BugünAsgari ücret (net)28.075,50 ₺Kıdem tavanı73.729,87 ₺SGK tavanı297.270,00 ₺1. dilim eşiği190.000,00 ₺tüm rakamlar →
Hesapla

Maaş ve Bordro Destek

Asgari Ücret Vergi İstisnası Bordroda Nasıl Görünür?

15 dk okuma
Asgari Ücret Vergi İstisnası Bordroda Nasıl Görünür?
Asgari ücret istisnası bordroda hangi satırda görünür, asgari ücretin üzerinde kazanana nasıl işler, net maaş yıl içinde neden değişir, örnekle.
İçindekiler
  1. Asgari ücret istisnası bordroda nasıl görünür?
  2. Asgari ücret istisnasının yasal dayanağı nedir?
  3. Bordroda hangi satıra bakmalısınız?
  4. Asgari ücret alan çalışanın bordrosu
  5. Asgari ücretin üzerinde kazananda istisna nasıl işler?
  6. Brüt 60.000 TL kazanan çalışanda istisna ne kadar tutar?
  7. Net maaş yıl içinde neden değişir?
  8. Asgari ücret istisnası ve dilim geçişi tablosu
  9. AGİ’nin kaldırılmasıyla ilişkisi nedir?
  10. Damga vergisi istisnası ayrıca nasıl işler?
  11. Prim, ikramiye ve fazla mesai ayları
  12. Kısmi süreli ve eksik günlü çalışmada ne olur?
  13. Bordroda en sık hangi hatalar yapılır?
  14. İş değiştirirken istisna ve kümülatif matrah
  15. Asgari ücret istisnası için ne yapmalısınız?
  16. Hangi belgeyle nereye başvurmalısınız?
  17. Netten brüte anlaşırken istisnayı hesaba katın
  18. Asgari ücret istisnası ile ilgili yanlış inanışlar
  19. Asgari ücret istisnası ve emekli çalışanlar
  20. Maaş zammı istisnayı nasıl etkiler?
  21. Yıl sonunda bordroları birlikte okuyun
  22. Asgari ücret istisnası ile ilgili kısa kontrol testi
  23. Bordronuzu kendiniz okuyabiliyor musunuz?

Asgari ücret istisnası bordroda nasıl görünür?

Asgari ücret istisnası, ücretinizin asgari ücrete denk gelen kısmı için hesaplanan gelir vergisi ve damga vergisinin silinmesidir. Bordroda genelde “gelir vergisi istisnası” ve “damga vergisi istisnası” satırları olarak görünür. İşveren önce vergiyi hesaplar, ardından istisna tutarını düşer ve kalan vergiyi keser.

Yani bordronuzda iki rakam yan yana durur: hesaplanan vergi ve istisna. Aradaki fark, gerçekten ödediğiniz vergidir. Bu yazıda bu satırları tek tek okuyacağız. Ayrıca net maaşınızın yıl içinde neden değiştiğini örnekle göstereceğiz.

Kendi bordronuzu kontrol etmek isterseniz bordro kontrol aracına brüt ücretinizi ve kesintileri girin. Böylece istisnanın doğru uygulanıp uygulanmadığını hemen görürsünüz.

Ayrıca güncel asgari ücret tutarını asgari ücret sayfasında bulursunuz. Tutar her yıl değişir, bu nedenle hesapta her zaman o yılın rakamını kullanın.

Asgari ücret istisnasının yasal dayanağı nedir?

Gelir Vergisi Kanunu m.23 içindeki bir bent bu istisnayı düzenler. Damga vergisi tarafındaki istisna ise Damga Vergisi Kanunu’nda yer alır. Böylece iki vergi birlikte istisna kapsamına girer.

Kural basittir: ücretin asgari ücrete isabet eden kısmı vergiden muaftır. Ancak “isabet eden” ifadesi önemlidir. Çünkü istisna tüm ücreti değil, yalnız asgari ücret kadar olan bölümü kapsar.

