BugünAsgari ücret (net)28.075,50 ₺Kıdem tavanı73.729,87 ₺SGK tavanı297.270,00 ₺1. dilim eşiği190.000,00 ₺tüm rakamlar →

Maaş ve Bordro Destek

Memur Aile Yardımı ve Çocuk Parası Nasıl Alınır?

15 dk okuma
Memur Aile Yardımı ve Çocuk Parası Nasıl Alınır?
Memur aile yardımı ödeneği nasıl alınır? Eş şartı, çocuk yaş sınırları, aile durum bildirimi, eşler memursa kim alır ve geriye dönük talep rehberi.
İçindekiler
  1. Aile yardımı ödeneği nedir ve kimler alır?
  2. Aile yardımı ödeneğinin kanuni dayanağı nedir?
  3. Eş için aile yardımı ödeneği şartları nelerdir?
  4. Eşiniz işsizlik ödeneği alırsa ne olur?
  5. Çocuk için aile yardımı ödeneği
  6. Çocuk yardımı hangi hallerde sona erer?
  7. Burs alan çocuk için yardım kesilir mi?
  8. Eşlerin ikisi de memursa kim alır?
  9. Boşanma ve ayrılık durumunda aile yardımı ödeneği
  10. Aile durum bildirimini nasıl verirsiniz?
  11. Aile yardımı maaşınıza ne katar?
  12. Aile yardımı ödeneği bordroda nasıl görünür
  13. Geriye dönük talebi nasıl yaparsınız?
  14. Fazla ödeme çıkarsa ne olur?
  15. En sık hangi hatalar yapılır?
  16. Hangi belgeyle nereye başvurmalısınız?
  17. Memur zammı ve aile yardımı
  18. Malul çocuk için süresiz aile yardımı ödeneği
  19. Yeni atanan memur ve nakil durumları
  20. Aile yardımı ödeneği için kısa yol haritası
  21. Aile yardımı ödeneği belgelerinizi nasıl düzenlersiniz?
  22. Bildirimi zamanında yapmak neden sizin elinizde?

Aile yardımı ödeneği nedir ve kimler alır?

Aile yardımı ödeneği, evli Devlet memuruna çalışmayan eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocukları için maaşıyla birlikte ödenen yardımdır. Almak için kurumunuza aile durum bildirimi verirsiniz. Ödeme evlilik veya doğumu takip eden ay başından başlar, vergi ve kesintiye tabi olmaz.

Bu yardımın dayanağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.202 ile m.206 arasındaki maddelerdir. Yani hak kanundan doğar, kurumun takdirine bağlı değildir. Ancak hakkı kullanmak için bildirim yapmanız gerekir.

Bu yazıda eş yardımının şartlarını, çocuk yardımının yaş sınırlarını, aile durum bildirimini ve eşlerin ikisi de memur olduğunda kimin alacağını anlatıyoruz. Ayrıca geriye dönük talebi örnekle gösteriyoruz.

Tutarlar her yıl memur maaş katsayısıyla değişir. Bu nedenle burada kesin rakam vermiyoruz. Güncel maaşınızı görmek için memur maaşı hesaplama aracını kullanın. Ayrıca maaşınızın brüt ve net ilişkisini brütten nete maaş hesaplama aracında karşılaştırabilirsiniz.

Aile yardımı ödeneğinin kanuni dayanağı nedir?

657 sayılı Kanun’un beş maddesi konunun tüm kurallarını toplar. Bu maddeleri kısaca özetleyelim.

Madde Konu Özet
m.202 Kimlere verilir Evli memura, çalışmayan eşi ve çocukları için
m.203 Ödeme usulü Maaşla birlikte, vergisiz, haczedilemez; eşler memursa kocaya
m.204 Hak kazanma Evlenme ve doğumu takip eden ay başından
m.205 Hakkı kaybetme Boşanma, ölüm veya m.206 hallerini takip eden ay başından
m.206 Çocuk için verilmeyecek haller Evlenme, 25 yaş, çalışma, burs

Tablo, sürecin tamamını beş satırda gösterir. Özellikle m.206, çocuk yardımının en çok tartışılan maddesidir.

