İş Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır

İçindekiler
- İş kazası tazminatı ne zaman doğar?
- SGK’nın ödediği gelir ve ödenek neden yetmez?
- Geçici iş göremezlik ödeneği günlük kazancın ne kadarını karşılar?
- Sürekli iş göremezlik geliri ile tazminat farkı nedir?
- Bilirkişi heyeti işverenin kusurunu nasıl belirler?
- Kusur raporunu kim hazırlar ve neye dayanır?
- İşçinin kendi kusuru tazminatı azaltır mı?
- Üçüncü kişinin kusuru varsa ne olur?
- Maddi tazminat hangi kalemlerden oluşur?
- Manevi tazminatı nasıl talep edersiniz?
- Destekten yoksun kalma tazminatı kimler için geçerlidir?
- Mahkeme SGK’nın ödediği gelirin peşin sermaye değerini tazminattan nasıl düşer?
- Zorunlu arabuluculuk bu davada da geçerli mi?
- Davayı hangi mahkemede açarsınız?
- Örnek hesap: kusur oranına göre iş kazası tazminatı
- Sigortasız veya eksik bildirilmiş bir işçiyseniz tazminat hakkınız değişir mi?
- Hangi belgeleri toplamalısınız?
- İşçilerin bu davalarda en sık yaptığı hatalar
- Tazminat davası açmadan önce hangi adımları izlemelisiniz?
- Dava ne kadar sürer, masrafı ne olur?
- Ne zaman avukata başvurmalısınız?
- Kaza sonrası raporunuzu nasıl takip edersiniz?
- İş kazası tazminatınızı kaybetmemek için hangi adımı önce atmalısınız?
İş kazası tazminatı ne zaman doğar?
SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri zararınızı tam karşılamazsa, işverenin kusuru oranında iş kazası tazminatı talep edebilirsiniz. Bu tazminat maddi ve manevi olmak üzere iki ayrı kalemden oluşur ve SGK ödemenizin üzerinde kalan gerçek farkı kapatmayı hedefler.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, işverenin işçiyi koruma borcuna aykırılığını tazminat sorumluluğunun temeli sayar. 5510 sayılı Kanun’un 21. maddesi ise SGK’nın yaptığı ödemeleri işverenin kusuruna göre nasıl değerlendirdiğini düzenler.
SGK ödemenizin ne kadar olduğunu görmek isterseniz rapor parası hesaplama aracına günlük kazancınızı ve istirahat gün sayınızı girin. Böylece SGK’dan alacağınız tutar ile gerçek zararınız arasındaki farkı önceden kabaca tahmin eder, tazminat talebinizi bu fark üzerinden şekillendirirsiniz.
Bu yazı, iş kazası tazminatının hangi kalemlerden oluştuğunu, kusur oranının nasıl belirlendiğini ve dava sürecinin hangi adımlardan sırayla geçtiğini baştan sona ayrıntılı olarak açıklar.
SGK’nın ödediği gelir ve ödenek neden yetmez?
SGK, iş kazası geçiren sigortalıya günlük kazancın tamamını değil, belirli bir oranını öder. Bu oran, zararınızın önemli bir kısmını kapatsa da genelde tam karşılamaz, aradaki fark sizin üzerinizde kalır.
Ayrıca SGK’nın ödemesi yalnız ekonomik kaybı hedefler; acı, elem ve yaşam kalitesindeki düşüş gibi manevi zararları hiçbir şekilde kapsamaz. Bu nedenle kanun, manevi tazminatı ayrı bir talep olarak işverene yöneltme hakkı tanır.
Kalıcı sakatlık durumunda SGK’nın bağladığı sürekli iş göremezlik geliri de genelde kaybettiğiniz gelecekteki kazanç potansiyelini tam kapatmaz. Mahkeme, bu farkı işverenin kusuru oranında ayrıca hesaplar.