Bu düzenlemeden önce asgari ücretli de vergi öderdi. Ardından AGİ adıyla bir indirim bu vergiyi kısmen geri verirdi. Yeni sistemde ise vergi baştan doğmaz. Dolayısıyla asgari ücretli çalışanın bordrosu çok daha sade hale geldi.

Yasal metni okumak isterseniz Gelir Vergisi Kanunu mevzuat sitesinde yer alır. Ayrıca kavramın kısa tanımını asgari ücret istisnası sözlük maddesinde bulursunuz.

Bordroda hangi satıra bakmalısınız?

Bordro formatı işverenden işverene değişir. Yine de temel satırlar hemen her bordroda aynı sırayla durur. Bu yüzden aşağıdaki tabloyu rehber olarak kullanın.

Bordro satırı Ne anlatır
Brüt ücret Kesintilerden önceki toplam ücretiniz
SGK işçi payı ve işsizlik payı Sigorta için kesilen tutarlar
Gelir vergisi matrahı Brüt eksi sigorta kesintileri
Hesaplanan gelir vergisi Matraha tarifenin uygulanması
Gelir vergisi istisnası Asgari ücrete isabet eden vergi
Ödenecek gelir vergisi Hesaplanan eksi istisna
Damga vergisi ve istisnası Brüte uygulanan damga ve düşülen kısım
Net ücret Elinize geçen tutar

Tabloda iki istisna satırını görürsünüz. İlki gelir vergisi, ikincisi damga vergisi içindir. Özellikle “ödenecek gelir vergisi” satırı size gerçek yükü gösterir.

Bazı programlar istisnayı ayrı satır yerine “vergi istisnası” adıyla tek kalemde toplar. Bu durumda tutarın iki vergiyi birlikte kapsayıp kapsamadığını muhasebeye sorun.

Reklam

Asgari ücret alan çalışanın bordrosu

Ücretiniz tam asgari ücret ise tablo çok sadedir. Hesaplanan gelir vergisi ile istisna tutarı birbirine eşittir. Yani ödenecek gelir vergisi sıfır çıkar.

Aynı mantık damga vergisi için de geçerlidir. İstisna, brüt asgari ücretin damga vergisini tamamen siler. Dolayısıyla asgari ücretli çalışanın kesintisi yalnız sigorta primlerinden oluşur.

Ancak tek bir istisna vardır: ek ödeme. Örneğin o ay fazla mesai, prim veya ikramiye alırsanız brütünüz asgari ücreti aşar. Bu durumda aşan kısım için vergi doğar. Böylece o ayki netiniz beklediğinizden biraz düşük çıkar.

Fazla mesainin ücrete etkisini görmek için fazla mesai hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Ardından bordronuzdaki vergi satırını bu hesapla karşılaştırın.

Asgari ücretin üzerinde kazananda istisna nasıl işler?

Çalışanların en çok karıştırdığı nokta budur. Çünkü birçok kişi istisnanın yalnız asgari ücretliye ait olduğunu sanır. Oysa kanun, tüm ücretlilere aynı istisnayı tanır.

İşleyiş şöyledir: işveren önce sizin tüm matrahınız için vergiyi hesaplar. Ardından asgari ücretin matrahına denk gelen vergiyi ayrıca hesaplar. Son olarak ikinci tutarı birinciden düşer.

Yani maaşınız ne kadar yüksek olursa olsun, istisna tutarı aynıdır. Bu tutar, o ay bir asgari ücretlinin ödeyeceği vergiye eşittir. Kısacası herkes asgari ücret kadar kısmı vergisiz kazanır.

Bununla birlikte yüksek ücretlide istisna, toplam verginin küçük bir kısmını karşılar. Örneğin ücretiniz asgari ücretin üç katıysa, istisna verginin yalnız bir dilimini siler. Yine de her ay belirgin bir tasarruf sağlar.

Kendi maaşınızda bu etkiyi görmek için brütten nete maaş hesaplama aracını kullanın.

