bir alıcı her an vardır.

Ayrıca NFT almak için çoğu zaman önce kripto para almanız gerekir. Bu nedenle NFT riski, kripto para riskinin üzerine eklenen ikinci bir katmandır.

Reklam

NFT’ler nerede kullanılıyor

NFT’nin kullanım alanları ilk günlerden bu yana genişledi. Yine de en yaygın alanlar hâlâ birkaç başlık altında toplanır.

  • Dijital sanat: Sanatçılar eserlerini tek ya da sınırlı sayıda jeton olarak satar.
  • Koleksiyon: Profil resmi koleksiyonları gibi aynı tarzda üretilmiş binlerce parça.
  • Oyun eşyaları: Oyun içindeki kılıç, arsa ya da karakter gibi nesneler.
  • Etkinlik ve üyelik: Bilet ya da topluluk üyeliği yerine geçen jetonlar.
  • Alan adları: Blokzincir tabanlı cüzdan adları ve benzeri kayıtlar.

Bu alanların her birinde değer farklı bir kaynaktan gelir. Örneğin oyun eşyasının değeri oyunun yaşamasına bağlıdır. Oyun kapanırsa eşya da işlevini yitirir.

Öte yandan üyelik NFT’lerinde değer, topluluğun ya da projenin sözünü tutmasına dayanır. Proje sahipleri ortadan kaybolursa vaat edilen ayrıcalıklar da kaybolur.

Bu yüzden bir jetona bakarken önce “bu jeton bana ne sağlıyor ve bunu kim garanti ediyor?” sorusunu sorun. Çoğu zaman cevap, hiç kimsenin garanti vermediğidir.

NFT almadan önce kendinize sormanız gerekenler

Bir jetonu satın almadan önce birkaç dakika durun. Çünkü heyecanla alınan kararlar bu alanda en pahalı kararlardır. Aşağıdaki soruları dürüstçe cevaplayın.

  1. Bu parayı tamamen kaybetsem bütçem sarsılır mı?
  2. Acil durum fonum hazır mı, borcum var mı?
  3. NFT’yi neden istiyorum: koleksiyon mu, oyun mu, yoksa hızlı kazanç mı?
  4. Projenin arkasında kimler var ve ne kadar süredir aktifler?
  5. İstediğim anda satabileceğim bir alıcı kitlesi var mı?

Eğer ilk iki sorudan birine “evet, sarsılır” ya da “hayır, hazır değil” diyorsanız beklemek daha doğru olur. Ayrıca “hızlı kazanç” cevabı, riskin en yüksek olduğu senaryoyu gösterir.

Maaşınızın gerçekte ne kadar olduğunu bilmek de bu kararın parçasıdır. Örneğin brütten nete maaş hesaplama aracıyla eline geçen net tutarı görün. Böylece NFT’ye ayırmayı düşündüğünüz tutarın maaşınıza oranını net biçimde görürsünüz.

Son olarak ailenizle ortak bir bütçe yürütüyorsanız bu kararı tek başınıza vermeyin. Kayıp yaşanırsa etkisi herkesi bulur. Bu yüzden konuyu evde açıkça konuşmak, ileride çıkabilecek tartışmaların da önüne geçer.

NFT nasıl alınır: adım adım süreç

Satın alma süreci ilk bakışta karmaşık görünür. Ancak adımları sırasıyla izlerseniz mantığı oldukça basittir.

  1. Kripto para edinin. Jetonlar çoğu zaman belirli bir kripto parayla fiyatlanır. Önce bu parayı yetkili bir platformdan alırsınız.
  2. Bir cüzdan kurun. Kripto parayı ve jetonu tutacağınız dijital cüzdanı oluşturursunuz.
  3. Parayı cüzdana aktarın. Platformdaki kripto parayı kendi cüzdanınıza gönderirsiniz.
  4. Pazar yerine bağlanın. Cüzdanınızı bir NFT pazar yerine bağlarsınız.
  5. NFT’yi seçin ve onaylayın. Fiyatı, ücretleri ve sözleşme adresini kontrol ettikten sonra işlemi onaylarsınız.

