Dijital Ayak İzi Nasıl Silinir? Kişisel Verileri Koruma

Dijital ayak izi, internette bıraktığınız her kaydın toplamıdır: paylaşımlar, üyelikler, alışveriş geçmişi ve konum bilgisi. Bu rehberde izi nasıl bulacağınızı, KVKK m.11 hakları ile şirketlerden silme isteyeceğinizi ve unutulma hakkını nasıl kullanacağınızı adım adım anlatıyoruz; üstelik bunu çalışan biri gözüyle yapıyoruz.

Dijital ayak izi nedir ve neden önemlidir

Dijital ayak izi iki parçadan oluşur ve ikisi de zamanla birikir. Birincisi aktif izdir; yani bilerek bıraktığınız paylaşım, yorum ve profil bilgileridir. İkincisi ise pasif izdir; bunu çoğu zaman fark etmezsiniz. Örneğin uygulamaların topladığı konum, çerezler ve cihaz bilgisi bu gruba girer.

Peki bu neden önemli? Çünkü bu kayıtlar sizin hakkınızda bir resim çizer. Bir işe alım uzmanı adınızı aratabilir. Benzer şekilde dolandırıcılar da açık bilgilerle size inandırıcı bir mesaj hazırlayabilir. Ayrıca reklam şirketleri harcama alışkanlıklarınıza göre profil oluşturur.

Çalışan biri için risk somuttur. Eski bir paylaşım, yıllar sonra iş görüşmesinde karşınıza çıkabilir. Öte yandan açıkta kalan telefon numarası ve işyeri bilgisi, sahte “bordro güncelleme” mesajlarının hedefi olmanızı kolaylaştırır. Bu yüzden izi küçültmek hem itibarınızı hem de paranızı korur.

İyi haber şu: izin büyük kısmı sizin kontrolünüzdedir. Kalan kısım için ise yasal haklarınız vardır. Şimdi önce izi nasıl bulacağınıza bakalım.

Dijital ayak izinizi bulmak için ilk tarama

Temizliğe başlamadan önce ne olduğunu görmeniz gerekir. Bu nedenle kısa bir tarama yapın ve bulduklarınızı bir listeye yazın.

• Adınızı ve soyadınızı tırnak içinde arama motorunda aratın.
• Ardından adınızı şehir, meslek ya da işyeri ile birlikte deneyin.
• Telefon numaranızı ve e-posta adresinizi ayrı ayrı aratın.
• Görsel aramada profil fotoğrafınızı kontrol edin.
• Son olarak e-posta kutunuzda “hoş geldiniz” ve “üyelik” kelimelerini arayın.

Son adım özellikle faydalıdır. Çünkü unuttuğunuz üyeliklerin çoğu bir hoş geldin e-postası bırakmıştır. Böylece yıllar önce açtığınız bir forum ya da alışveriş sitesi hesabını hızlıca bulursunuz.

Listeyi üç sütunla tutun: site adı, ne tür bilgi var ve ne yapacaksınız. Bu tablo sonraki adımlarda yol haritanız olur. Üstelik şirketlere başvuru yaparken de hangi hesabı kastettiğinizi açıkça gösterir.

Tarama bir kez yapılıp bırakılacak bir iş değildir. Dolayısıyla yılda bir ya da iki kez tekrarlamanız, yeni sızıntıları erken fark etmenizi sağlar.

Aktif iz ile pasif iz arasındaki fark

İki iz türü farklı yöntemlerle temizlenir. Aşağıdaki tablo, hangisine ne yapacağınızı özetler.

Tabloya göre ilk iki satırı çoğunlukla kendiniz halledersiniz. Buna karşılık üçüncü satır için başvuru yapmanız gerekir. Dördüncü satır ise farklıdır; çünkü kurumların bu kayıtları belirli süre saklama yükümlülüğü vardır.

Bu ayrımı bilmek zaman kazandırır. Örneğin bankanızdan hesap hareketlerinizi silmesini istemek sonuç vermez. Oysa bir pazarlama şirketinden telefon numaranızı silmesini istemek genellikle hızlı sonuç verir.

