Bu sayfada
Kısa çalışma ödeneği ne demek?
4447 sayılı Kanun ek m.2 ve Kısa Çalışma Yönetmeliği: işveren, genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz, genel salgın ya da zorlayıcı sebeplerle haftalık çalışma süresini geçici olarak en az üçte bir oranında azaltırsa veya faaliyeti en az 4 hafta tamamen ya da kısmen durdurursa İŞKUR'a kısa çalışma başvurusu yapar. Uygunluk tespiti sonrası, son 120 gün sigortalı ve son 3 yılda 450 gün prim şartını sağlayan işçilere çalışılmayan süre için ödenek bağlanır. Günlük ödenek, son 12 aylık prime esas kazanç ortalamasının %60'ıdır ve aylık brüt asgari ücretin %150'sini aşamaz. Süre en çok 3 aydır; Cumhurbaşkanı 6 aya kadar uzatabilir. Ödenek süresi, sonraki işsizlik ödeneği süresinden düşülür. Yalnız damga vergisi kesilir.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım son 12 ay brüt kazanç ortalaması 54.000 ₺ olan işçinin haftalık çalışması 45 saatten 22,5 saate indirildi. Günlük kazanç 1.800 ₺ × %60 = 1.080 ₺; ay içinde çalışılmayan 15 gün için 15 × 1.080 = 16.200 ₺ brüt ödenek, tavan 49.545 ₺'nin altında. Çalışılan 15 günün ücretini işveren öder. Damga vergisi 122,96 ₺ kesilir.
Bu terimle hesap yapın
Kısa Çalışma Ödeneği Hesaplama
Azaltılan saate göre aylık ödenek
Kısa çalışma hangi durumlarda uygulanır?
Kısa çalışma bir işçi hakkı değil, işverenin başvurduğu ve İŞKUR'un uygunluk tespiti yaptığı bir uygulamadır. Kanunda sayılan nedenler şunlardır: genel ekonomik kriz, sektörel kriz, bölgesel kriz, genel salgın ve zorlayıcı sebepler (deprem, sel, yangın, hammadde temin edilememesi gibi dışsal olaylar). İşverenin kendi yönetim hatası, sipariş kaybı ya da nakit sıkışıklığı tek başına zorlayıcı sebep sayılmaz. İşyerinde haftalık çalışma süresinin geçici olarak en az üçte bir azaltılması ya da faaliyetin en az 4 hafta tamamen veya kısmen durması gerekir. İşveren başvuruyu gerekçe ve belgeleriyle İŞKUR'a yapar, iş müfettişi uygunluk tespiti yapar; işçiler ve varsa sendika bilgilendirilir.
Kısa çalışma ödeneği nasıl hesaplanır?
Ödenek, işçinin son 12 aylık prime esas kazancının günlük ortalamasının %60'ıdır. Üst sınır aylık brüt asgari ücretin %150'si, yani 2026 için 49.545 ₺'dir. Ödeme yalnız çalışılmayan günler içindir: haftalık çalışma yarıya inmişse ayın yarısı için ödenek, diğer yarısı için işverenden ücret alınır. İşçinin ödenek alabilmesi için kısa çalışmanın başladığı tarihte son 120 gün hizmet akdine tabi olması ve son 3 yılda 450 gün prim ödemiş olması gerekir; bu şart işsizlik ödeneğindeki 600 günden daha hafiftir. Yalnız damga vergisi kesilir. Ödenek süresince GSS primi İŞKUR tarafından ödenir, emeklilik primi yatırılmaz. Tutarı kısa çalışma ödeneği hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Kısa çalışma işçinin diğer haklarını nasıl etkiler?
- İş sözleşmesi devam eder: Kıdem süresi işler; işveren kısa çalışma döneminde işçiyi çıkarırsa kıdem ve ihbar tazminatı normal çalışma ücreti üzerinden hesaplanır.
- Yıllık izin: Kısa çalışma süresi yıllık izin hesabında çalışılmış sayılır.
- İşsizlik ödeneğinden düşülür: Kısa çalışma ödeneği alınan süre, sonradan hak edilecek işsizlik ödeneği süresinden düşülür; ancak yasa ile mahsup edilmemesine karar verilen dönemler olmuştur.
- Prim günü: Çalışılmayan günler için uzun vadeli sigorta primi yatmaz; emeklilik için gün kaybı doğar.
- İşveren katkısı: İşveren isterse ödenek ile ücret arasındaki farkı ödeyebilir; bu ödeme ücret gibi vergilendirilir.
Kısa çalışma süresince işçinin iş sözleşmesi askıda sayılmaz, devam eder; işveren işçiyi çalışılmayan günlerde başka işte çalıştıramaz.
Kısa çalışma ile ücretsiz izin arasındaki fark nedir?
Kısa çalışma, işçinin rızası aranmadan işverenin İŞKUR onayıyla uyguladığı ve işçiye kamu kaynağından gelir sağlayan bir düzenlemedir. Ücretsiz izin ise ancak işçinin yazılı rızasıyla uygulanabilir ve işçi bu dönemde ücret almaz; salgın döneminde ücretsiz izne çıkarılanlara ödenen nakdi ücret desteği istisnai bir uygulamaydı. İşveren kısa çalışma şartları varken işçiyi tek taraflı ücretsiz izne zorlayamaz; zorlarsa işçi haklı nedenle fesih yapıp kıdem tazminatı isteyebilir. Kısa çalışma en çok 3 ay sürer ve işveren bu süre bitiminde normal çalışmaya dönmek ya da başka tedbir almak zorundadır. Özel sektörde uygulamanın işleyişini özel sektörde kısa çalışma ödeneği yazısında örneklerle anlattık.
Dayanak ve kaynaklar
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ek m.2
- İŞKUR kısa çalışma ödeneği
- Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelik
İlgili terimler
İşsizlik ödeneği (işsizlik maaşı)
Kendi isteği dışında işsiz kalan ve son 3 yılda 600 gün, son 120 gün sigortalılık şartını sağlayan işçiye İŞKUR tarafından 6 ile 10 ay arasında ödenen, son 4 aylık brüt kazanç ortalamasının %40'ı tutarındaki ödenek.
SGK ve primPrim günü (prim ödeme gün sayısı)
Sigortalı adına SGK'ya prim bildirilen gün sayısı; her ay en çok 30 gün sayılır ve emeklilik, işsizlik ödeneği, rapor parası ve diğer sigorta haklarının temel şartını oluşturur.
SGK ve primGSS primi (genel sağlık sigortası primi)
Çalışmayan, öğrenci olmayan ve bakmakla yükümlü sayılmayan kişilerin sağlık hizmetinden yararlanmak için ödediği, brüt asgari ücretin %6'sı olarak hesaplanan ve gelir testine göre devletçe karşılanabilen aylık prim.
İzin ve çalışma süresiÜcretsiz izin
İş sözleşmesinin askıya alınarak işçinin çalışmadığı ve ücret almadığı dönemdir; kanuni haller dışında yalnızca işçinin yazılı onayıyla uygulanabilir, bu günlerde SGK primi yatmaz ve kıdem süresi işlemez.