Her adımda bir masraf ve bir risk bulunur. Örneğin kripto para alırken platform komisyonu, cüzdana aktarırken ağ ücreti, satın alırken de işlem ücreti ödersiniz.

Ayrıca her onay ekranı dikkat ister. Çünkü blokzincirdeki işlemler geri alınmaz. Yanlış adrese gönderdiğiniz bir varlığı geri çağıracak bir müşteri hizmetleri yoktur.

Bu nedenle ilk denemede küçük bir tutarla başlayın. Süreci bir kez tamamladıktan sonra her adımın ne yaptığını daha iyi kavrarsınız.

Kripto varlık platformu seçerken dikkat edilecekler

Türk lirası ile kripto para alacaksanız ilk adımı bir kripto varlık hizmet sağlayıcısında atarsınız. Burada seçim kriteri reklam ya da popülerlik değil, yasal durum olmalıdır.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, 7518 sayılı Kanunla yapılan değişikliklerden sonra kripto varlık hizmet sağlayıcılarını SPK iznine bağladı. Dolayısıyla güncel listeyi SPK internet sitesinden kontrol edin. Listede olmayan bir platformu kullanmayın.

Bunun dışında şu kriterlere bakın:

  • Komisyon ve ücret tablosu: Alım, satım ve çekim ücretleri açıkça yazıyor mu?
  • Kimlik doğrulama: Platform sizden kimlik doğrulaması istiyor mu? İstemiyorsa bu kötü bir işarettir.
  • İki aşamalı doğrulama: Hesabınızı ek bir kodla korumanıza izin veriyor mu?
  • Müşteri desteği: Sorun yaşadığınızda ulaşabileceğiniz yazılı bir kanal var mı?
  • Sözleşme metni: Varlıklarınızın nasıl saklandığını anlatıyor mu?

Belirli bir platform önermiyoruz, çünkü koşullar sık değişir. Yine de bu beş kriteri karşılamayan bir platforma para yatırmamak iyi bir başlangıçtır.

Ek olarak hesap açma sürecinin genel mantığını yatırım hesabı nasıl açılır yazımızda bulabilirsiniz.

NFT cüzdanı nedir ve nasıl korunur

Cüzdan, NFT’lerinizin kaydının bağlı olduğu dijital adrestir. Aslında jeton cüzdanın içinde durmaz; blokzincirde durur. Cüzdan ise bu kaydı yönetmenizi sağlayan anahtarı taşır.

Genel olarak iki tür cüzdan vardır. Birincisi platformun sizin adınıza tuttuğu cüzdandır. Bu durumda anahtar platformdadır. İkincisi ise anahtarı yalnız sizin tuttuğunuz kendi cüzdanınızdır.

Kendi cüzdanınızı kurduğunuzda size bir dizi gizli kelime verilir. Bu kelimeler cüzdanın ana anahtarıdır. Dolayısıyla bu kelimeleri bilen herkes cüzdanınızı boşaltabilir.

Korunma için temel kurallar şunlardır:

  • Gizli kelimeleri kâğıda yazın, ekran görüntüsü almayın.
  • Bu kelimeleri hiçbir siteye, kişiye ya da destek hattına vermeyin.
  • Cüzdan uygulamasını yalnız resmi kaynaktan indirin.
  • Büyük tutarlar için donanım cüzdanı gibi çevrimdışı çözümleri araştırın.
  • Denemeler için ayrı, az bakiyeli bir cüzdan kullanın.

Ayrıca cüzdanınızı bir siteye bağladığınızda hangi izni verdiğinize bakın. Bazı sahte siteler, “bağlan” düğmesinin arkasına tüm varlıklarınızı çekme izni gizler.