Sosyal medya hesaplarını temizlemek

Sosyal medya, aktif izin en büyük kaynağıdır. Bu yüzden temizliğe buradan başlamak mantıklıdır.

Önce gizlilik ayarlarınızı açın. Profilinizi yalnız arkadaşlara açık hale getirin. Ardından eski paylaşımları toplu olarak “yalnız ben” görünürlüğüne çekin; birçok platform bu seçeneği sunar. Böylece tek tek silmekle uğraşmazsınız.

Sonra etiketlere bakın. Başkalarının sizi etiketlediği fotoğraflar da izinizin parçasıdır. Etiketi kaldırın ve bundan sonra etiketlerin sizin onayınızla eklenmesini seçin.

Kullanmadığınız hesapları dondurmak yerine kapatın. Çünkü dondurulmuş hesap, verileri sunucuda tutmaya devam eder. Kapatmadan önce platformun “verilerimi indir” seçeneğiyle bir kopya almak isteyebilirsiniz.

Son olarak profil bilgilerini sadeleştirin. Doğum tarihi, telefon numarası ve tam işyeri adresi gibi bilgiler dolandırıcıların işine yarar. Bu konuda daha fazla örnek için internet dolandırıcılığı türleri yazımıza bakabilirsiniz.

Eski üyelikleri ve alışveriş hesaplarını kapatmak

Taramada bulduğunuz eski üyelikler, genellikle ad, e-posta, telefon ve adres tutar. Üstelik bazıları kart bilgisini de saklar. Bu nedenle kullanmadığınız her hesabı kapatmak riski azaltır.

Önce hesaba giriş yapın ve kayıtlı kartları silin. Ardından adres defterini boşaltın. Sonra “hesabı sil” ya da “üyeliği sonlandır” seçeneğini arayın. Bu seçenek genellikle ayarlar ya da gizlilik menüsündedir.

Seçenek yoksa ne olacak? O zaman şirketin müşteri hizmetlerine ya da KVKK başvuru adresine yazılı talep gönderirsiniz. Nasıl yazacağınızı ilerideki bölümde anlatıyoruz.

Kart bilgisini hiçbir sitede saklamamak da iyi bir alışkanlıktır. Örneğin internet alışverişlerinde sanal kart kullanırsanız, bir sızıntıda asıl kartınız etkilenmez. Güvenli alışverişin diğer adımları için güvenli online alışveriş rehberimize göz atın.

Kapatma işleminden sonra onay e-postasını saklayın. Çünkü ileride aynı şirketten pazarlama mesajı gelirse, bu e-posta talebinizin kanıtı olur.

Telefonunuzdaki pasif izi azaltmak

Pasif iz, siz farkında olmadan birikir. Buna rağmen birkaç ayarla büyük kısmını kesebilirsiniz.

• Konum iznini yalnız gerçekten gereken uygulamalara ve “kullanırken” seçeneğiyle verin.
• Reklam kimliğini sıfırlayın ya da kişiselleştirilmiş reklamı kapatın.
• Rehber, mikrofon ve fotoğraf izinlerini tek tek gözden geçirin.
• Kullanmadığınız uygulamaları silin; çünkü arka planda veri göndermeye devam edebilirler.
• Konum geçmişini kapatın ve eski kayıtları temizleyin.

Tarayıcı tarafında da benzer adımlar vardır. Üçüncü taraf çerezleri engelleyin. Ayrıca tarayıcıyı kapattığınızda çerezlerin silinmesini seçebilirsiniz. Böylece siteler sizi günler boyunca takip edemez.

VPN kullanmayı düşünüyorsanız dikkatli olun. Özellikle ücretsiz servislerin bir kısmı, trafiğinizi kendisi toplar. Bu konuyu ücretsiz VPN güvenli mi yazımızda ayrıca ele aldık.

Kısacası pasif izi sıfırlamak zor, ama azaltmak kolaydır. Ayda beş dakikalık bir izin kontrolü bile fark yaratır.