Bu farkın büyüklüğü mesleğinize, yaşınıza ve kaybettiğiniz çalışma gücü oranına göre değişir. Genç bir işçinin önündeki uzun çalışma yılları, hesaplamada daha büyük bir kayıp olarak değerlendirilir; bu nedenle aynı kusur oranında bile farklı işçiler farklı tutarlara ulaşabilir.
Geçici iş göremezlik ödeneği günlük kazancın ne kadarını karşılar?
5510 sayılı Kanun, iş kazası sonucu yatarak tedavi gören sigortalıya günlük kazancının yarısını, ayakta tedavi görene ise üçte ikisini öder. Bu oranlar kanunla sabittir ve tedavi türüne göre değişir.
Hastalık halinde ödenek üçüncü günden başlarken, iş kazasında bekleme süresi yoktur; ödenek istirahatin ilk gününden itibaren işler. Bu fark, iş kazasının hastalıktan ayrı bir ayrıcalıkla korunduğunu gösterir.
Ödenek hesabında esas alınan günlük kazanç, kazadan önceki belirli bir dönemdeki prime esas kazançların ortalamasından çıkar. Son aylarda düzenli fazla mesai veya prim almışsanız bu kalemler de ortalamaya girer, bu yüzden bordronuzu dönem dönem kontrol etmeniz hesabın doğruluğunu teyit etmenizi sağlar.
Günlük kazancınızı ve ödeneğinizi rapor parası hesaplama aracıyla hesaplayın. Aracın gösterdiği tutar ile gerçek ücretiniz arasındaki fark, tazminat talebinizin maddi temelini oluşturur.
Sürekli iş göremezlik geliri ile tazminat farkı nedir?
Sürekli iş göremezlik geliri, kazanın kalıcı bir çalışma gücü kaybına yol açtığı durumlarda SGK’nın her ay ödediği bir gelirdir. Bu gelir, kayıp iş gücünüzün belirli bir yüzdesini karşılar.
Tazminat ise bu gelirin yetmediği kısmı, yani gerçek zararınız ile SGK’nın ödediği tutar arasındaki farkı kapatır. Mahkeme bu farkı hesaplarken SGK gelirinin peşin sermaye değerini ayrıca dikkate alır.
İki kalemi karıştırmayın: SGK geliri otomatik olarak öder, tazminatı ise dava veya arabuluculuk yoluyla ayrıca talep etmeniz gerekir. Talep etmezseniz bu hak kendiliğinden doğmaz.
Bilirkişi heyeti işverenin kusurunu nasıl belirler?
Kusur oranını iş güvenliği uzmanı, mühendis ve hukukçudan oluşan bir bilirkişi heyeti belirler. Heyet kaza yerini inceler, işverenin önceden aldığı veya almadığı önlemleri, eğitim kayıtlarını ve ekipman durumunu değerlendirir.
Heyet, kazada işverenin, işçinin ve varsa üçüncü kişinin kusurunu ayrı ayrı yüzdeler. Toplam kusur yüzde yüze ulaşır; örneğin işveren yüzde yetmiş, işçi yüzde otuz kusurlu bulunabilir.
Rapor mahkemeye sunulduktan sonra taraflar itiraz edebilir. İtiraz ciddi bulunursa mahkeme ek rapor ister veya farklı bir heyet görevlendirir, bu durum süreci biraz uzatır.
İtiraz dilekçenizi hazırlarken raporun hangi tespitine, hangi somut gerekçeyle karşı çıktığınızı açıkça yazın; genel bir itiraz mahkemeyi ikna etmez. Mümkünse kendi uzmanınızdan aldığınız kısa bir görüşü de dilekçenize ekleyin.
Kusur raporunu kim hazırlar ve neye dayanır?
Bilirkişi heyeti raporunu 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndaki önlemlere ve işyerinin kendi risk değerlendirmesine dayandırır. İşverenin risk değerlendirmesi yapıp yapmadığı, kusur oranını doğrudan etkiler.
Heyet ayrıca iş kazası tutanağını, tanık ifadelerini ve varsa kamera kaydını inceler. Devamsızlık veya talimat ihlali iddiası varsa bu iddiayı destekleyen belge olup olmadığına bakar.