NFT pazar yerleri nasıl çalışır

Pazar yeri, NFT alıcılarını ve satıcılarını bir araya getiren platformdur. Bir anlamda ikinci el ilan sitesine benzer. Ancak burada ödeme ve teslim akıllı sözleşme adı verilen kodlarla otomatik gerçekleşir.

Satıcı jetonunu bir fiyatla listeler ya da açık artırmaya çıkarır. Alıcı ise ya bu fiyatı öder ya da teklif verir. Satış gerçekleştiğinde jeton alıcının cüzdanına, ödeme de satıcının cüzdanına geçer.

Pazar yeri bu hizmet için genellikle bir komisyon alır. Ayrıca birçok koleksiyonda eserin ilk sahibine, yani yaratıcısına, her yeniden satıştan pay ayrılır. Buna telif payı denir.

Pazar yeri seçerken şu noktalara bakın:

  • Hangi blokzincirleri destekliyor?
  • Komisyon oranını açıkça yazıyor mu?
  • Doğrulanmış koleksiyonları işaretliyor mu?
  • Sahte ilanlara karşı bildirim sistemi var mı?

Bununla birlikte yurt dışındaki pazar yerleri Türk mevzuatının koruma alanı dışında kalabilir. Bu nedenle bir sorun yaşarsanız başvurabileceğiniz yerel bir merci bulamayabilirsiniz. Bu riski baştan kabul edin.

Gizli masraflar: işlem ücreti, komisyon ve kur farkı

NFT fiyatına bakıp “şu kadar ödeyeceğim” demek genellikle yanıltıcıdır. Çünkü asıl maliyet, fiyatın üzerine eklenen kalemlerle oluşur.

Masraf kalemi Ne zaman ödenir Nasıl kontrol edilir
Platform alım komisyonu Türk lirasıyla kripto alırken Platformun ücret tablosu
Çekim ya da ağ ücreti Kripto parayı cüzdana gönderirken Gönderim ekranındaki tahmin
İşlem ücreti NFT satın alırken ve satarken Onay ekranındaki ücret satırı
Pazar yeri komisyonu NFT satıldığında Pazar yerinin yardım sayfası
Telif payı Her yeniden satışta Koleksiyonun ayarları
Kur farkı Kriptoyu tekrar liraya çevirirken Alış ve satış fiyatı arasındaki fark

Örnek vermek gerekirse, varsayalım ki 1.000 liralık bir NFT alıyorsunuz. Bu varsayımda tüm masraflar toplam 100 lira tutsun. O hâlde yalnız başa baş noktasına gelmek için NFT’nin yaklaşık yüzde on değer kazanması gerekir. Rakamlar tamamen örnektir.

Ayrıca ağ yoğunlaştığında işlem ücretleri kısa sürede yükselebilir. Bu yüzden onay ekranındaki toplam tutarı her seferinde yeniden okuyun.

NFT nasıl satılır

Satış yapmak, almaktan daha zor olabilir. Çünkü satış için sizin istediğiniz fiyata razı bir alıcı gerekir.

Satış süreci genellikle şöyle işler:

  1. Cüzdanınızı pazar yerine bağlarsınız.
  2. Satmak istediğiniz jetonu seçip sabit fiyat ya da açık artırma türünü belirlersiniz.
  3. Listeleme işlemini onaylarsınız; bazı ağlarda bu adım da ücretlidir.
  4. Bir alıcı çıktığında satış otomatik gerçekleşir.
  5. Eline geçen kripto parayı yetkili bir platforma gönderip liraya çevirirsiniz.

Burada en sık yapılan hata, alış fiyatına bakarak satış fiyatı belirlemektir. Oysa piyasa sizin ne ödediğinizle ilgilenmez. Benzer jetonların son satış fiyatlarına bakmak daha gerçekçi bir yol sunar.