Ayrıca m.202, tutarın gösterge rakamı ile aylık katsayının çarpımıyla bulunacağını söyler. Dolayısıyla katsayı her değiştiğinde yardım tutarı da değişir. Kanun ayrıca 0-6 yaş grubundaki çocuklar için artırımlı bir tutar öngörür.

Kanun metnini okumak isterseniz 657 sayılı Kanun mevzuat sitesinde yer alır.

Eş için aile yardımı ödeneği şartları nelerdir?

Eş yardımının tek temel şartı vardır: eşinizin menfaat karşılığı çalışmaması ve herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almaması. Bu şart kanunda açıkça yer alır.

Yani eşiniz sigortalı bir işte çalışıyorsa eş yardımı alamazsınız. Aynı şekilde eşiniz emekli aylığı alıyorsa da yardım doğmaz. Buna karşılık eşiniz ev hanımı veya ev erkeği ise, ya da hiçbir gelir getirici işte çalışmıyorsa yardımı alırsınız.

Peki eşiniz kısa süreli bir işe girerse ne olur? Bu durumda çalışmaya başladığı ay itibarıyla şart ortadan kalkar. Dolayısıyla durumu hemen maaş biriminize bildirmeniz gerekir. Aksi halde fazla ödeme oluşur ve kurum bunu sonra geri ister.

Öte yandan eşiniz işten ayrılırsa şart yeniden doğar. Bu durumda da bildirim yapın. Böylece yardım tekrar başlar.

Kısacası eş yardımı, eşinizin çalışma durumuna sıkı sıkıya bağlıdır. Her değişiklikte bildiriminizi güncelleyin.

Reklam

Eşiniz işsizlik ödeneği alırsa ne olur?

Uygulamada en çok soru gelen konu, eşin düzenli bir maaş dışında gelir elde ettiği durumlardır. Örneğin işsizlik ödeneği, kira geliri veya ara sıra yapılan serbest işler gibi.

Kanunun ölçütü “menfaat karşılığı çalışma” ve “sosyal güvenlik kuruluşundan aylık”tır. Kira geliri bir çalışma karşılığı olmadığı için genelde bu kapsama girmez. Ancak düzenli serbest meslek faaliyeti çalışma sayılabilir.

İşsizlik ödeneği ise ayrı bir sorudur. Ödenek bir aylık değil, sigorta yardımıdır. Yine de kurumların uygulaması farklı olabilir. Bu nedenle eşiniz ödenek alıyorsa maaş biriminize yazılı olarak sorun.

Ayrıca eşinizin geçici veya mevsimlik çalışması da bildirim gerektirir. Çünkü çalıştığı aylarda şart ortadan kalkar.

Sonuç olarak gri alandaki her durumda tahmin yürütmeyin. Durumu yazılı bildirin ve kurumun cevabını saklayın. Böylece sonradan geri ödeme sürprizi yaşamazsınız.

Çocuk için aile yardımı ödeneği

Çocuk yardımı, eş yardımından bağımsız işler. Yani eşiniz çalışsa bile çocuklarınız için yardım almaya devam edersiniz. Bu fark sık gözden kaçar.

Kanun, her çocuk için ayrı bir tutar öngörür. Ayrıca kanun 0-6 yaş grubundaki çocuklar için tutarı bir kat artırır. Kanuna göre 72. ay da bu gruba dahildir.

Kanun ayrıca üvey çocukları da kapsar. Yani geçimini sağladığınız üvey çocuklarınız için de yardım alırsınız. Dul memurların çocukları için de aynı kurallar geçerlidir.

Örneğin varsayalım iki çocuğunuz var: biri dört, diğeri on yaşında. Dört yaşındaki için artırımlı tutarı, on yaşındaki için normal tutarı alırsınız. Çocuk yedi yaşına girdiği aydan sonra artırım sona erer.