Rapor teknik bir belge olduğu için işçi genelde kendi başına itiraz etmekte güçlük çeker. Bu aşamada bir avukat veya uzman desteği almanız raporu doğru okumanızı sağlar.
İşçinin kendi kusuru tazminatı azaltır mı?
Evet, işçinin kazada kusuru varsa mahkeme bu oranı tazminattan düşer. Örneğin işçi koruyucu ekipmanı kullanmadıysa veya işverenin açık talimatına aykırı davrandıysa heyet bu durumu kusur raporuna yansıtır.
İşveren, savunmasını güçlendirmek için kusuru tamamen işçiye yüklemeye çalışabilir. Bu nedenle raporu dikkatle okuyun, eğitim almadığınızı veya ekipmanın size verilmediğini gösteren belgeleriniz varsa bunları dosyaya ekleyin.
İşyerindeki imza listesi, size eğitim verildiğini gösteren tek belge olabilir; imzanız yoksa veya imzayı atmadığınızı düşünüyorsanız bu durumu açıkça belirtin. Mahkeme, eğitim kaydının gerçek bir eğitime mi yoksa kâğıt üzerinde bir formaliteye mi dayandığını da ayrıca sorgular.
Kusurunuz kısmen bulunsa bile tazminat hakkınız tamamen ortadan kalkmaz, yalnız oranınız düşer. Yüzde yüz işçi kusuru çok nadir bir sonuçtur, çünkü işveren güvenlik önlemi alma yükümlülüğünden tamamen kurtulamaz.
Mahkemeler genelde işverenin gözetim ve denetim yükümlülüğünü ağır bastığı için işçi kusurunu tek başına belirleyici saymaz. Siz de kusur raporunu okurken kendi payınızın gerçekçi mi yoksa abartılı mı belirlendiğini sorgulayın, gerekirse bu noktayı itirazınızda ayrıca vurgulayın.
Üçüncü kişinin kusuru varsa ne olur?
Kaza, işveren dışında bir üçüncü kişinin kusuruyla da oluşabilir; örneğin bir taşeron çalışanı veya başka bir araç sürücüsü kazaya katkı sağlayabilir. Bu durumda heyet üçüncü kişinin kusurunu da ayrı bir yüzde olarak belirler.
Üçüncü kişi kusurlu bulunursa işveren ve üçüncü kişi, kusur oranlarına göre birlikte sorumlu tutulabilir. Siz tazminat talebinizi her iki tarafa karşı birlikte veya ayrı ayrı yöneltebilirsiniz; hangi tarafın mali gücünün daha sağlam olduğunu bilmek bu tercihte size yardımcı olur.
Taşeron ilişkisinde asıl işveren de genelde sorumluluktan tamamen kurtulamaz. Bu nedenle dava dilekçenizde hangi şirketlerin taraf olacağını belirlerken sözleşme ve organizasyon şemasını dikkatle inceleyin.
Hangi şirketin güvenlik önlemini almakla görevli olduğunu da ayrıca araştırın; bazı sözleşmelerde bu yükümlülük açıkça taşerona, bazılarında asıl işverene bırakılır. Bu ayrım, kusur raporunda hangi tarafın payının daha ağır çıkacağını doğrudan etkiler.
Maddi tazminat hangi kalemlerden oluşur?
Maddi tazminat, kazanın size yüklediği ekonomik kaybı kapatmayı hedefler. Aşağıdaki kalemler bu hesaba girer:
- Tedavi giderlerinizin SGK dışında kalan kısmı
- Kazanç kaybınız, yani çalışamadığınız süre için kaybettiğiniz ücret
- İş gücü kaybı tazminatı, kalıcı sakatlık durumunda gelecekteki kazanç kaybı
- Bakıcı giderleri, kazanın sürekli bakım gerektirmesi halinde
- Ölüm halinde cenaze ve defin giderleri
Her kalem ayrı ayrı hesaplanır ve dava dilekçesinde tek tek gösterilir. Belirsiz alacak davası açarsanız bilirkişi raporu çıktıktan sonra talebinizi netleştirebilirsiniz, bu da harç riskini baştan küçültür.