Brüt 60.000 TL kazanan çalışanda istisna ne kadar tutar?

Rakamlar varsayımsaldır; yalnız mantığı göstermek içindir. Örnek hesap: varsayalım ki brüt maaşınız 60.000 TL, brüt asgari ücret ise 26.000 TL olsun.

  1. Önce sigorta kesintilerini düşün. Varsayalım toplam oran yüzde on beş olsun: 60.000 x 0,15 = 9.000 TL. Matrahınız 51.000 TL olur.
  2. Ardından matraha tarifeyi uygulayın. Varsayalım yüzde on beş oranla hesaplanan vergi 7.650 TL çıksın.
  3. Daha sonra asgari ücretin matrahını bulun: 26.000 x 0,85 = 22.100 TL.
  4. Bu matrahın vergisi yüzde on beşle 3.315 TL olur. İşte bu tutar istisnanızdır.
  5. Ödenecek vergi: 7.650 eksi 3.315 = 4.335 TL.

Damga vergisi için de aynı adımı izleyin. Brütünüzün damga vergisinden asgari ücretin damga vergisini düşün. Böylece kalan damga vergisini bulursunuz.

Sonuç olarak asgari ücret istisnası bu örnekte ayda yaklaşık 3.300 TL’yi aşkın bir vergi yükünü kaldırır. Kendi rakamınızı bordro kontrol aracıyla doğrulayın.

Net maaş yıl içinde neden değişir?

Birçok çalışan şunu sorar: brütüm aynı, ama netim neden düştü? Cevap kümülatif matrahtadır. Gelir vergisi her ay ayrı değil, yıl başından itibaren biriken matraha göre işler.

Ocak ayında matrahınız düşüktür ve ilk dilimdesiniz. Fakat aylar geçtikçe matrah birikir. Bir noktada üst dilime geçersiniz ve aşan kısım için daha yüksek oran devreye girer.

İstisna tarafı da aynı mantıkla ilerler. Çünkü işveren istisnayı asgari ücretin kümülatif matrahına göre hesaplar. Ancak asgari ücretin matrahı sizinkinden daha yavaş birikir. Bu yüzden istisna tutarı, sizin vergi artışınızı tam karşılamaz.

Sonuç olarak net maaşınız yılın ikinci yarısında azalabilir. Bu bir hata değildir, tarifenin doğal sonucudur. Ayrıntılı açıklamayı bordromda gelir vergisi neden arttı yazısında bulursunuz. Dilimleri ise gelir vergisi dilimleri sayfası özetler.

Asgari ücret istisnası ve dilim geçişi tablosu

Dilim geçişinin net maaşa etkisini bir durum tablosu üzerinden görelim. Rakam vermiyoruz, çünkü dilim sınırları her yıl değişir.

Durum Hesaplanan vergi İstisna Net maaş etkisi
Tam asgari ücret İstisnaya eşit Tam Vergi sıfır
Asgari ücretin biraz üzeri İstisnadan biraz fazla Tam Küçük vergi
Yüksek ücret, ilk dilim Belirgin Tam Düzenli vergi
Yüksek ücret, üst dilime geçiş Artar Değişmez ya da az artar Net düşer
Asgari ücret de üst dilime geçer Artar Artar Fark kısmen kapanır

Tablonun son satırı önemlidir. Bazı yıllarda asgari ücretin kümülatif matrahı da yıl sonuna doğru üst dilime geçer. O zaman istisna tutarı yükselir ve net maaşınızdaki düşüş kısmen telafi olur.

Kısacası net maaş, sizin matrahınız ile asgari ücretin matrahı arasındaki yarışa bağlıdır. Bu yüzden ay ay küçük farklar görmeniz normaldir.

AGİ’nin kaldırılmasıyla ilişkisi nedir?