KVKK nedir ve kimleri kapsar

Buraya kadar kendi yapabileceklerinizi anlattık. Şimdi ise başkalarının elindeki verilere geçiyoruz. Bu noktada 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, yani KVKK devreye girer.

KVKK, kimliği belirli ya da belirlenebilir gerçek kişiye ait her bilgiyi kişisel veri sayar. Adınız, telefon numaranız, IP adresiniz ve konumunuz bu tanıma girer. Dolayısıyla dijital ayak izi büyük ölçüde kişisel veridir.

Kanun, veriyi işleyen şirkete “veri sorumlusu” der. Veri sorumlusu bir banka, bir e-ticaret sitesi, bir uygulama ya da işvereniniz olabilir. Her biri kanundaki ilkelere uymak zorundadır.

KVKK m.4 bu ilkeleri sayar. Buna göre veri hukuka ve dürüstlük kuralına uygun işlenmelidir. Ayrıca belirli, açık ve meşru amaçla sınırlı olmalıdır. Bunun yanı sıra amaç için gereken süre kadar saklanmalıdır.

Son ilke sizin için kilittir. Çünkü amacı sona eren veri artık saklanmamalıdır. İşte silme talebinizin dayanağı tam olarak budur.

KVKK m.11 kapsamında hangi haklarınız var

KVKK m.11, veri sahibine yani size bir dizi hak tanır. Bu haklar dijital ayak izi temizliğinin yasal omurgasıdır.

Maddeye göre veri sorumlusuna başvurarak şunları yapabilirsiniz:

• Kişisel verinizin işlenip işlenmediğini öğrenmek.
• İşlenmişse buna ilişkin bilgi talep etmek.
• İşlenme amacını ve amaca uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenmek.
• Yurt içinde ya da yurt dışında aktarıldığı üçüncü kişileri bilmek.
• Eksik ya da yanlış işlenmişse düzeltilmesini istemek.
• m.7 şartları çerçevesinde silinmesini ya da yok edilmesini istemek.
• Düzeltme ve silme işlemlerinin, verinin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini istemek.
• Yalnız otomatik sistemlerle analiz edilmesi sonucunda aleyhinize bir sonuç çıkmasına itiraz etmek.
• Kanuna aykırı işleme nedeniyle zarara uğrarsanız zararın giderilmesini talep etmek.

Pratikte en çok ilk dört hak ile silme hakkı işinize yarar. Çünkü önce ne tutulduğunu öğrenir, ardından silinmesini istersiniz. Bu iki aşamalı yaklaşım, talebinizi daha güçlü kılar.

Silme, yok etme ve anonimleştirme arasındaki fark

KVKK m.7, işlenme şartları ortadan kalkan verinin silinmesini, yok edilmesini ya da anonim hale getirilmesini öngörür. Bu üç kavram birbirine benzese de aynı değildir.

Silme, verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez hale gelmesidir. Yok etme ise verinin hiç kimse tarafından kullanılamayacak ve geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasıdır. Anonimleştirme de verinin başka bilgilerle eşleştirilse bile sizinle ilişkilendirilemeyecek hale getirilmesidir.

Peki hangisini istemelisiniz? Genellikle “silinmesini ve yok edilmesini” birlikte istemek yeterlidir. Buna karşılık şirket anonimleştirmeyi seçerse, bu da kanuna uygun bir yoldur. Önemli olan verinin artık sizi tanımlamamasıdır.

Dikkat etmeniz gereken nokta şudur: şirket bazı verileri yasal yükümlülük nedeniyle saklamak zorunda olabilir. Örneğin fatura kayıtları vergi mevzuatı nedeniyle belirli süre tutulur. Bu durumda şirket o kısmı reddedebilir. Yine de pazarlama izni, profil bilgisi ve davranış verisi gibi kısımları silmesi gerekir.

Veri sorumlusuna başvuru nasıl yapılır

Başvurunun şekli ve içeriği Kurulun çıkardığı usul ve esaslara göre belirlenir. Genel çerçeve ise KVKK m.13’te yer alır.