Manevi tazminatı nasıl talep edersiniz?
Manevi tazminat, kazanın size veya yakınlarınıza yaşattığı acı, elem ve yaşam kalitesindeki düşüşü karşılamayı hedefler. Bu tazminatı maddi zarardan tamamen ayrı bir kalem olarak talep edersiniz.
Mahkeme, manevi tazminat tutarını belirlerken kazanın ağırlığını, kusur oranını ve tarafların ekonomik durumunu birlikte değerlendirir. Aynı tür kazalarda bile farklı mahkemeler farklı tutarlara hükmedebilir, çünkü mahkeme her olayı kendi koşullarıyla inceler ve emsal kararları yalnız bir referans olarak kullanır, bağlayıcı bir tavan olarak görmez.
Talebinizi dava dilekçenizde gerekçeli olarak yazın; yalnız “manevi tazminat istiyorum” demek yeterli değildir. Kazanın günlük hayatınıza, çalışma kapasitenize ve aile ilişkilerinize etkisini somut örneklerle anlatın.
Psikolojik destek aldıysanız bu süreci gösteren rapor ve randevu kayıtlarını da dosyanıza ekleyin. Bu belgeler, kazanın yalnız bedensel değil ruhsal bir etki de yarattığını gösterir ve mahkemenin takdir edeceği tutarı doğrudan etkileyebilir.
Destekten yoksun kalma tazminatı kimler için geçerlidir?
İş kazası ölümle sonuçlanırsa, ölen sigortalının desteğinden yoksun kalan eş, çocuk ve bakmakla yükümlü olduğu diğer yakınları bu tazminatı talep edebilir. Tazminat, ölen kişinin hayatta kalsaydı sağlayacağı desteğin karşılığını hedefler.
Hesaplama, ölenin gelirini, yaşam beklentisini ve hak sahiplerine sağladığı destek oranını birlikte değerlendirir; bu nedenle genelde ayrıntılı bir aktüerya hesabı gerektirir ve bu hesabı bilirkişi mahkemeye bir rapor halinde sunar. SGK’nın hak sahiplerine bağladığı dul ve yetim aylığı bu tazminattan ayrı bir haktır, mahkeme iki hakkı birlikte değerlendirir.
Destekten yoksun kalma davasını iş mahkemesinde açarsınız. Bu dava da işçilik alacakları gibi zorunlu arabuluculuk aşamasından geçer.
Birden fazla hak sahibi varsa, örneğin eş ve birden çok çocuk aynı anda talepte bulunuyorsa, her birinin desteğe olan bağımlılık oranı ayrı ayrı hesaplanır. Çocuklar genelde reşit olana kadar, eş ise ömür boyu destek alacağı varsayımıyla değerlendirilir; bu farklar toplam tazminatın hak sahipleri arasındaki dağılımını doğrudan belirler ve her hak sahibi için ayrı bir tutar ortaya çıkar.
Mahkeme SGK’nın ödediği gelirin peşin sermaye değerini tazminattan nasıl düşer?
Mahkeme, SGK’nın size bağladığı sürekli gelirin peşin sermaye değerini hesaplayıp bu tutarı toplam zarardan düşer. Kalan fark, işverenden talep edebileceğiniz tazminatı oluşturur.
Bu yöntem, aynı zarar için hem SGK’dan hem işverenden iki kez tazminat almanızı önler. Peşin sermaye değerini SGK kendi aktüerya yöntemiyle hesaplar ve bu tutarı mahkemeye resmî olarak bildirir.
Hesaplama teknik olduğu için bilirkişi raporunda ayrıntılı bir tablo yer alır. Rakamı anlamakta zorlanırsanız avukatınızdan veya bilirkişi raporunu yorumlayacak bir uzmandan destek alın.