Eski sistemde asgari geçim indirimi, yani AGİ vardı. AGİ, medeni duruma ve çocuk sayısına göre değişen bir vergi indirimiydi. Örneğin evli ve üç çocuklu çalışan, bekar çalışandan daha fazla AGİ alırdı.

Ardından istisna sistemi geldi ve AGİ yürürlükten çıktı. Yeni sistemde medeni durum ve çocuk sayısı vergiyi etkilemez. Yani bekar ve evli çalışan aynı istisnayı kullanır.

Bu değişiklik bazı aileler için kayıp gibi göründü. Ancak istisna, AGİ’ye göre genelde daha yüksek bir vergi tasarrufu sağlar. Çünkü AGİ asgari ücretin vergisinin bir kısmını karşılardı; istisna ise tamamını siler.

Ayrıca AGİ bordroda nete ekleme olarak görünürdü. Şimdi ise istisna vergiden düşme olarak durur. Dolayısıyla eski bordrolarla yenilerini karşılaştırırken bu fark sizi yanıltmasın. Satırlar farklıdır, ama mantık aynı amaca hizmet eder.

Damga vergisi istisnası ayrıca nasıl işler?

Damga vergisi, gelir vergisinden farklı çalışır. İşveren onu matrah üzerinden değil, brüt ücret üzerinden hesaplar. Ayrıca kümülatif değildir, her ay aynı oranla işler.

İstisna burada da aynı mantıkla devreye girer. İşveren, brüt ücretinizin damga vergisinden brüt asgari ücretin damga vergisini düşer. Kalan tutar, ödediğiniz damga vergisidir.

Örneğin varsayalım brütünüz 60.000 TL, brüt asgari ücret 26.000 TL olsun. Damga vergisi oranı binde birkaç düzeyindedir. Yani istisna sonrası yalnız aradaki 34.000 TL için damga vergisi ödersiniz.

Damga vergisi kümülatif olmadığı için yıl içinde değişmez. Bu nedenle net maaşınızdaki dalgalanmanın kaynağı damga vergisi değil, gelir vergisidir. Güncel oranı damga vergisi oranı sayfasında görürsünüz.

Prim, ikramiye ve fazla mesai ayları

Ek ödemeler, istisnanın en çok yanlış anlaşıldığı aylardır. Çünkü o ay brütünüz bir anda yükselir. Ancak istisna tutarı değişmez.

Örneğin varsayalım normal brütünüz 40.000 TL, o ay 30.000 TL ikramiye aldınız. Toplam brüt 70.000 TL olur. İstisna ise yine yalnız asgari ücrete denk gelen vergiyi siler. Dolayısıyla ikramiyenin tamamı vergiye girer.

Üstelik ikramiye kümülatif matrahınızı hızla yükseltir. Böylece bir sonraki aylarda üst dilime daha erken geçebilirsiniz. Bu yüzden ikramiye ayından sonra netin düşmesi sizi şaşırtmasın.

Peki bundan kaçınabilir misiniz? Kural olarak hayır, çünkü vergi kanundan doğar. Yine de ikramiyenin hangi ay ödeneceğini işverenle konuşmak, aylık nakit planınızı kolaylaştırır.

Kısmi süreli ve eksik günlü çalışmada ne olur?

Ay içinde tam çalışmadıysanız istisna da orantılı işler. Örneğin işe ayın ortasında başladıysanız, asgari ücretin de yalnız çalıştığınız günlere düşen kısmı hesaba girer.

Aynı durum ücretsiz izin ve rapor günleri için de geçerlidir. Çünkü istisna, ücretinize isabet eden asgari ücret kısmıyla sınırlıdır. Ücret almadığınız günlerde istisna da doğmaz.

Kısmi süreli çalışan için tablo biraz daha karışıktır. Uygulamada işveren istisnayı, çalıştığınız sürenin asgari ücretine göre hesaplar. Bu nedenle bordronuzdaki istisna tutarı tam süreli bir çalışandan düşük görünebilir.