Başvuruyu yazılı olarak ya da Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle yaparsınız. Pratikte en yaygın yollar şunlardır:

• Islak imzalı dilekçeyi şirketin adresine göndermek.
• Kayıtlı elektronik posta, yani KEP ile göndermek.
• Şirketin sisteminde kayıtlı e-posta adresinizden, şirketin KVKK başvuru adresine yazmak.
• Şirketin sunduğu başvuru formunu ya da uygulama içi talebi kullanmak.

Başvuru adresini şirketin aydınlatma metninde bulursunuz. Aydınlatma metni genellikle sitenin alt kısmında ya da gizlilik sayfasındadır. Bu yüzden önce o metni okuyun ve doğru kanalı seçin.

Kimliğinizi doğrulayacak bilgileri eklemeyi unutmayın. Aksi halde şirket, başkası adına talep yapılmadığından emin olmak için ek bilgi isteyebilir. Böylece süre uzar.

Her başvurunun bir kopyasını ve gönderim kanıtını saklayın. Çünkü şikayet aşamasında ilk soru “başvurduğunuzu gösterin” olacaktır.

Başvuru dilekçesinde neler yazmalı

Dilekçenin kısa ve net olması, cevabın da net gelmesini sağlar. Aşağıdaki başlıkları sırayla kullanabilirsiniz.

1. Ad, soyad ve imza.
2. T.C. kimlik numarası ya da yabancıysanız pasaport numarası.
3. Tebligata esas adres ya da iş yeri adresi.
4. Bildirime esas e-posta ve telefon.
5. Talebinizin konusu.

Talep kısmında hangi hakkı kullandığınızı açıkça yazın. Örneğin: “KVKK m.11 uyarınca hakkımda işlediğiniz verileri, işleme amacını ve aktardığınız üçüncü kişileri bildirmenizi; ardından m.7 uyarınca pazarlama ve profil verilerimin silinmesini talep ediyorum.”

Ayrıca “silme işleminin, verinin aktarıldığı üçüncü kişilere de bildirilmesini talep ediyorum” cümlesini ekleyin. Çünkü veriniz bir reklam ortağına geçtiyse, yalnız ana şirketten silmek yetmez.

Varsa belgeleri ekleyin: üyelik e-postası, ekran görüntüsü ya da size gelen istenmeyen mesaj. Sonuç olarak iyi hazırlanmış bir dilekçe, tartışmayı kısaltır ve şikayet aşamasında elinizi güçlendirir.

Cevap süresi ve ücret kuralı

KVKK m.13 uyarınca veri sorumlusu talebinizi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır. Ancak işlem ayrıca bir maliyet gerektirirse, Kurulun belirlediği tarifedeki ücret talep edilebilir.

Şirketin üç seçeneği vardır. Talebinizi kabul edip gereğini yapar. Ya da gerekçesini açıklayarak reddeder. Bir diğer ihtimal ise hiç cevap vermemesidir.

Kabul ederse ne olur? Şirket işlemi yapar ve size yazılı ya da elektronik ortamda bildirir. Bu bildirimi saklayın. Ardından birkaç hafta sonra aynı şirketten mesaj gelip gelmediğini izleyin.

Reddederse ya da cevap vermezse, bir sonraki basamak Kurula şikayettir. Bu yüzden takviminize başvuru tarihini ve otuzuncu günü not edin. Böylece süreleri kaçırmazsınız.

Bir hatırlatma: cevap süresi başvurunun şirkete ulaştığı tarihten işler. Dolayısıyla gönderim kanıtında tarihin görünmesi önemlidir. KEP ve iadeli taahhütlü posta bu açıdan güvenli kanıt sağlar.

Kurula şikayet yolu

Veri sorumlusu yolunu tükettiyseniz, Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikayet edebilirsiniz. Bu yol KVKK m.14’te düzenlenir.

Kural şöyledir: başvurunuz reddedilirse, cevap yetersiz kalırsa ya da süresinde cevap verilmezse, cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün içinde şikayet edersiniz. Her halükarda başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde şikayet hakkını kullanmanız gerekir.

Buradaki kritik nokta sıradır. Önce veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan şikayet yolu kullanılamaz. Bu nedenle ilk dilekçeyi atlamayın.

