İşverenim Kıdem Tazminatımı Ödemiyor

İçindekiler
- Kıdem tazminatı ödenmediğinde ilk gün ne yaparsınız
- İşveren hangi gerekçelerle ödemeyi geciktirir
- “İstifa ettin” iddiasına çıkış kodunuzla cevap verin
- “Haklı nedenle çıkardık” diyorsa ispat yükü işverendedir
- “Paramız yok” diyen işveren, konkordato ve iflas
- Alacağınız fesih günü muaccel olur
- Kıdem tazminatı tutarını kendiniz hesaplayın
- Örnek hesap: yedi buçuk yıllık bir işçi
- Kıdem tazminatı tavanı hesabınızı nasıl etkiler
- Belgelerinizi bir klasörde toplayın
- Noter ihtarnamesi ile resmî talebinizi kayda geçirin
- ALO 170 ve SGK şikâyeti neyi çözer, neyi çözmez
- Zorunlu arabuluculuk adımını atlamadan ilerleyin
- Anlaşma çıkmazsa iş mahkemesine gidin
- Faiz ve zamanaşımı: takviminizi kurun
- İbraname ve eksik ödeme tuzağına dikkat edin
- İşçilerin en sık yaptığı hatalar
- Ne zaman avukatla çalışmalısınız
- Kıdem, ihbar ve izin alacağını birbirine karıştırmayın
- İşe iade talebiniz varsa takvim çok daha dar
- Emeklilik, askerlik ve evlilik nedeniyle ayrılanlar
- Ödeme geldikten sonra iki işi tamamlayın
- Özetle: elinizdeki yol haritası
Kıdem tazminatı ödenmediğinde ilk gün ne yaparsınız
Fesih günü geldi, hesabınıza para düşmedi. Panik yapmayın; önce üç şeyi belirleyin. İşveren neyi iddia ediyor, alacağınızın doğru tutarı ne kadar, elinizde hangi belge var? Bu üç cevabı yazıya dökerseniz kalan adımlar kendiliğinden sıraya girer.
Bu yazı, işverenin ödeme yapmadığı durumda izleyeceğiniz yolu baştan sona anlatır. Ayrıca her adımın süresini ve maliyetini gösterir. Tutar konusunda tahmin yürütmeyin; kıdem tazminatı hesaplama aracına giriş tarihinizi, çıkış tarihinizi ve giydirilmiş ücretinizi girin, çıkan rakamı yanınıza alın.
Gecikme size faiz kazandırır. Yani beklemek işverenin değil sizin lehinize sonuç doğurur; yeter ki süreleri kaçırmayın. Çoğu işçi ilk haftayı umutla geçirir, ikinci haftayı tereddütle harcar, üçüncü haftada ise hâlâ hiçbir adım atmamış olur. Oysa ilk gün yapacağınız tek iş vardır: durumu yazılı hale getirmek.
Bugünden itibaren küçük bir günlük tutun. Hangi gün kiminle konuştuğunuzu, hangi cümleyi duyduğunuzu ve hangi belgeyi istediğinizi not edin. Bu basit alışkanlık, aylar sonra arabulucu masasında en güçlü kozunuz olur.
İşveren hangi gerekçelerle ödemeyi geciktirir
Pratikte dört gerekçe çıkar karşınıza. İlk olarak “sen istifa ettin, hakkın yok” derler. İkinci olarak “haklı nedenle çıkardık” iddiasını öne sürerler. Üçüncü grup işveren ödemeyi kabul eder ama tarihi sürekli erteler. Dördüncüsü ise açıkça parasının olmadığını söyler.
Her gerekçe farklı bir yol gerektirir. Örneğin ilk ikisinde tartışma fesih nedeni üzerinde döner; son ikisinde tartışma yalnızca tahsilat üzerindedir. Bu nedenle işverenin cümlesini not edin, hatta yazılı beyan isteyin. Kısa bir e-posta bile yeterlidir: “Görüşmemizde tazminatımı ödemeyeceğinizi belirttiniz, doğru mu anladım?” Cevap gelmese bile gönderdiğiniz mesaj tarihi sabitler.
Dördüncü grupta acele edin. Çünkü mal kaçıran bir işverene karşı erken başlatılan takip, geç başlayanın önüne geçer. Şirketin araç satışına çıkması, ofis taşıması veya personel çıkışlarını hızlandırması kötü işarettir.
Üçüncü gruptaki işveren genelde kötü niyetli değildir, sadece nakit akışını size yükler. Yine de sözlü vaatle yetinmeyin; ödeme planını yazıya dökün ve gecikme halinde tüm borcun muaccel olacağını ekletin. Kısacası gerekçeyi doğru okursanız doğru kapıyı çalarsınız.