Eksik günlü bir ayın hesabını görmek için kıst maaş hesaplama aracını kullanın. Ardından bordronuzdaki istisna tutarını bu gün sayısıyla karşılaştırın.

Bordroda en sık hangi hatalar yapılır?

Uygulamada aşağıdaki hatalar sık karşımıza çıkar. Bunları bilirseniz bordronuzu birkaç dakikada kontrol edersiniz.

  1. İstisnanın hiç uygulanmaması. Özellikle küçük işyerlerinde eski programlar bu satırı atlayabilir.
  2. Yalnız gelir vergisi istisnasının uygulanması. Muhasebe damga vergisi istisnasını unutur.
  3. Eski yılın asgari ücretiyle hesap. Ocak ayında güncel tutar programa girmemiş olabilir.
  4. Eksik günlü ayda tam istisna. Sonradan vergi farkı çıkar.
  5. İki işverende çift istisna. Yıl sonunda fark tahakkuku gelir.
  6. Kümülatif matrahın yeni işe aktarılmaması. Dilim yanlış başlar.

Özellikle üçüncü madde her ocak ayında tekrar eder. Bu yüzden ocak bordronuzu mutlaka bordro kontrol aracında inceleyin.

İş değiştirirken istisna ve kümülatif matrah

Yıl içinde iş değiştirdiğinizde kümülatif matrah yeni işverene geçer. Bu bilgi, hem sizin vergi dilimini hem de istisna hesabını etkiler.

Eski işvereniniz size son bordronuzu verir. Bu bordroda o yıla ait kümülatif matrah yazar. Ardından bunu yeni işverene teslim edersiniz. Böylece yeni bordro doğru dilimden başlar.

Bilgi aktarılmazsa ne olur? Yeni işveren sizi sıfırdan başlatır. Yani ilk aylarda daha az vergi ödersiniz. Ancak yıl sonunda bu fark beyan yoluyla ortaya çıkabilir.

Aynı şekilde istisnanın kümülatif hesabı da bozulabilir. Bu nedenle son bordronuzu saklayın ve yeni işe başladığınız ilk hafta insan kaynaklarına iletin. Kısacası küçük bir belge, yıl sonundaki büyük bir sürprizi önler.

Asgari ücret istisnası için ne yapmalısınız?

Bu noktaya kadar istisnanın mantığını gördünüz. Şimdi pratik adımları sıralayalım.

  1. Bordronuzda gelir vergisi istisnası ve damga vergisi istisnası satırlarını bulun.
  2. Hesaplanan vergiden istisnanın düşüldüğünü kontrol edin.
  3. Ocak ayında güncel asgari ücretin programa girdiğini doğrulayın.
  4. İkramiye ve fazla mesai aylarında netin neden değiştiğini not edin.
  5. İş değiştirirken son bordronuzu yeni işverene verin.
  6. Şüpheli bir durumda muhasebeye yazılı soru gönderin.

Bu liste her ay beş dakikanızı alır. Ancak yıl boyunca ciddi bir tutarı korur. Özellikle küçük işyerlerinde çalışıyorsanız, kontrolü hiç atlamayın.

Maaşınızın genel olarak eksik yattığını düşünüyorsanız maaşım eksik yattı yazısındaki adımları izleyin.

Hangi belgeyle nereye başvurmalısınız?

İstisnayla ilgili bir sorun gördüğünüzde nereye gideceğinizi bilmek süreci hızlandırır. Aşağıdaki sıra genelde yeterlidir.

İlk olarak işvereninizin muhasebe veya insan kaynakları birimine yazılı soru gönderin. E-postaya ilgili ayın bordrosunu ekleyin. Ayrıca hangi satırı yanlış bulduğunuzu açıkça yazın.

Ardından cevap tatmin etmezse bağlı olduğunuz vergi dairesine danışın. Yanınıza bordrolarınızı ve banka dökümlerinizi alın. Böylece vergi dairesi fazla kesilen tutarı kolayca görür.