Şikayetinize şunları ekleyin:

• Veri sorumlusuna yaptığınız başvurunun kopyası ve gönderim kanıtı.
• Varsa şirketin cevabı.
• Sorunu gösteren belgeler, örneğin ekran görüntüleri.

Şikayet yöntemi ve güncel başvuru kanalları için Kişisel Verileri Koruma Kurumu sitesini kontrol edin. Ayrıca kişilik hakkınız ihlal edildiyse genel hükümlere göre yargı yolu da açıktır. Bu tür durumlarda bir avukata danışmanızı öneririz.

Unutulma hakkı ve arama motoru sonuçları

Unutulma hakkı, geçmişte hukuka uygun yayımlanmış bir bilginin zamanla güncelliğini ve kamu yararını yitirdiğinde erişilemez hale getirilmesini ifade eder. Türk hukukunda bu isimle ayrı bir kanun maddesi yoktur.

Bununla birlikte hak, farklı dayanaklarla tanınır. Anayasadaki kişisel verilerin korunması güvencesi, KVKK m.7 ve m.11’deki silme hakkı ve yargı kararları bu çerçeveyi oluşturur. Ayrıca Kurul da arama motorlarından sonuç kaldırılması taleplerini bu hak kapsamında değerlendirmiştir.

Pratikte iki ayrı kaldırma vardır. Birincisi arama motorundan sonucun kaldırılmasıdır; içerik sitede kalır ama adınızla arandığında çıkmaz. İkincisi ise içeriğin kaynak siteden kaldırılmasıdır. Kalıcı çözüm için ikisini birlikte düşünmek gerekir.

Bir talebin kabul görmesi için genellikle bazı ölçütlere bakılır: bilginin güncel olup olmadığı, kamu yararı taşıyıp taşımadığı ve sizin kamusal bir figür olup olmadığınız. Örneğin yıllar önce kapanmış bir icra haberi ile güncel bir yolsuzluk haberi aynı değerlendirilmez.

Unutulma hakkı talebi nasıl hazırlanır

Önce kaldırılmasını istediğiniz her sonucun bağlantısını ayrı ayrı listeleyin. Genel bir “adımla ilgili her şeyi kaldırın” talebi genellikle sonuç vermez. Bu yüzden somut olun.

Ardından arama motorunun kişisel veri kaldırma formunu bulun. Büyük arama motorları bu amaçla ayrı formlar sunar. Formda şunları açıklayın:

• İçeriğin sizinle ilgili olduğunu ve neden sizi tanımladığını.
• Bilginin güncel olmadığını ya da yanlış olduğunu.
• Kamu yararı taşımadığını ve size verdiği zararı.

Aynı zamanda içeriğin yayımlandığı siteye de yazın. Örneğin bir forumdaki eski paylaşımınızı site yöneticisi kaldırabilir. Böylece hem kaynak hem arama sonucu temizlenir.

Talep reddedilirse ne yapabilirsiniz? Bu durumda KVKK kapsamındaki şikayet yolunu ya da yargı yolunu değerlendirirsiniz. Özellikle itibarınızı ciddi biçimde etkileyen içeriklerde hukuki destek almak doğru olur.

İşvereniniz ve dijital ayak izi

Çalışan olarak iki yönlü bir ilişkiniz var. Bir yanda işvereniniz sizin hakkınızda veri işleyen bir veri sorumlusudur. Öte yanda sizin açık bilgileriniz işe alım ya da işyeri kararlarında göz önüne gelebilir.

İşveren, bordro, SGK bildirimi ve vergi için verilerinizi işlemek zorundadır. Bu kayıtlar yasal yükümlülüğe dayanır ve silme talebiyle kaldırılmaz. Ancak işveren de amaçla sınırlı işleme ilkesine uymalıdır. Örneğin özel sosyal medya hesabınızı düzenli izlemesi bu ilkeyle çatışabilir.