Peşin sermaye değeri, SGK’nın size ödeyeceği aylık gelirin, aktüerya tablolarına göre bugünkü tek bir toplam tutara çevrilmiş halidir. Bu hesap, yaşınızı, gelir düzeyinizi ve istatistiksel yaşam beklentisini birlikte kullanır; bu yüzden aynı aylık gelire sahip iki kişinin peşin sermaye değeri yaşlarına göre farklı çıkabilir.
Zorunlu arabuluculuk bu davada da geçerli mi?
Evet, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi işçilik tazminatı davalarını arabuluculuğa tabi tutar. Doğrudan mahkemeye başvurursanız hâkim dosyanızı usul yönünden reddeder.
Arabuluculuk başvurusunu adliyedeki büroya yaparsınız, işçi için ücret çıkmaz. Süreç genelde üç ile dört hafta içinde biter ve taraflar anlaşırsa tutanak doğrudan icra edilebilir hale gelir.
Arabuluculuk toplantısına hazırlıklı gidin; kusur raporunuzu, SGK ödemelerinizi gösteren belgeleri ve talep ettiğiniz kalemleri yanınızda bulundurun. Anlaşamazsanız iki hafta içinde dava açma hakkınız doğar.
Toplantıya girmeden önce kabul edebileceğiniz en düşük tutarı kendi içinizde netleştirin; masada tereddüt yaşamak pazarlık gücünüzü zayıflatır. İşveren tarafı genelde düşük bir teklifle başlar, bu teklifi hemen kabul etmeden önce kendi hesabınızla karşılaştırın.
Davayı hangi mahkemede açarsınız?
İş kazası tazminat davasını iş mahkemesinde açarsınız. İşveren birden fazla şehirde faaliyet gösteriyorsa yetkili mahkemeyi kazanın gerçekleştiği yer veya işverenin merkezi üzerinden belirleyebilirsiniz.
Dava dilekçenizde maddi ve manevi tazminat taleplerinizi ayrı ayrı gösterin, hangi faiz türünü talep ettiğinizi de açıkça belirtin. Belirsiz alacak davası açarsanız bilirkişi raporu çıktıktan sonra talep tutarınızı kesinleştirirsiniz.
Mahkeme süreci bilirkişi incelemesi, tanık dinleme ve birden çok duruşma nedeniyle genelde bir ile iki yıl arasında bir süre alır. Bu süre boyunca faiz işlemeyi sürdürür, yani uzama sizi ekonomik olarak zayıflatmaz.
Dosyanız istinaf veya temyiz aşamasına taşınırsa süreç daha da uzayabilir. Bu uzun soluklu süreçte belgelerinizi güncel tutmanız, yıllar sonra bile dosyanızın tutarlı kalmasını sağlar; özellikle adres ve iletişim bilgilerinizi güncellemeyi ihmal etmeyin, tebligatların size zamanında ulaşması davanızın aksamadan ilerlemesi için önemlidir.
Örnek hesap: kusur oranına göre iş kazası tazminatı
Bir işçi iş kazası sonucu kalıcı olarak çalışma gücünün bir kısmını kaybediyor. Bilirkişi heyeti işvereni yüzde yetmiş, işçiyi yüzde otuz kusurlu buluyor. Mahkeme toplam zararı hesaplayıp SGK’nın ödediği gelirin peşin sermaye değerini bu tutardan düşüyor.
| Adım | İşlem |
|---|---|
| Toplam zarar | Bilirkişi, kayıp kazanç ve iş gücü kaybını hesaplar |
| SGK düşümü | Mahkeme sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değerini çıkarır |
| Kusur uygulaması | Kalan tutara işverenin kusur oranı (%70) uygulanır |
| Manevi tazminat | Ayrı bir kalem olarak mahkeme takdir eder |
| Sonuç | İşveren kusur oranındaki maddi fark ile manevi tazminatı öder |
Bu örnekte işçinin otuz kusuru, maddi tazminatın o oranda düşmesine yol açar. Buna karşılık mahkeme manevi tazminatı kusur oranından ayrı kendi takdiriyle belirler, doğrudan aynı yüzdeyle çarpmaz.