Öte yandan “taban fiyat” dediğimiz, koleksiyondaki en ucuz ilan fiyatı, gerçek satışları her zaman yansıtmaz. İlanda duran fiyat ile gerçekten el değiştiren fiyat farklı olabilir.

Son olarak bir jeton aylarca satılmadan kalabilir. Dolayısıyla NFT’ye koyduğunuz paraya yakın zamanda ihtiyacınız olacaksa bu risk tek başına yeterli bir uyarıdır.

NFT ile kazanç mümkün mü?

Bu sorunun dürüst cevabı “mümkün, ama ihtimali düşük ve kaybı yüksek” şeklindedir. Kazanç hikâyeleri çok duyulur; kaybedenler ise genellikle sessiz kalır.

NFT kazancı temelde üç yoldan gelir. Birincisi ucuza alıp pahalıya satmaktır. İkincisi kendi ürettiğiniz eseri satmaktır. Üçüncüsü ise oyunlarda oynayarak eşya kazanmaktır.

Her üç yolun da ortak bir zayıflığı vardır: talep. Örneğin bir koleksiyona olan ilgi azaldığında fiyatlar hızla düşer. Bazı projelerde işlem hacmi neredeyse sıfıra iner ve jeton satılamaz hâle gelir.

Ayrıca kazancı eriten kalemleri de hesaba katın:

  • Alım ve satım komisyonları
  • İşlem ve ağ ücretleri
  • Kur farkı ve liraya çevirme maliyeti
  • Varsa vergi yükü

Bu yüzden NFT’yi maaşınızı tamamlayacak düzenli bir gelir kaynağı olarak görmeyin. Düzenli ek gelir arıyorsanız riskleri daha anlaşılır yolları inceleyin. Örneğin sıfırdan yatırıma başlama rehberi bu konuda daha geniş bir çerçeve sunar.

Kendi NFT’nizi üretip satmak

Bazı okurlar NFT’yi alıcı olarak değil, üretici olarak düşünür. Örneğin çizim yapan, fotoğraf çeken ya da müzik üreten biri eserini NFT olarak satmayı isteyebilir.

Bu süreçte eseri blokzincire kaydetmeye “basma” ya da İngilizcesiyle “mint” denir. Pazar yerleri çoğu zaman bu işlemi birkaç tıklamaya indirir. Ancak basma işlemi de ücret gerektirebilir.

Üretici olarak dikkat etmeniz gerekenler şunlardır:

  • Telif hakkı: Yalnız kendi ürettiğiniz ya da kullanım hakkına sahip olduğunuz eseri basın.
  • Lisans: Alıcıya hangi hakları verdiğinizi açıkça yazın.
  • Maliyet: Basma ve listeleme ücretleri satılmayan eserlerde doğrudan zarardır.
  • Tanıtım: Satış çoğu zaman eserin kalitesinden çok topluluk ve görünürlükle ilgilidir.

Başka birinin eserini izinsiz NFT yapmak telif ihlalidir ve hukuki sonuç doğurabilir. Bu nedenle kaynağı belirsiz görselleri kullanmaktan kaçının.

Ayrıca satışlarınız düzenli hâle gelirse bu durum ticari faaliyete dönüşebilir. O noktada vergi ve kayıt yükümlülükleri hakkında bir mali müşavire danışmanız gerekir.

Dolandırıcılık türleri ve korunma yolları

NFT alanı dolandırıcılar için verimli bir ortamdır. Çünkü işlemler geri alınmaz ve kullanıcıların çoğu teknik ayrıntılara yabancıdır. En sık karşılaşılan yöntemler şunlardır.