İşten ayrıldığınızda da haklarınız devam eder. İşverenden hakkınızda hangi verileri, ne kadar süreyle sakladığını sorabilirsiniz. Ayrıca yasal saklama gerektirmeyen verilerin, örneğin eski fotoğrafların ya da iç iletişim listelerindeki kişisel telefon numaranızın silinmesini isteyebilirsiniz.

Bu arada çalışma hayatınıza ilişkin kayıtları kontrol etmeyi de ihmal etmeyin. Örneğin e-Devlet hizmet dökümü nasıl okunur yazımız, SGK kayıtlarınızı doğru okumanıza yardım eder. Genel haklarınız için çalışan hakları sayfamıza da bakabilirsiniz.

Maaş ve finans verilerinizi koruma

Finansal bilgiler, dijital ayak izinin en değerli ve en riskli kısmıdır. Maaş tutarınız, IBAN’ınız ve kart bilgileriniz dolandırıcıların hedefindedir.

Öncelikle maaş bilgisini sosyal medyada ya da açık gruplarda paylaşmayın. Zam oranınızı merak ediyorsanız bunu kamuya açık tartışmak yerine hesap araçlarıyla kendiniz kontrol edin. Örneğin maaş zammı hesaplama aracıyla yeni maaşınızı görebilir, brütten nete maaş hesaplama aracıyla da netinizi doğrulayabilirsiniz.

İkinci olarak bordro ve banka dekontlarınızı e-postayla dolaştırmayın. Gerekiyorsa şifreli dosya kullanın. Ayrıca bir kredi başvurusu için belge isteyen kişinin gerçekten kurum çalışanı olduğundan emin olun.

Üçüncü olarak bankacılık uygulamanızın güvenlik ayarlarını açın. Bildirimleri etkinleştirin, cihaz eşleştirmesini kontrol edin. Ayrıntılar için mobil bankacılık hesap güvenliği yazımızı okuyabilirsiniz.

Son olarak kredi kaydınızı zaman zaman kontrol edin. Adınıza açılmış bilmediğiniz bir kredi ya da kart, kimlik bilginizin kötüye kullanıldığını gösterebilir. Bunun için Findeks kredi notu öğrenme rehberimize bakabilirsiniz.

İstenmeyen mesajlar ve pazarlama izinleri

Dijital ayak izinin bir sonucu da gelen pazarlama mesajlarıdır. Numaranız bir veritabanına girdiyse, farklı şirketlerden arama ve SMS almaya başlarsınız.

Burada iki ayrı yol vardır. Birincisi ticari elektronik ileti izinlerini yönetmektir. Türkiye’de bu izinler İleti Yönetim Sistemi üzerinden takip edilir ve reddedilebilir. Nasıl yapılacağını istenmeyen SMS ve arama engelleme yazımızda adım adım anlattık; bu yüzden burada ayrıntıya girmiyoruz.

İkinci yol ise KVKK başvurusudur. Mesajı gönderen şirkete numaranızı nereden aldığını sorabilirsiniz. Bu soru KVKK m.11 kapsamındaki “verinin kaynağını ve aktarıldığı kişileri öğrenme” hakkına dayanır. Böylece verinizi satan ya da paylaşan zinciri ortaya çıkarabilirsiniz.

Özellikle “tebrikler, kredi limitiniz onaylandı” ya da “bordro bilginizi güncelleyin” gibi mesajlara dikkat edin. Bu mesajlardaki bağlantılara tıklamayın. Şüpheli bağlantıları ve oltalama girişimlerini USOM üzerinden bildirebilirsiniz.

Veri ihlali yaşandığında ne yapmalı

Bazen izi siz değil, bir şirketin güvenlik açığı büyütür. KVKK m.12 uyarınca veri sorumlusu, verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi halinde bunu en kısa sürede ilgilisine ve Kurula bildirir.

Böyle bir bildirim aldığınızda sakin ve hızlı hareket edin. Aşağıdaki sıralama işinizi kolaylaştırır:

1. Bildirimde hangi veri türlerinin etkilendiğini okuyun.
2. O hizmetteki şifrenizi değiştirin.
3. Aynı şifreyi kullandığınız diğer hesapları da güncelleyin.
4. İki adımlı doğrulamayı açın.
5. Kart ve banka hareketlerinizi birkaç hafta yakından izleyin.
6. Şüpheli işlem görürseniz bankanızı hemen arayın.