“İstifa ettin” iddiasına çıkış kodunuzla cevap verin
İşten ayrılış bildirgesindeki kod, işverenin resmî beyanıdır. Kod 03 istifayı, kod 04 işveren feshini, kod 24 işçinin haklı feshini gösterir. Kodu e-Devlet üzerindeki “İşten Ayrılış Bildirgesi Sorgulama” ekranından görürsünüz. Bildirgeyi PDF olarak indirin, çünkü işveren daha sonra kodu düzeltirse elinizde ilk hali kalsın.
Kod yanlışsa itiraz edin. Ayrıntılı yolu çıkış kodum yanlış girildi yazısında bulursunuz; kodların anlamı için çıkış kodları sayfasına bakın. Yanlış kod yalnız tazminatı değil, işsizlik ödeneğinizi de etkiler.
Dilekçe imzalamış olmanız kapıyı kapatmaz. İşveren sizi “önce dilekçeyi ver, tazminatını sonra veririm” diyerek ikna ettiyse, mahkeme bu beyanı irade fesadı sayabilir. Mesajları, ses kaydını ve tanıkları şimdiden derleyin.
Ücretini alamadığı için ayrılan işçi ise haklı fesih yapmıştır; istifa eden hakları sayfası bu ayrımı örneklerle anlatır. Haklı fesihte bildirimi yazılı yapın ve nedenini açıkça yazın. Sonradan neden eklemek mümkündür, ancak ilk metniniz hâkim üzerinde en güçlü izi bırakır.
“Haklı nedenle çıkardık” diyorsa ispat yükü işverendedir
4857 sayılı Kanun m.25/II, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık halinde işverene derhal fesih hakkı verir. Ancak bu hakkın sıkı koşulları vardır. İşveren olayı öğrendiği günden itibaren altı iş günü içinde feshi yapmalıdır; ayrıca somut olayı ispat etmelidir. Altı günlük süre geçtikten sonra yapılan fesih, iddia doğru olsa bile geçerliliğini yitirir.
Şu belgeler yoksa iddia zayıf kalır: tutanak, savunma isteme yazısı, kamera kaydı, tanık beyanı. Devamsızlık iddiasında işveren ayrıca tutanağı günü gününe düzenlemiş olmalıdır. Toplu imzalı, tek oturumda hazırlanmış tutanaklar mahkemede sıkça çöker.
İşveren ispat edemezse fesih haksız hale gelir. O zaman hem kıdem hem ihbar alacağınız doğar. İhbar tutarını ihbar tazminatı hesaplama aracıyla görebilirsiniz. Fesih türlerinin karşılaştırmasını fesih türleri sayfası özetler.
Performans düşüklüğü veya uyumsuzluk gerekçesi m.25/II kapsamına girmez. Bu gerekçeler geçerli neden sayılır; yani işveren yine de tazminatınızı ödemek zorundadır. Aradaki farkı bilmeyen işçi, haksız yere hakkından vazgeçer.
“Paramız yok” diyen işveren, konkordato ve iflas
Bazı işverenler kötü niyetli değildir, gerçekten nakit sıkıntısı yaşar. Yine de alacağınız ortadan kalkmaz. İcra ve İflas Kanunu, işçi alacaklarını imtiyazlı sıraya koyar; yani satış bedelinden önce siz pay alırsınız.
Konkordato ilan eden şirkete karşı yeni takip başlatamazsınız, ancak alacağınızı komisere bildirirsiniz. Süresinde bildirim yapmayan işçi sırasını kaybeder, bu yüzden ilan tarihini takip edin. İflas halinde ise iflas masasına kayıt yaptırın.
İŞKUR’un Ücret Garanti Fonu son üç aylık ücreti karşılar. Fakat fon tazminat ödemez, bu ayrımı baştan bilin. Ödenmeyen maaşlar da varsa maaşım eksik yattı yazısındaki adımları aynı dosyada yürütün.
Şirketin araç, makine ve alacak gibi varlıklarını not edin. Böylece icra dairesine haciz için somut adres verirsiniz. Ayrıca şirket bir holding veya grup yapısının parçasıysa, işçinin fiilen hangi şirkette çalıştığı tartışması gündeme gelir. Organik bağ bulunan şirketler birlikte sorumlu olur; bordronuzdaki unvan ile kapıdaki tabela farklıysa bunu mutlaka dile getirin.
Alacağınız fesih günü muaccel olur
1475 sayılı İş Kanunu m.14, tazminatı fesih anına bağlar. Yani alacak, çıkış tarihinde talep edilebilir hale gelir. Ertesi günden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işlemeye başlar. Bu faiz, yasal faizin epey üzerindedir ve gecikmeyi işveren için pahalı yapar.