İşçi, kusur raporuna itiraz ederse süreç biraz uzar ama sonuç değişebilir. Bu yüzden raporu aldığınızda süresi içinde itiraz hakkınızı değerlendirin.
Sigortasız veya eksik bildirilmiş bir işçiyseniz tazminat hakkınız değişir mi?
Hayır, işveren sizi hiç bildirmemiş veya geç bildirmiş olsa bile iş kazası tazminatı hakkınız ortadan kalkmaz. Mahkeme, fiilen çalıştığınızı ve kazanın iş sırasında gerçekleştiğini tanık, bordro ve işyeri kayıtlarıyla belirler.
Bu durumda SGK, kazayı yine iş kazası olarak değerlendirir ve size geçici veya sürekli ödeneği öder; bildirge eksikliği bu hakkı engellemez. İşveren ayrıca sigortasız çalıştırma nedeniyle idari para cezasıyla ve rücu talebiyle karşılaşır.
Sigortasız çalıştığınızı ispatlamak için bordro, banka ekstresi, mesaj kayıtları ve tanık beyanı toplayın. Bu belgeler hem SGK başvurunuzda hem de tazminat davanızda işinize yarar, çünkü işveren sizi hiç bildirmediği için resmî kayıt genelde eksik kalır.
Hangi belgeleri toplamalısınız?
Tazminat davanızın gücü topladığınız belgeye bağlıdır. Aşağıdaki belgeleri saklayın:
- İş kazası tutanağı ve varsa kamera kaydı
- SGK’dan aldığınız geçici veya sürekli iş göremezlik belgesi
- Tedavi raporları ve hastane giderlerini gösteren faturalar
- İşyerindeki eğitim kayıtları ve ekipman teslim tutanakları
- Tanık isimleri ve iletişim bilgileri
Belgeleri PDF olarak indirip tarih sırasına göre dizin. SGK ödemelerinizin ne zaman yattığını rapor param yatmadı yazısından takip edin, ödemedeki gecikme de dosyanıza eklenecek bir kayıt oluşturur.
İşçilerin bu davalarda en sık yaptığı hatalar
Aşağıdaki hatalar, haklı bir dosyayı dahi zayıflatır:
- Kusur raporuna süresi içinde itiraz etmemek
- Manevi tazminat talebini gerekçelendirmeden yazmak
- SGK’dan alacağı gelirle tazminatı aynı şey sanmak
- Arabuluculuk aşamasını atlayıp doğrudan dava açmaya çalışmak
- Tanık ve belge toplamayı dava açıldıktan sonraya bırakmak
Bu hataların çoğu, kaza sonrası ilk haftada belge toplamakla önlenir. Erken hareket eden işçi, bilirkişi raporunu daha güçlü bir dosyayla karşılar.
Tazminat davası açmadan önce hangi adımları izlemelisiniz?
Sürecin başından sonuna kadar izleyeceğiniz yol şu adımlardan oluşur:
- İş kazası tutanağını ve SGK bildirimini kontrol edin
- Tedavi raporlarını ve giderlerinizi toplayın
- SGK’dan aldığınız ödeneği rapor parası hesaplama aracıyla karşılaştırın
- Zorunlu arabuluculuk başvurunuzu yapın
- Anlaşma çıkmazsa iş mahkemesinde dava açın
- Bilirkişi raporuna süresi içinde itiraz hakkınızı kullanın.
Bu adımları sırayla uygularsanız dosyanızı daha güçlü bir temelle mahkemeye taşırsınız.
Dava ne kadar sürer, masrafı ne olur?
Arabuluculuk aşaması üç ile dört hafta sürer, anlaşma çıkmazsa iş mahkemesindeki yargılama genelde bir ile iki yıl sürer. Bilirkişi incelemesi ve duruşma sayısı bu süreyi uzatabilir.