Bu nedenle bordronuzda çocuk yardımı tutarının bir ay birden düştüğünü görürseniz, önce çocuğunuzun yaşını kontrol edin. Büyük olasılıkla 0-6 yaş artırımı bitmiştir.

Çocuk yardımı hangi hallerde sona erer?

Kanun m.206, çocuk yardımının ödenmeyeceği dört durumu sayar. Bu durumları bilmek, fazla ödeme riskini önler.

Durum Sonuç
Çocuk evlendi Yardım sona erer
Çocuk 25 yaşını doldurdu Yardım sona erer (istisnalar hariç)
Çocuk kendi hesabına ticaret yapıyor veya ücretli çalışıyor Yardım sona erer (tatilde çalışan öğrenci hariç)
Çocuk burs alıyor veya devletçe okutuluyor Yardım sona erer

Tablodaki ikinci satırın iki önemli istisnası vardır. İlk olarak 25 yaşını bitirdiği halde evlenmemiş kız çocukları için yardım süresiz devam eder. Ayrıca çalışamayacak derecede malul olduğu resmi sağlık kurulu raporuyla belirlenen çocuklar için de ödeme süresiz sürer.

Üçüncü satırda da bir istisna var. Öğrenim görürken yalnız tatil döneminde çalışan çocuk için yardım devam eder.

Kanun, hakkın bu hallerin gerçekleştiği tarihi takip eden ay başından itibaren kaybedileceğini söyler. Dolayısıyla değişikliği hemen bildirin.

Burs alan çocuk için yardım kesilir mi?

Burs kuralı, ailelerin en çok şaşırdığı noktadır. Çünkü birçok üniversite öğrencisi küçük tutarlı burs veya kredi alır. Peki bu durumda yardım biter mi?

Kanun “burs alan veya Devletçe okutulan çocuklar” ifadesini kullanır. Uygulamada kurumlar burs ile geri ödemeli öğrenim kredisini ayrı tutar. Genel kanı, geri ödemeli kredinin burs sayılmadığı yönündedir. Ancak kurumların uygulaması farklılık gösterebilir.

Bu nedenle çocuğunuz burs veya kredi almaya başladığında maaş biriminize yazılı bildirim yapın. Bildirimde ödemenin türünü, veren kurumu ve geri ödemeli olup olmadığını açıkça yazın.

Ardından kurumun cevabına göre hareket edin. Yardım kesilecekse bunu baştan bilmek, sonradan geri ödeme yükünü önler. Kesilmeyecekse de yazılı cevabı saklayın.

Kısacası burs konusunda tahmin değil belge önemlidir. Çünkü fazla ödeme tespitinde geri ödeme yükü size kalır.

Eşlerin ikisi de memursa kim alır?

Kanun m.203 bu konuda nettir: karı ve kocanın her ikisi de memur ise aile yardımı ödeneği yalnız kocaya verilir. Yani eşlerden yalnız biri, kanuna göre koca, yardımı alır.

Bu durumda eş yardımı zaten doğmaz. Çünkü eşiniz memur olarak çalışmaktadır. Ancak çocuk yardımı kocanın maaşında yer alır.

Uygulamada en sık hata, iki kurumun birbirinden habersiz ödeme yapmasıdır. Örneğin kadın memur çocuklarını kendi kurumuna bildirir, koca da kendi kurumuna. Böylece aynı çocuk için iki ödeme çıkar.

Bu nedenle bildirim yaparken eşinizin kurumunu ve sicil bilgisini de forma yazın. Ayrıca eşinizden, kendi kurumunda çocuk yardımı almadığını gösteren bir yazı isteyin. Böylece mükerrer ödeme riski ortadan kalkar.