  • Sahte pazar yeri: Gerçek siteye çok benzeyen bir adres, cüzdan bağlantınızı ele geçirir.
  • Sahte koleksiyon: Ünlü bir koleksiyonun kopyası düşük fiyatla satılır.
  • Hediye NFT tuzağı: Cüzdanınıza gelen bilinmeyen bir NFT, sizi zararlı bir siteye yönlendirir.
  • Destek taklidi: Sosyal medyada “yardımcı olalım” diyen kişi gizli kelimelerinizi ister.
  • Ani terk: Proje sahipleri parayı topladıktan sonra ortadan kaybolur.

Korunmak için birkaç alışkanlık yeterince etkilidir. Önce site adresini her seferinde elle yazın ya da yer imlerinden açın. Ardından sözleşme adresini koleksiyonun resmi kanallarıyla karşılaştırın.

Ayrıca güncel siber tehditler için USOM uyarılarını takip edebilirsiniz. Genel çevrimiçi güvenlik alışkanlıkları için güvenli online alışveriş yazımıza da göz atın.

Son olarak “kaçırılmayacak fırsat” dili, acele ettiren her mesajda bir uyarı işaretidir. Gerçek fırsat, düşünmeniz için size zaman tanır.

Telif, lisans ve sahiplik yanılgıları

Bir jetonu almak, eserin kendisine sahip olmak anlamına gelmeyebilir. Bu, en yaygın yanılgılardan biridir. Çoğu durumda yalnız blokzincirdeki kaydın sahibi olursunuz.

Örneğin bir resmin jetonunu aldığınızda o resmi tişörte basıp satma hakkınız olmayabilir. Çünkü telif hakkı genellikle eseri üreten kişide kalır. Size geçen haklar, projenin lisans metninde yazanlarla sınırlıdır.

Satın almadan önce şu soruları cevaplayın:

  • Lisans metni var mı, nerede yayımlanmış?
  • Kişisel kullanım mı, ticari kullanım mı izin veriliyor?
  • Eser dosyası nerede saklanıyor, sunucu kapanırsa ne olur?
  • Proje sahibi lisansı sonradan değiştirebilir mi?

Bununla birlikte içerik dosyası merkezi bir sunucuda duruyorsa ciddi bir risk vardır. Sunucu kapandığında blokzincir kaydı kalır, ama gösterdiği görsel kaybolabilir.

Hukuki ayrıntılar karmaşık olabilir. Bu nedenle yüksek tutarlı ya da ticari amaçlı bir alım düşünüyorsanız bir avukata danışmanız yerinde olur.

NFT kazancında vergi tarafı

NFT ve kripto varlık kazançlarının vergilendirilmesi, Türkiye’de hâlâ gelişen bir konudur. Kurallar zaman içinde değişebilir. Bu yüzden burada kesin oran ya da istisna tutarı yazmıyoruz.

Yine de şu genel ilkeler geçerlidir. Birincisi, kayıt tutmak her durumda işinize yarar. Alım tarihi, alım tutarı, ödediğiniz ücretler ve satış tutarı düzenli bir tabloda durmalıdır.

İkincisi, kendi ürettiğiniz eserleri düzenli satıyorsanız durum farklılaşabilir. Çünkü süreklilik gösteren satışlar ticari kazanç sayılabilir. Bu konuda bir mali müşavirin görüşü önemlidir.

Üçüncüsü, güncel düzenlemeleri Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularından takip edin. Sosyal medyadaki vergi yorumlarına dayanarak karar vermeyin.

Maaş geliriniz ile ek gelirinizin birlikte nasıl vergilendiğini anlamak için vergi dilimi hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Ayrıca güncel dilimleri gelir vergisi dilimleri sayfasında görebilirsiniz. Genel olarak kaynakta kesilen vergilerin mantığı için stopaj vergisi nedir yazısı da yardımcı olur.

Maaşla geçinen biri için bütçe çerçevesi

NFT kararı aslında bir bütçe kararıdır. Bu nedenle önce aylık gelir ve giderinizi netleştirmek gerekir. Böylece riskli bir harcamaya ne kadar yer kaldığını görürsünüz.