Başvuru harcı ve gider avansı birkaç bin lira tutar, ancak davayı kazanırsanız mahkeme bu gideri karşı tarafa yükler. Faiz de bütün bu süre boyunca işlemeye devam eder, bu nedenle uzama sizi ekonomik olarak zayıflatmaz.
Gelir durumunuz uygunsa barolardaki adli yardım bürosundan ücretsiz avukat desteği alabilirsiniz. Sendikalı bir işyerinden geliyorsanız sendikanızın hukuk servisine de başvurabilirsiniz.
Zamanaşımı süresini de takviminize baştan işleyin. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi genel kuralı belirler: talebinizi zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yıl içinde ileri sürmeniz gerekir, her hâlde kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra talep hakkınız düşer. Olay aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ve ilgili ceza kanunu daha uzun bir süre öngörüyorsa, mahkeme tazminat talebinde de o daha uzun süreyi uygular; bu istisnanın somut dosyanıza uygulanıp uygulanmayacağını bir avukatla birlikte değerlendirin.
Ne zaman avukata başvurmalısınız?
Kusur raporu işverene aşırı düşük kusur yüklüyorsa, SGK ödemesi zararınızı çok altında kalıyorsa veya kaza ölümle sonuçlandıysa bir avukatla görüşün. Bu dosyalar teknik bilgi gerektirir, küçük bir hata hak kaybına yol açabilir.
Kusur oranı tartışmasız ve zararı düşük, basit bir dosyada arabuluculuk aşaması tek başınıza da yürütülebilir. Yine de talep tutarınızı belirlerken bir kez uzman görüşü almanız size zarar vermez.
Bir avukatla ilk görüşmeyi yalnızca bilgi almak için de yapabilirsiniz; bu görüşme sizi hemen dava açmaya zorlamaz. Birkaç farklı avukattan kısa görüş almak, dosyanızın gerçek değerini ve olası süreyi daha gerçekçi görmenizi sağlar.
Avukat ücretini önceden konuşun; avukatlık asgari ücret tarifesi bir taban oluşturur, yüzdeli bir anlaşma da mümkündür. Çalışan hakları sayfasındaki genel haklar listesi de dosyanızı hazırlarken size referans olur.
Dosyanızı birkaç avukata aynı anda götürmekten çekinmeyin; her biri kusur raporunu ve SGK ödemelerinizi biraz farklı bir açıdan değerlendirebilir. Bu küçük karşılaştırma, hangi avukatla çalışacağınıza karar vermeden önce size daha sağlam bir zemin sunar.
Kaza sonrası raporunuzu nasıl takip edersiniz?
İş kazası sonrası aldığınız istirahat raporunun SGK’ya doğru işlendiğini e-Devlet üzerinden kontrol edin. Ödeneğinizin günlük kazancınızın doğru yüzdesi üzerinden hesaplandığını rapor parası hesaplama aracıyla teyit edin.
Ödeme gecikirse veya hiç yatmazsa rapor param yatmadı yazısındaki adımları izleyin. Bu takip, hem günlük geçiminizi korur hem de tazminat davanızda SGK ödemelerinizin eksiksiz belgelenmesini sağlar.
Raporunuzun süresi uzuyorsa heyet raporunu güncelleyip güncellemediğini de takip edin; sürekli iş göremezlik geliri bağlanması genelde ayrı bir SGK süreci gerektirir ve bu süreç tazminat davanızla paralel ilerler.
Kıdeminiz ve tazminat haklarınız arasındaki farkı anlamak isterseniz kıdem tazminatı hesaplama aracına da göz atın; iş kazası tazminatı bu hesaptan tamamen ayrı ve ek bir haktır.
İş kazası sonrası işveren sizi işten çıkarırsa kıdem ve ihbar tazminatı hakkınız da ayrıca doğar, bu iki süreci birbirine karıştırmadan paralel yürütün. İşverenim kıdem tazminatımı ödemiyor yazısı bu ayrı süreci nasıl takip edeceğinizi gösterir.