Kanun ayrıca eşlerden birine iş sözleşmesi veya toplu sözleşme gereği çocuk yardımı ödeniyorsa, bu yardım daha düşükse yalnız farkın ödeneceğini söyler. Dolayısıyla eşiniz işçiyse onun aldığı çocuk yardımını da bildirin.

Boşanma ve ayrılık durumunda aile yardımı ödeneği

Boşanma, aile yardımı ödeneğini doğrudan etkiler. Kanun m.205’e göre eş için ödenen yardım, boşanmayı takip eden ay başından itibaren sona erer.

Çocuk yardımı ise farklı işler. Kanun m.202, boşanma veya ayrılık halinde mahkemenin bu yardımın hangi tarafa ve ne oranda verileceğini kararında belirteceğini söyler. Yani çocuk yardımının kime gideceğini mahkeme kararı belirler.

Bu nedenle boşanma kararınızın kesinleşmiş halini maaş biriminize teslim edin. Kararda yardımla ilgili bir hüküm yoksa, kurumdan nasıl işlem yapacağını yazılı olarak sorun.

Ayrıca velayeti alan taraf memur değilse, kurum memur olan diğer ebeveynin durumuna karara göre bakar. Peki karar yardım konusunda sessiz kaldıysa ne olur? Bu durumda bir avukata danışmak en doğru yoldur.

Kısacası boşanma sürecinde aile durum bildiriminizi mutlaka güncelleyin. Aksi halde kurum fazla ödemeyi tespit eder ve geri ister.

Aile durum bildirimini nasıl verirsiniz?

Aile yardımı otomatik başlamaz. Kurumunuza aile durum bildirimi vermeniz gerekir. Bu belge, eşinizin ve çocuklarınızın durumunu gösterir.

Bildirim için izleyeceğiniz adımlar şunlardır:

  1. Kurumunuzun insan kaynakları veya maaş biriminden aile durum bildirimi formunu alın.
  2. Eşinizin çalışma durumunu ve sosyal güvenlik bilgisini yazın.
  3. Her çocuk için doğum tarihini, öğrenim durumunu ve varsa burs bilgisini ekleyin.
  4. Eşiniz memursa onun kurumunu ve sicil bilgisini belirtin.
  5. Formu imzalayıp tarih atın ve bir kopyasını saklayın.
  6. Sonraki bordroda aile yardımı satırını kontrol edin.

Birçok kurum bu bildirimi artık elektronik ortamda da alır. Ancak hangi yöntemin geçerli olduğunu kurumunuza sorun.

Ayrıca bildirimi her değişiklikte yenileyin. Evlilik, doğum, boşanma, eşin işe girmesi veya çocuğun 25 yaşını doldurması bu değişikliklerin başında gelir. Kısacası bildirim tek seferlik değil, yaşayan bir belgedir.

Aile yardımı maaşınıza ne katar?

Rakamlar varsayımsaldır ve yalnız mantığı göstermek içindir. Gerçek tutarı katsayı belirler.

Örnek hesap: varsayalım ki evlisiniz, eşiniz çalışmıyor ve iki çocuğunuz var: biri üç, diğeri dokuz yaşında.

  1. Eş yardımı: varsayalım eş için gösterge rakamı ile katsayının çarpımı 2.000 TL olsun.
  2. Dokuz yaşındaki çocuk: varsayalım normal çocuk yardımı 250 TL olsun.
  3. Üç yaşındaki çocuk: 0-6 yaş artırımıyla iki katı, yani 500 TL olur.
  4. Toplam aile yardımı: 2.000 + 250 + 500 = 2.750 TL.
  5. Bu tutar vergi ve kesintiye girmez; brüt ve net aynıdır.

Şimdi eşinizin işe girdiğini varsayalım. Eş yardımı olan 2.000 TL düşer ve toplam 750 TL’ye iner. Bu nedenle eşinizin işe girişi bordronuzda belirgin bir değişiklik yaratır.

Kendi maaşınızda bu kalemleri görmek için memur maaşı hesaplama aracını kullanın. Ardından toplam ücretinizi brütten nete maaş hesaplama aracıyla karşılaştırın.