Basit bir sıralama işinizi kolaylaştırır:

  1. Zorunlu giderleri karşılayın: kira, faturalar, mutfak.
  2. Borçlarınızı, özellikle yüksek faizli kart borcunu kapatın.
  3. Birkaç aylık giderinizi karşılayacak bir acil durum fonu kurun.
  4. Uzun vadeli, daha az oynak birikim araçlarını düşünün.
  5. Ancak bunlardan sonra kalan küçük bir tutarı yüksek riskli denemelere ayırın.

Örneğin varsayalım ki aylık net maaşınızın küçük bir kısmı, diyelim yüzde bir ya da ikisi, kaybetseniz de hayatınızı etkilemeyecek düzeydedir. Bu oran tamamen örnektir ve herkes için farklıdır.

Ayrıca enflasyon, maaşınızın alım gücünü sürekli aşındırır. Bu etkiyi görmek için enflasyon maaş hesaplama aracını kullanın. Birikim alışkanlığı kurmak istiyorsanız ay sonunu getiremeyenler için para biriktirme yazımız pratik öneriler sunar.

Borçla NFT almanın riskleri

En tehlikeli senaryo, NFT’yi borç parayla almaktır. Çünkü bu durumda iki ayrı risk üst üste biner: fiyat düşüşü ve faiz yükü.

Örneğin kredi kartıyla kripto alıp dijital bir jetona dönüştürdüğünüzü düşünün. Jeton değer kaybederse borç yerinde kalır. Üstelik borcu ödeyemezseniz faiz birikir ve süreç uzar.

Bunun sonuçları ciddi olabilir:

  • Kart borcu kısa sürede büyüyebilir.
  • Kredi notunuz düşebilir ve gelecekteki kredi başvurularınız zorlaşabilir.
  • Ödenmeyen borçlar icra takibine dönüşebilir.
  • İcra durumunda maaşınıza haciz uygulanabilir.

Maaş haczinin nasıl işlediğini maaş haczi hesaplama aracında görebilirsiniz. Ayrıca kart borcunun icraya dönüşme sürecini kredi kartı borcu ödenmezse icra yazımızda ayrıntılı anlattık.

Bu yüzden kural basittir: NFT için borçlanmayın. Mevcut borcunuz varsa önce onu kapatmaya odaklanın; borçlardan kurtulma rehberi bu konuda yol gösterir.

NFT alırken kontrol listesi

Buraya kadar anlattıklarımızı kısa bir kontrol listesinde toplayalım. Her alımdan önce bu listeyi gözden geçirin.

  • Kullandığım kripto varlık platformu SPK listesinde yer alıyor.
  • Cüzdanımın gizli kelimelerini güvenli ve çevrimdışı bir yerde sakladım.
  • Pazar yerinin adresini elle yazdım ya da yer imlerinden açtım.
  • Koleksiyonun sözleşme adresini resmi kanallarla karşılaştırdım.
  • Lisans metnini okudum ve hangi hakları aldığımı biliyorum.
  • Toplam masrafı, yani komisyon ve ücretleri hesapladım.
  • Bu tutarı kaybetsem bütçem sarsılmaz.
  • Borçla ya da kredi kartıyla almıyorum.
  • Alım ve satım kayıtlarımı tutacağım bir tablo hazırladım.

Tek bir maddeye bile “hayır” diyorsanız işlemi erteleyin. Çünkü eksik kalan adım, genellikle kaybın başladığı yerdir.

Ayrıca yatırım dünyasına yeni giriyorsanız sık yapılan hataları bilmek işinize yarar. Bu konuyu yatırım yaparken yapılan en büyük hatalar yazısında ele aldık.

Sonuç: NFT’ye gerçekçi bakmak

NFT, dijital bir varlığın sahipliğini kaydeden ilginç bir teknolojidir. Ancak ilginç olması, iyi bir birikim aracı olduğu anlamına gelmez. Bu varlıkların fiyatı tamamen talebe bağlıdır ve talep hızla kaybolabilir.