İş kazası tazminatınızı kaybetmemek için hangi adımı önce atmalısınız?
Bu sürecin özeti basittir: önce SGK ödemenizi gerçek zararınızla karşılaştırın, ardından kusur raporunun sağlıklı hazırlandığından emin olun ve zorunlu arabuluculuk aşamasını atlamadan ilerleyin. Her adımda belgenizi eksiksiz toplamanız dosyanızı güçlendirir.
İş kazası tazminatı, SGK’nın karşılamadığı farkı kapatan ayrı ve bağımsız bir haktır; bu hakkı siz talep etmezseniz hiçbir kurum sizin adınıza kendiliğinden doğurmaz. Süreci erken ve belgeli başlatan işçi, hem kusur tartışmasında hem de tutar pazarlığında elini güçlü tutar.
Zamanaşımı süresini takviminize işleyin ve kaza tarihini, arabuluculuk başvuru tarihini aynı yere not edin. Bu küçük disiplin, yıllar sonra karşınıza çıkabilecek bir sürprizi önceden önler ve hakkınızı zamanında almanızı güvence altına alır.
Geçen terimler
- Prime esas kazanç (PEK)SGK priminin hesaplandığı, taban ve tavanla sınırlı brüt kazanç.
Sık sorulan sorular
İş kazası tazminatı hangi durumda doğar?
SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri zararınızı tam karşılamazsa, işverenin kusuru oranında maddi ve manevi tazminat talep edebilirsiniz. Bu tazminat, SGK ödemesinin üzerindeki farkı kapatmayı hedefler ve ayrıca bir dava veya arabuluculuk süreciyle talep edilir. Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk aşamasından geçmeniz gerekir.
İşverenin kusur oranını kim belirler?
Kusur oranını iş güvenliği uzmanı, mühendis ve hukukçudan oluşan bir bilirkişi heyeti belirler. Heyet kaza yerini inceler, işverenin aldığı veya almadığı önlemleri değerlendirir ve raporunu mahkemeye sunar. Taraflar rapora itiraz ederse mahkeme ek rapor isteyebilir veya yeni bir heyet görevlendirebilir.
İşçinin kendi kusuru tazminatı azaltır mı?
Evet, işçinin kazada kusuru varsa mahkeme bu kusur oranını tazminattan düşer. Örneğin işçi koruyucu ekipmanı kullanmadıysa veya talimata aykırı davrandıysa bu durum kusur raporuna yansır. İşveren kusurunu tamamen işçiye yüklemeye çalışabilir, bu nedenle raporu dikkatle inceleyip gerekirse süresi içinde itiraz edin.
SGK'nın ödediği gelir tazminattan nasıl düşülür?
Mahkeme, SGK'nın size bağladığı gelirin peşin sermaye değerini hesaplayıp toplam zarardan düşer; kalan farkı işveren size öder. Bu yöntem, aynı zarar için iki kez tazminat almanızı önler. Peşin sermaye değerini SGK kendi aktüerya hesabıyla belirler ve bu hesabı resmî olarak mahkemeye bildirir.
Tazminat davası açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Evet, 7036 sayılı Kanun işçilik tazminatı davalarında arabuluculuğu bir dava şartı olarak sayar. Arabulucuya başvurmadan doğrudan mahkemeye giderseniz hâkim dosyanızı usulden reddeder ve süreç baştan başlar. Arabuluculuk genelde üç ile dört hafta sürer ve işçi için ayrıca bir ücret çıkmaz.
Manevi tazminat her iş kazasında istenebilir mi?
Manevi tazminat, kazanın ağırlığına ve kusur durumuna göre her olayda farklı değerlendirilir; hafif bir yaralanmada mahkeme düşük bir tutara, kalıcı sakatlık veya ölümde daha yüksek bir tutara hükmedebilir. Talebinizi dava dilekçenizde ayrıca ve gerekçeli olarak belirtmeniz gerekir. Mahkeme, tarafların ekonomik durumunu da bu değerlendirmeye katar.