İşveren taksit önerirse acele karar vermeyin. Taksit yalnız sizin yazılı kabulünüzle bağlayıcı olur. Kabul ederseniz de metne “kalan haklarım saklıdır” kaydını ve gecikme halinde muacceliyet şartını koydurun. Bir taksit aksarsa tüm borç muaccel hale gelsin; aksi halde süreç yıla yayılır.
Peki ne kadar beklemelisiniz? Pratik cevap şudur: iki haftayı aşan her gecikmede ihtarnameyi gönderin, ardından arabulucuya başvurun. Uzun bekleyiş yalnız bir yerde zarar verir; deliller dağılır, tanıklar işten ayrılır ve şirketin malvarlığı erir.
Kıdem tazminatı tutarını kendiniz hesaplayın
Kıdem tazminatı, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücrete eşittir. Artan ay ve günler orantılı olarak eklenir. Hesap brüt üzerinden ilerler, yalnızca binde 7,59 damga vergisi çıkar; SGK primi ve gelir vergisi çıkmaz. Damga oranını Gelir İdaresi Başkanlığı 488 sayılı Kanun’a bağlı tarifeyle duyurur.
Giydirilmiş ücret çoğu tartışmanın kaynağıdır. Yemek, yol, yakacak, lojman, düzenli prim ve yıllık ikramiyenin on ikide biri hesaba girer. Buna karşılık fazla mesai ve tek seferlik ödemeler girmez. Tanım için giydirilmiş ücret sözlük maddesine bakın.
İşverenler sıklıkla çıplak ücretle hesap yapar. Fark genelde yüzde on ile yirmi arasında çıkar; yıllar biriktiğinde bu fark bir maaşı aşar. Yemek kartına yatan tutarı, servis yerine aldığınız yol parasını ve her yıl düzenli gelen ikramiyeyi banka ekstresinden çıkarın.
Hesabı yaparken çalışma sürenizi de netleştirin. Ücretsiz izin ve grev günleri kıdemden düşer; ücretli izin, rapor ve askerlik süresi ise sayılır. Aynı işverende aralıklı çalıştıysanız dönemleri toplayın.
Örnek hesap: yedi buçuk yıllık bir işçi
Somut bir örnek üzerinden gidelim. İşçi 1 Mart 2019’da işe girdi, 22 Eylül 2026’da çıktı. Son brüt ücreti 45.000 ₺, yemek yardımı aylık 3.000 ₺, yol yardımı aylık 1.500 ₺. Bu rakamlar 2026 parametreleriyle uyumludur ve tavanın altında kalır.
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| Kıdem süresi | 01.03.2019 ile 22.09.2026 arası | 7 yıl 6 ay 21 gün |
| Giydirilmiş aylık brüt | 45.000 + 3.000 + 1.500 | 49.500 ₺ |
| Günlük ücret | 49.500 bölü 30 | 1.650 ₺ |
| Brüt tazminat | 1.650 × 30 × 7,5575 | 374.097,95 ₺ |
| Damga vergisi | binde 7,59 | 2.839,40 ₺ |
| Net ödenecek | brüt eksi damga | 371.258,54 ₺ |
Aynı işçi için işveren yalnız çıplak ücretle hesap yaparsa 340.089 ₺ brüt bulur. Aradaki 34.008 ₺ fark, yemek ve yol yardımının karşılığıdır. Bu yüzden ihtarnamenize kendi dökümünüzü ekleyin.
Faizi de unutmayın. Ödeme altı ay gecikirse mevduat faizi bu tutara ciddi bir ek getirir; arabulucu masasında faiz talebinizi ayrıca dile getirin.
Hesabınızı bir kâğıda değil, araca girin ve çıktıyı yazdırın. Ayrıca aynı hesabı bir de eski bordro tutarıyla yapın; işveren son ayda ücreti düşürdüyse fark hemen görünür.
Kıdem tazminatı tavanı hesabınızı nasıl etkiler
Tavan, en yüksek devlet memuruna ödenen azami emekli ikramiyesine eşittir. Hazine ve Maliye Bakanlığı bu rakamı her Ocak ve Temmuz ayında genelgeyle duyurur. Giydirilmiş ücretiniz tavanı aşarsa hesap tavan üzerinden ilerler.
| Dönem | Aylık tavan |
|---|---|
| 01.07.2025 sonrası | 53.919,68 ₺ |
| 01.01.2026 sonrası | 64.948,77 ₺ |
| 01.07.2026 sonrası | 73.729,87 ₺ |
Önemli ayrıntı şudur: hesapta fesih tarihindeki tavan geçerlidir, ödeme tarihindeki değil. İşveren ödemeyi geciktirerek tutarı düşüremez. Dönem tablosunun tamamını kıdem tazminatı tavanı sayfasında, diğer güncel rakamları güncel rakamlar sayfasında görürsünüz.