Ücretin hiç ödenmemesi veya eksik ödenmesi gibi bir durumda ise başvuru yeri değişir. Bu durumda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı iş müfettişlerine şikayet edebilir veya arabuluculuk yoluna gidebilirsiniz.

Kısacası vergi hatası için vergi dairesi, ücret alacağı için iş hukuku yolları devreye girer. İkisini karıştırmamak zaman kazandırır. Üstelik her iki yolda da en güçlü deliliniz aynıdır: imzalı bordrolar ve banka dökümleri. Bu nedenle her ayın bordrosunu PDF olarak indirin ve tek bir klasörde saklayın.

Netten brüte anlaşırken istisnayı hesaba katın

İşverenler çoğu teklifi net ücret üzerinden yapar. Peki işveren brütü hesaplarken istisnayı dikkate alır mı? Doğru hesapta alır, ancak bunu kontrol etmek sizin yararınızadır.

Örneğin varsayalım işveren size net 45.000 TL teklif etti. İşveren brüt tutarı, kesintileri ve istisnayı hesaba kattıktan sonra bulur. İstisna unutulursa brüt gereğinden yüksek çıkar. Bu da işverenin maliyet beklentisini bozar ve pazarlığı zorlaştırır.

Bu nedenle teklifi değerlendirirken netten brüte maaş hesaplama aracını kullanın. Böylece iki tarafın aynı rakamdan söz ettiğinden emin olursunuz.

Ayrıca net ücret anlaşmasında yıl içindeki dilim geçişini konuşun. Çünkü net sabit kalırsa artan vergiyi işveren üstlenir. Brüt sabitse ise netiniz yıl içinde düşebilir. Bu ayrımı sözleşmede açıkça yazdırın.

Asgari ücret istisnası ile ilgili yanlış inanışlar

Son olarak sık duyduğumuz birkaç yanlış inanışı düzeltelim.

“İstisna yalnız asgari ücretliye var.” Yanlış. Tüm ücretliler, ücretlerinin asgari ücrete isabet eden kısmı için istisnadan yararlanır.

“Yüksek maaşta istisna kaybolur.” Yanlış. İstisna tutarı maaş yükseldikçe azalmaz; yalnız toplam vergiye oranı küçülür.

“Netim düştüyse işveren hata yaptı.” Her zaman değil. Kümülatif matrah ve dilim geçişi, hatasız bir bordroda da neti düşürür.

“AGİ geri gelecek.” Bu konuda resmi bir düzenleme yoksa tahmin yürütmeyin. Güncel durumu GİB duyurularından takip edin.

“Damga vergisi istisnası otomatik uygulanır.” Kural olarak evet, ama programlar bazen hata yapar. Bu yüzden satırı kendiniz görün.

“İstisna için başvuru gerekir.” Yanlış. Engellilik indirimi gibi bazı haklar başvuru ister, ancak asgari ücret istisnası için hiçbir başvuru yapmazsınız. İşveren onu bordroda kendiliğinden uygular. Sizin göreviniz yalnız kontrol etmektir.

Asgari ücret istisnası ve emekli çalışanlar

Emekli olup çalışmaya devam eden kişiler de ücretli sayılır. Bu yüzden asgari ücret istisnası onların bordrosunda da yer alır. Ancak tablo bir iki noktada farklılaşır.

İlk olarak emekli aylığı gelir vergisine tabi değildir. Yani istisna yalnız çalıştığınız işten aldığınız ücrete işler. Ayrıca emekli çalışanın sigorta kesintisi farklı oranlarla yapılır, bu da matrahı değiştirir.

Örneğin varsayalım emekli olarak brüt 45.000 TL kazanıyorsunuz. Sigorta kesintisi normal çalışandan farklı olduğu için matrahınız da farklı çıkar. Buna karşılık istisna tarafında işveren yine asgari ücretin vergisini düşer. Dolayısıyla istisnanın mantığı aynı kalır.