Aile yardımı ödeneği bordroda nasıl görünür

Memur bordrosunda aile yardımı ayrı bir satırda yer alır. Genelde bordro eş yardımını ve çocuk yardımını ayrı ayrı gösterir. Bazı bordrolar ise bunları tek kalemde toplar.

Bu satırın en önemli özelliği vergisiz olmasıdır. Kanun m.203, yardımın hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmadan ödeneceğini söyler. Dolayısıyla bordroda bu kalemin karşısında vergi satırı görmezsiniz.

Ayrıca yardım borç için haczedilemez. Yani maaşınıza haciz konmuş olsa bile aile yardımı haczin dışında kalır. Haciz hesabının ayrıntısını maaş haczi hesaplama aracında görebilirsiniz.

Bordronuzu kontrol ederken şu soruları sorun. Eş yardımı satırı var mı? Her çocuk için ayrı tutar görünüyor mu? Altı yaşından küçük çocuk için artırımlı tutar uygulanmış mı?

Bu üç sorunun cevabı evetse bordronuz doğrudur. Herhangi birinde sorun görürseniz maaş biriminize yazılı soru gönderin.

Geriye dönük talebi nasıl yaparsınız?

Bazen memurlar bildirimi geç yapar. Örneğin çocuk doğar, ancak memur bildirimi birkaç ay sonra verir. Peki geçmiş ayların yardımı kaybolur mu?

Kanun m.204, hakkın doğumu takip eden ay başından itibaren doğduğunu söyler. Yani hak, bildirim tarihinde değil olay tarihinde doğar. Ancak geriye dönük ödemenin kapsamını ve süre sınırını kurumunuzun maaş birimi değerlendirir.

Bu nedenle gecikmeyi fark ettiğiniz gün dilekçe verin. Dilekçede olayın tarihini, bildirimin geç yapıldığını ve geçmiş ayların farkını talep ettiğinizi açıkça yazın. Ardından doğum belgesi, evlilik belgesi veya eşin işten ayrılış belgesi gibi kanıtları ekleyin.

Örneğin varsayalım çocuğunuz mart ayında doğdu, siz ise ağustosta bildirim yaptınız. Hak nisan başında doğar. Dolayısıyla nisan ile ağustos arasındaki ayların farkını talep edersiniz.

Kurum talebinizi reddederse yazılı gerekçe isteyin. Ardından gerekirse idari yargı yoluna başvurmak için bir avukata danışın.

Fazla ödeme çıkarsa ne olur?

Fazla ödeme, aile yardımında en sık görülen sorundur. Genelde memurun bir değişikliği bildirmemesinden kaynaklanır. Örneğin eşin işe girmesi veya çocuğun evlenmesi gibi.

Fazla ödeme tespit edildiğinde kurum bu tutarı geri ister. Genelde maaşınızdan taksitle keserek tahsil eder. Ancak kesinti oranı ve faiz uygulaması mevzuata göre değişir.

Bu durumda önce tespit yazısını dikkatle okuyun. Tutarın ve dönemin doğru olduğunu kontrol edin. Ardından kendi bildirim tarihlerinizi gösteren belgeleri hazırlayın.

Eğer bildirimi zamanında yaptığınız halde kurum işlem yapmadıysa, bunu belgelerinizle gösterin. Çünkü kusurun kimde olduğu, geri ödemenin nasıl yapılacağını etkileyebilir.

Kısacası fazla ödemeyi önlemenin en kolay yolu zamanında bildirimdir. Her aile değişikliğini aynı ay içinde maaş biriminize iletin.

En sık hangi hatalar yapılır?

Aile yardımında aynı hatalar tekrar tekrar karşımıza çıkar. Bunları bilmek size hem para hem zaman kazandırır.