Özetle alım sürecinde yetkili platform, güvenli cüzdan ve doğru pazar yeri üç temel ayaktır. Satış tarafında ise alıcı bulma zorluğu ve masraflar kârı sınırlar. Kazanç mümkündür, ama kayıp ihtimali çok daha yüksektir.

Maaşla geçinen biri olarak önceliğiniz her zaman temel bütçe, acil durum fonu ve borçsuzluk olmalıdır. Bu temeller hazırsa ve merakınız sürüyorsa, kaybetmeyi göze aldığınız küçük bir tutarla sınırlı kalın.

Son bir hatırlatma: bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Hukuki ya da vergisel bir karar vermeden önce bir avukata veya mali müşavire danışın. Az bir tutarla başlamayı düşünüyorsanız az parayla yatırım nasıl yapılır yazısı daha geniş seçenekleri anlatır.

Reklam

Sık sorulan sorular

NFT satın almak Türkiye'de yasal mı?

NFT almak ya da satmak kendi başına yasak değildir. Ancak kripto varlık hizmet sağlayıcıları 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında SPK iznine tabidir. Bu yüzden Türk lirası ile kripto varlık alırken yalnız SPK listesinde yer alan platformları kullanın. Yurt dışı pazar yerlerinde işlem yaparsanız korumanın zayıfladığını unutmayın ve riski kendiniz taşıyın.

NFT satın alınca eserin telif hakkı bana geçer mi?

Genellikle hayır. NFT çoğu zaman yalnız dijital bir sahiplik kaydıdır; eserin telif hakkını ya da ticari kullanım iznini otomatik olarak devretmez. Hangi hakların size geçtiği, proje sahibinin yazdığı lisans metninde durur. Bu nedenle satın almadan önce lisans koşullarını okuyun, anlamadığınız noktada bir hukukçuya danışın.

NFT ile gerçekten para kazanılır mı?

Bazı kişiler kazandı, çok daha fazlası kaybetti. NFT fiyatı yalnız alıcı talebine bağlıdır ve talep bir anda kaybolabilir. Ayrıca işlem ücretleri ve satış komisyonları kârı eritir. Bu yüzden NFT'yi gelir kaynağı gibi değil, tamamen kaybedilebilecek yüksek riskli bir harcama gibi görmek daha gerçekçi bir yaklaşımdır.

NFT satarken kazancım vergiye tabi mi?

Kripto varlık ve NFT kazançlarının vergilendirilmesine ilişkin kurallar değişkendir ve düzenleme süreci devam etmektedir. Bu nedenle kesin bir oran yazmıyoruz. Alım ve satım kayıtlarınızı, tarihleri ve tutarları saklayın. Beyan gerekip gerekmediğini Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularından izleyin ya da bir mali müşavire danışın.

Cüzdanımın gizli kelimelerini kaybedersem ne olur?

Kendi kontrolünüzdeki bir cüzdanda gizli kelimeleri kaybederseniz içindeki NFT'lere erişiminiz büyük olasılıkla kalıcı olarak biter. Bu kelimeleri kimse sizin yerinize sıfırlayamaz. Ayrıca bu kelimeleri isteyen her kişi ya da site dolandırıcıdır. Kelimeleri çevrimdışı ortamda, kâğıda yazarak ve güvenli bir yerde saklayın.

Maaşımın ne kadarını NFT'ye ayırmalıyım?

Buna tek bir doğru cevap yok, ancak genel ilke açıktır. Önce acil durum fonunuzu kurun ve borçlarınızı kapatın. Ardından kaybetseniz bütçenizi sarsmayacak küçük bir tutarla sınırlı kalın. Kredi ya da kredi kartı borcuyla NFT almak, kaybı hem büyütür hem de faiz yüküyle uzatır.

Kaynaklar ve dayanak