Kendi durumunuzu görmek için emekli çalışan maaş hesaplama aracını kullanın. Böylece hem kesintiyi hem istisnayı tek ekranda görürsünüz.

Maaş zammı istisnayı nasıl etkiler?

Zam ayında çalışanlar genelde iki soruyla gelir. Netim neden beklediğim kadar artmadı? İstisna zamla birlikte değişti mi?

Cevap iki parçalıdır. Önce asgari ücret de yıl başında veya ara zamla değişirse, istisna tutarı da yükselir. Bu sizin lehinize bir değişikliktir. Ardından sizin brütünüz artar ve kümülatif matrahınız daha hızlı birikir. Bu da üst dilime daha erken geçmeniz anlamına gelir.

Yani zam oranı ile net artış oranı çoğu zaman aynı değildir. Örneğin varsayalım brütünüz yüzde yirmi arttı. Netiniz ise yüzde on beş civarında artabilir. Fark, vergi diliminin etkisinden gelir.

Zammın gerçek etkisini görmek için maaş zammı hesaplama aracını kullanın. Ardından enflasyon karşısındaki durumunuzu enflasyon maaş hesaplama aracıyla karşılaştırın.

Yıl sonunda bordroları birlikte okuyun

Tek bir bordro size o ayı anlatır. Ancak istisnanın gerçek etkisini görmek için yılın tüm bordrolarını yan yana koymanız gerekir.

Bunun için basit bir tablo hazırlayın. Her ay için brüt, matrah, hesaplanan vergi, istisna ve ödenecek vergiyi yazın. Böylece dilim geçişinin hangi ayda olduğunu net görürsünüz.

Ayrıca istisna tutarının hangi ayda arttığını da fark edersiniz. Çünkü asgari ücretin matrahı da yılın bir noktasında üst dilime geçebilir. O ay netinizde küçük bir artış görürseniz nedeni budur.

Bu tablo, olası hataları yakalamanın da en kolay yoludur. Örneğin bir ayda istisna sıfır görünüyorsa hemen fark edersiniz. Kısacası yılda bir kez yarım saat ayırmak, size hem bilgi hem güvence sağlar.

Asgari ücret istisnası ile ilgili kısa kontrol testi

Bordronuzu anladığınızı nasıl test edersiniz? Aşağıdaki beş soruya kendi bordronuza bakarak cevap verin.

Birinci soru: bu ayki hesaplanan gelir vergisi ne kadar? İkinci soru: bu ayki gelir vergisi istisnası ne kadar? Üçüncü soru: ikisinin farkı, ödenecek vergi satırıyla aynı mı? Dördüncü soru: damga vergisi istisnası satırı var mı? Beşinci soru: kümülatif matrahınız hangi dilimde?

İlk üç sorunun cevabını rahatça bulduysanız bordronuzu okuyabiliyorsunuz demektir. Ancak dördüncü soruda takıldıysanız damga vergisi satırını muhasebeye sorun. Beşinci soru ise yılın kalanında netinizin nasıl değişeceğini tahmin etmenize yardım eder.

Ayrıca bu testi her çeyrekte bir tekrarlayın. Özellikle ocak, temmuz ve ekim aylarında dilim geçişi veya asgari ücret değişikliği sık görülür. Böylece sürprizle karşılaşmazsınız.

Son olarak cevaplarınızı not defterine yazın. Bir sonraki yıl aynı tabloyu doldurduğunuzda, iki yılı karşılaştırma imkanı bulursunuz. Kısacası bordroyu okumak, zamanla birkaç dakikalık bir alışkanlığa dönüşür ve maaşınız üzerindeki kontrolünüzü artırır.

Bordronuzu kendiniz okuyabiliyor musunuz?

Asgari ücret istisnası, her ücretlinin bordrosunda sessizce çalışan bir mekanizmadır. Ancak onu görmeyen çalışan, olası bir hatayı da fark edemez.