  1. Bildirimi hiç vermemek. Yardım otomatik başlamaz.
  2. Eşin işe girdiğini bildirmemek. Fazla ödeme oluşur ve kurum geri ister.
  3. Eşlerin ikisinin de çocuk yardımı alması. Mükerrer ödeme çıkar.
  4. Çocuğun 25 yaşını takip etmemek. Yardım devam eder, sonra kurum geri ister.
  5. Burs bilgisini gizlemek. Tespit halinde kurum tüm dönemi geri ister.
  6. Boşanma kararını teslim etmemek. Eş yardımı devam eder ve borç doğar.

Özellikle ikinci ve üçüncü madde, birçok memurun yıllarca biriken bir borçla karşılaşmasına yol açar. Bu yüzden yılda bir kez bildiriminizi gözden geçirin.

Ayrıca kızınız 25 yaşını dolduruyorsa ve evlenmemişse, yardımın devam ettiğini unutmayın. Bu istisna sık gözden kaçar ve hak kaybına yol açar.

Hangi belgeyle nereye başvurmalısınız?

Aile yardımı süreçlerinde başvuru yeri genelde kurumunuzun maaş birimidir. Ancak her durum farklı belge ister.

Durum Belge Nereye
Evlilik Evlilik belgesi, aile durum bildirimi Kurum maaş birimi
Doğum Doğum belgesi veya nüfus kaydı Kurum maaş birimi
Eşin işe girmesi veya ayrılması SGK işe giriş veya çıkış belgesi Kurum maaş birimi
Boşanma Kesinleşmiş mahkeme kararı Kurum maaş birimi
Malul çocuk Resmi sağlık kurulu raporu Kurum maaş birimi
Geriye dönük talep Dilekçe ve olay belgeleri Kurum maaş birimi

Belgelerin çoğunu e-Devlet üzerinden indirebilirsiniz. Örneğin nüfus kayıt örneği ve SGK hizmet dökümü bu yolla birkaç dakikada hazır olur.

Kısacası tek adres maaş biriminizdir. Ancak her başvurunun tarihli bir kopyasını saklamayı unutmayın.

Memur zammı ve aile yardımı

Memur maaşları yılda iki kez katsayı güncellemesiyle artar. Aile yardımı da katsayıya bağlı olduğu için bu artıştan pay alır. Yani zam dönemlerinde yardım tutarı da kendiliğinden yükselir.

Bu nedenle zam ayında bordronuzdaki aile yardımı satırının da değiştiğini görmelisiniz. Değişmediyse maaş biriminize sorun.

Ayrıca bazı dönemlerde gösterge rakamlarında da değişiklik olabilir. Kanun, bu rakamları belirli bir sınıra kadar artırma yetkisini Cumhurbaşkanına verir. Dolayısıyla yardım tutarı yalnız katsayıyla değil, gösterge kararlarıyla da değişebilir.

Zammın maaşınıza toplam etkisini görmek için memur zammı hesaplama aracını kullanın. Böylece aile yardımı dahil tüm kalemlerin değişimini tek ekranda görürsünüz.

Kısacası her zam döneminde bordronuzu baştan sona okuyun. Küçük bir hata, altı ay boyunca birikir.

Malul çocuk için süresiz aile yardımı ödeneği

Kanunun en önemli istisnalarından biri, malul çocuklarla ilgilidir. Çalışamayacak derecede malul olduğu resmi sağlık kurulu raporuyla belirlenen çocuk için yardım, 25 yaştan sonra da süresiz devam eder.

Bu istisnadan yararlanmak için önce rapor alırsınız. Raporu yetkili bir devlet hastanesinin sağlık kurulu düzenler. Tek hekim raporu yeterli olmaz. Ardından raporu aile durum bildiriminizle birlikte maaş biriminize teslim edersiniz.

Burada dikkat etmeniz gereken nokta, raporun ifadesidir. Kanun “çalışamayacak derecede” malullükten söz eder. Bu yüzden raporda çalışma gücü kaybını açıkça gösteren bir ifade bulunmalıdır.