Ayrıca sızan bilgilerle size gelecek sahte aramalara karşı hazırlıklı olun. Dolandırıcı, adınızı ve adresinizi bildiği için güvenilir görünebilir. Yine de hiçbir kurum telefonda şifrenizi ya da doğrulama kodunuzu istemez.

Şirketin ihlali size bildirmediğini düşünüyorsanız, hakkınızdaki verilerin ne olduğunu m.11 ile sorabilirsiniz. Gerekirse Kurula şikayet yolunu kullanırsınız.

Dijital ayak izi için yıllık bakım listesi

Temizlik bir kez yapılıp biten bir iş değildir. Bu nedenle yılda bir kez aşağıdaki listeyi uygulamanız yeterli olur.

Süreler kabaca verilmiştir; sizin durumunuza göre değişebilir. Yine de düzenli yapıldığında iş her yıl biraz daha kısalır. Çünkü temizlenen hesaplar geri gelmez.

Ayrıca listeyi yaşam olaylarına bağlayabilirsiniz. Örneğin iş değiştirdiğinizde, taşındığınızda ya da telefon numaranızı değiştirdiğinizde küçük bir tarama yapın. Böylece eski bilgiler yeni hayatınızı takip etmez.

Sık yapılan hatalar

Dijital ayak izi temizliğinde bazı hatalar emeğinizi boşa çıkarır. En sık görülenleri şöyle sıralayabiliriz.

• Hesabı kapatmak yerine yalnız uygulamayı silmek. Oysa uygulamayı silmek hesabı kapatmaz.
• KVKK başvurusunu sözlü yapmak. Sonuç olarak elinizde kanıt kalmaz.
• Süreleri takip etmemek. Böylece şikayet hakkı zamanında kullanılmayabilir.
• Her şeyin silinmesini beklemek. Aslında yasal saklama gerektiren kayıtlar kalır.
• Aynı şifreyi birçok sitede kullanmak. Bu durumda tek bir sızıntı hepsini açar.
• Temizlik sonrasında yeniden aşırı paylaşıma dönmek.

Bir de ton hatası vardır. Şirketlere yazarken öfkeli bir dil kullanmak sonucu hızlandırmaz. Buna karşılık net, maddeye dayalı ve kısa bir dilekçe genellikle daha hızlı cevap alır.

Son olarak şunu hatırlatalım: bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İtibarınızı ya da işinizi ciddi biçimde etkileyen bir içerik varsa, bir avukata danışmanız en doğru adımdır.

Özetle adım adım yol haritası

Tüm süreci kısa bir sıraya dökelim. Böylece nereden başlayacağınızı kolayca görürsünüz.

1. Adınızı, telefonunuzu ve e-postanızı arayarak bir envanter çıkarın.
2. Ardından sosyal medya gizlilik ayarlarını sıkılaştırın ve eski paylaşımları gizleyin.
3. Kullanmadığınız üyelikleri kapatın ve kayıtlı kartları silin.
4. Telefon ve tarayıcı izinlerini daraltın.
5. Kapatamadığınız hesaplar için KVKK m.11 başvurusu yapın.
6. Otuz gün içinde cevap gelmezse ya da yetersizse Kurula şikayet edin.
7. Arama sonuçları için unutulma hakkına dayalı kaldırma talebi gönderin.
8. Son olarak yılda bir kez bakım listesini tekrarlayın.

Bu adımlar dijital ayak izinizi tamamen yok etmez, ama kontrol altına alır. Dahası dolandırıcılık riskinizi azaltır ve iş hayatınızda sizi beklenmedik sürprizlerden korur.

Bir sonraki adım olarak maaşınızın gerçek değerini de takip etmek isteyebilirsiniz. Bunun için enflasyon maaş hesaplama aracımıza göz atabilirsiniz. Böylece hem verinizi hem de paranızı koruma altına almış olursunuz.