Bordronuzda iki istisna satırını bulun, hesaplanan vergiden düşüldüğünü kontrol edin ve yıl içindeki net değişimlerini kümülatif matrahla açıklayın. Böylece bordronuz sizin için bir bilmece olmaktan çıkar.

Tutarlar ve dilimler her yıl değişir. Bu nedenle güncel rakamları GİB ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı duyurularından kontrol edin. Somut bir hata gördüğünüzde ise önce muhasebeye, ardından vergi dairesine başvurun.

Ayrıca yeni bir işe başladığınızda ilk bordroyu özellikle dikkatli okuyun. Çünkü hataların büyük kısmı ilk ayda, kayıtlar programa girerken ortaya çıkar. Ardından ikinci ve üçüncü ayda aynı satırların tutarlı ilerlediğini görün. Böylece sonraki aylarda kontrol çok daha kısa sürer.

Son olarak her ay bordronuzu bordro kontrol aracında beş dakikalığına inceleyin. Bu küçük alışkanlık, yıl sonunda ciddi bir farkı korur.

Biz, Güncel Bilgin Yayın Ekibi olarak, her ay bordronuzdaki istisna satırını kontrol etmenizi öneririz. Fark gördüğünüzde muhasebeden yazılı açıklama istemek, en hızlı çözüm yoludur.

Reklam

Sık sorulan sorular

Asgari ücret alan biri hiç gelir vergisi öder mi?

Ücretiniz tam asgari ücret ise, asgari ücrete isabet eden gelir vergisi ve damga vergisi istisna kapsamındadır. Bu nedenle bordronuzda bu iki vergi sıfır görünür. Ancak fazla mesai, prim veya ikramiye alırsanız, asgari ücreti aşan kısım için vergi doğar. Bordronuzu her ay bu gözle kontrol edin.

Asgari ücretin üzerinde kazananlar istisnadan yararlanır mı?

Evet, yararlanır. İstisna yalnız asgari ücretlilere değil, tüm ücretlilere uygulanır. Kanun, ücretinizin asgari ücrete denk gelen kısmının vergisini siler. Kalan kısım için ise normal tarife işler. Yani yüksek maaşlı bir çalışan da her ay istisna tutarı kadar daha az vergi öder.

Net maaşım neden temmuzda veya sonbaharda düştü?

Gelir vergisi yıl başından biriken matraha göre işler. Matrahınız bir üst dilime geçince, aşan kısım daha yüksek oranla vergilenir. İstisna tutarı bu artışı her zaman karşılamaz. Bu yüzden brüt aynı kalsa bile net maaş yılın ilerleyen aylarında azalabilir. Bu bir hata değil, tarifenin doğal sonucudur.

AGİ kaldırıldı, yerine ne geldi?

Asgari geçim indirimi kaldırıldı ve yerine asgari ücret istisnası geldi. AGİ, medeni durum ve çocuk sayısına göre değişen bir vergi indirimiydi. Yeni sistemde ise medeni durum fark etmez, herkes ücretinin asgari ücrete isabet eden kısmı için aynı istisnayı kullanır. Böylece bekar ve evli çalışan aynı istisnayı alır.

İki işte çalışırsam istisnayı iki kez alır mıyım?

Birden fazla işverenden ücret alıyorsanız, istisnanın nasıl uygulanacağını GİB düzenlemeleri belirler. Uygulamada istisna, işverenlerden yalnız birinde uygulanır. Bu nedenle iki işiniz varsa, her iki bordroyu da inceleyin ve şüpheli bir durum görürseniz vergi dairesine ya da bir mali müşavire danışın.

Bordroda istisna satırı yoksa ne yapmalıyım?

Önce bordronuzda gelir vergisi istisnası ve damga vergisi istisnası satırlarını arayın. Bazı programlar bunu tek kalemde gösterir. Satır yoksa ve vergi yüksek görünüyorsa muhasebeye yazılı soru gönderin. Yanıt tatmin etmezse vergi dairesine danışın ve bordrolarınızı saklayın.

Kaynaklar ve dayanak