Ayrıca raporun süreli olup olmadığına bakın. Süreli raporda geçerlilik bitmeden yenisini alın. Aksi halde yardım kesilebilir.

Öte yandan engelli çocuğunuz için gelir vergisinde de bir indirim hakkı olabilir. Ancak memur maaşında vergi uygulaması farklı işler, bu nedenle konuyu maaş biriminize ayrıca sorun. Kısacası tek rapor, birden fazla hakkın kapısını açabilir.

Yeni atanan memur ve nakil durumları

Memuriyete yeni başladıysanız aile yardımı ilk maaşınızla birlikte başlamaz. Önce aile durum bildirimini teslim etmeniz gerekir. Bu nedenle atama evraklarınızı verirken bildirimi de ekleyin.

Örneğin varsayalım ekim ayında göreve başladınız ve evlisiniz. Bildirimi ilk hafta verirseniz, aile yardımı ilk bordronuzdan itibaren yer alır. Geç verirseniz aradaki ayların farkını ayrıca talep etmeniz gerekir.

Nakil durumunda ise bildirim yeni kuruma taşınır. Ancak bu her zaman sorunsuz olmaz. Bu yüzden yeni kurumunuza da güncel bir bildirim verin. Böylece kayıt eksikliğinden doğan kesintiyi önlersiniz.

Ayrıca yurt dışı göreve atanan memurlar için ek kurallar devreye girebilir. Bu durumda maaş biriminize ayrıca danışın.

Kısacası her yeni başlangıç, yeni bir bildirim demektir. İlk bordroyu mutlaka kontrol edin ve aile yardımı satırını arayın.

Aile yardımı ödeneği için kısa yol haritası

Bu noktaya kadar şartları, istisnaları ve hataları gördünüz. Şimdi süreci tek listede toplayalım.

  1. Kurumunuzdan aile durum bildirimi formunu alın ve eksiksiz doldurun.
  2. Eşinizin çalışma ve aylık durumunu doğru yazın.
  3. Her çocuk için doğum tarihini ve öğrenim durumunu ekleyin.
  4. Eşiniz memursa mükerrer ödeme olmadığını teyit edin.
  5. Sonraki bordroda aile yardımı satırını kontrol edin.
  6. Her değişiklikte bildirimi aynı ay içinde güncelleyin.

Bu adımlar hem hak kaybını hem fazla ödemeyi önler. Üstelik süreci tamamen sizin kontrolünüze bırakır.

Gecikmiş bir hak varsa, geriye dönük talebinizi de ayrıca yapın. Böylece geçmiş aylardaki farkı da kaybetmezsiniz.

Aile yardımı ödeneği belgelerinizi nasıl düzenlersiniz?

Aile yardımı ödeneği yıllarca süren bir haktır. Bu süre içinde evlilik, doğum, eşin işe girişi veya çocuğun okulu bitirmesi gibi pek çok değişiklik yaşarsınız. Her değişikliğin izini sürmek için basit bir dosya düzeni size büyük kolaylık sağlar.

Biz, Güncel Bilgin Yayın Ekibi olarak, şu düzeni öneririz:

  • Her aile durum bildiriminin tarihli bir kopyasını tek klasörde tutun.
  • Evlilik, doğum ve boşanma belgelerini ayrı bir bölümde saklayın.
  • Eşinizin SGK işe giriş ve çıkış belgelerini tarih sırasıyla dizin.
  • Her zam döneminden sonra bordronuzun bir örneğini ekleyin.
  • Maaş birimiyle yaptığınız yazışmaları da aynı klasöre koyun.

Bu düzen, özellikle fazla ödeme veya geriye dönük talep gündeme geldiğinde işe yarar. Çünkü hangi değişikliği ne zaman bildirdiğinizi tek bakışta gösterirsiniz. Kurumla aranızdaki bir anlaşmazlıkta da tarihli kopyalar sizin en güçlü kanıtınız olur.

Ayrıca belgeleri dijital olarak da saklayın. Telefonunuzla çektiğiniz bir fotoğraf bile, kâğıt kopya kaybolduğunda işinizi görür. Yılda bir kez, örneğin ocak bordrosu geldiğinde, klasörü gözden geçirip eksik olanı tamamlayın.

Bildirimi zamanında yapmak neden sizin elinizde?

Aile yardımı ödeneği, memurun kanundan doğan bir hakkıdır. Ancak kendiliğinden işlemez; doğru ve zamanında bildirim ister.

Eş yardımı, eşinizin çalışmamasına bağlıdır. Çocuk yardımı ise eşin durumundan bağımsız işler ve 25 yaşa kadar sürer, bazı istisnalarda süresiz devam eder. Eşlerin ikisi de memursa yardımı koca alır.

Tutarlar katsayı ve gösterge kararlarıyla değişir. Bu nedenle güncel tutarı kurumunuzun maaş biriminden veya resmi duyurulardan kontrol edin. Somut durumunuzda tereddüt varsa maaş biriminize yazılı soru gönderin veya bir avukata danışın.

Son olarak her belgeyi saklayın. Aile durum bildirimi, mahkeme kararı ve yazışmalar, ileride çıkabilecek her soruda sizin en güçlü dayanağınız olur. Genel maaş kalemleriniz için maaş sayfasına da göz atabilirsiniz.

Reklam

Sık sorulan sorular

Eşim çalışıyorsa eş yardımı alabilir miyim?

Hayır. 657 sayılı Kanun m.202, eş yardımını menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eş için tanır. Eşiniz sigortalı bir işte çalışıyor ya da emekli aylığı alıyorsa eş yardımı ödenmez. Ancak çocuk yardımı bu durumdan etkilenmez ve ayrıca devam eder.

Çocuk yardımı kaç yaşına kadar ödenir?

Kanun, 25 yaşını dolduran çocuk için yardımı keser. Ancak evlenmemiş kız çocukları ile çalışamayacak derecede malul olduğu resmi sağlık kurulu raporuyla belirlenen çocuklar için ödeme süresiz devam eder. Ayrıca evlenen, kendi hesabına çalışan, burs alan veya devletçe okutulan çocuk için yardım ödenmez.

Eşlerin ikisi de memursa yardımı kim alır?

657 sayılı Kanun m.203'e göre karı ve kocanın her ikisi de memur ise aile yardımı ödeneği yalnız kocaya verilir. Bu nedenle eşlerden biri bildirim yaparken diğerinin kurumundaki kaydı da kontrol edin. Aynı çocuk için iki kurumda ödeme çıkarsa fazla ödeme sonradan geri istenir.

Çocuğum doğdu, yardım hangi aydan başlar?

Kanun m.204, çocuk yardımına çocuğun doğduğu tarihi takip eden ay başından itibaren hak kazanıldığını söyler. Eş yardımında da evlenme tarihini takip eden ay başı esas alınır. Bu nedenle doğumdan hemen sonra aile durum bildiriminizi güncelleyin ve maaş biriminize iletin.

Aile yardımı vergiye ve kesintiye tabi mi?

Hayır. Kanun m.203, aile yardımı ödeneğinin hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödeneceğini ve borç için haczedilemeyeceğini söyler. Bu yüzden bordronuzda bu tutar brüt ve net olarak aynı görünür. Maaş haczi olsa bile bu kalem haciz dışında kalır ve tam olarak elinize geçer.

Bildirimi geç yaptım, geçmiş ayları alabilir miyim?

Hak, kanundaki tarihte doğar; ancak geriye dönük ödemenin kapsamını ve süre sınırını kurumunuzun maaş birimi değerlendirir. Bu nedenle gecikmeyi fark ettiğiniz gün dilekçeyle başvurun, belgeleri ekleyin ve geçmiş ayların farkını açıkça talep edin. Ayrıca kurumdan yazılı cevap isteyin.

Kaynaklar ve dayanak