Sözleşmeniz tavan üstü ödeme öngörüyorsa o kısım ücret gibi gelir vergisine tabidir. Bu ihtimali toplu iş sözleşmesi bulunan işyerlerinde sıkça görürsünüz.
Belgelerinizi bir klasörde toplayın
Dosyanızın gücü belgeye dayanır. Şu evrakı bir araya getirin:
- İş sözleşmesi ve varsa ek protokoller
- Son on iki aya ait bordrolar ve banka hesap dökümü
- e-Devlet’ten SGK hizmet dökümü ve işten ayrılış bildirgesi
- Fesih bildirimi, ihtarname veya tutanak örnekleri
- Yemek kartı, servis ve prim ödemelerini gösteren kayıtlar
- Mesajlar, e-postalar ve tanık isimleri
Belgeleri e-Devlet üzerinden PDF olarak indirin, sonra tarih sırasına dizin. Bordro okumakta zorlanırsanız sitedeki bordro kontrol aracı kalemleri tek tek ayırır.
Dijital kopyaları iki ayrı yere yedekleyin. Telefon değiştiren veya hesabını kapatan işçi, en kritik mesajları ikinci ayda kaybeder. Ayrıca kâğıt çıktılarını tek bir dosyada tutun; arabulucu toplantısına klasörle gitmek işinizi hızlandırır.
Eksik belge sizi durdurmasın. İşveren bordro vermiyorsa banka ekstresi, mesajlaşma ve tanık beyanı boşluğu doldurur; hâkim bu delilleri birlikte değerlendirir.
Noter ihtarnamesi ile resmî talebinizi kayda geçirin
İhtarname zorunlu değildir, ama işinizi kolaylaştırır. Metinde şunlar bulunsun: kimlik ve sicil bilgileri, işe giriş ile çıkış tarihi, fesih nedeni, talep ettiğiniz kalemler ve tutarları, ödeme için verdiğiniz süre, banka hesap bilgisi.
Yedi günlük süre makul sayılır. Ayrıca “aksi halde yasal yollara başvuracağımı bildiririm” cümlesini ekleyin. Kalemleri tek tek yazın: kıdem, ihbar, kullanılmayan yıllık izin, fazla mesai ve ödenmeyen ücret.
Noter masrafı birkaç yüz lirayı bulur. Buna karşılık ihtar, faiz başlangıcını ve talebinizin tarihini tartışmasız hale getirir. Tebliğ şerhini mutlaka saklayın, çünkü arabulucu bu belgeyi dosyaya koyar.
Adres seçimine dikkat edin. İhtarı şirketin ticaret sicilindeki adresine gönderin; işyeri kapanmış olsa bile tebligat geçerli sayılır. Adresi Ticaret Sicil Gazetesi sorgusundan ücretsiz öğrenirsiniz.
ALO 170 ve SGK şikâyeti neyi çözer, neyi çözmez
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na ALO 170 hattından veya e-Devlet üzerinden şikâyet açabilirsiniz. Müfettiş, eksik sigorta bildirimini ve ödenmeyen ücreti inceler; idari para cezası da keser.
Ancak burada bir sınır var. İdare, tazminat alacağınıza karar veremez, bu yetki mahkemenindir. Yani şikâyet yolu delil üretir, tahsilat sağlamaz.
Yine de başvurun. Müfettiş raporu, sonraki dava dosyanızda güçlü bir belge olur. Sigorta gün sayınız da eksikse aynı başvuruda o konuyu birlikte bildirin. Başvuru numarasını not edin ve sonucu takip edin; rapor çoğu zaman birkaç ay sonra çıkar.
İhbarınız gizli kalır. Müfettiş işyerine gittiğinde isminizi paylaşmaz, ancak küçük işyerlerinde bu koruma pratikte sınırlı kalır.
Zorunlu arabuluculuk adımını atlamadan ilerleyin
7036 sayılı Kanun m.3, işçilik alacağı davalarında arabuluculuğu dava şartı yapar. Yani doğrudan mahkemeye giderseniz hâkim dosyayı usulden reddeder.
Başvuruyu adliyedeki arabuluculuk bürosuna yaparsınız, işçi için ücret çıkmaz. Büro üç ile dört hafta içinde toplantıyı tamamlar. Anlaşırsanız tutanak ilam hükmündedir; işveren ödemezse doğrudan icraya verirsiniz.
Toplantıya hazırlıksız gitmeyin. Yanınıza hesap dökümünüzü, bordroları ve ihtarnameyi alın. Ayrıca kabul edeceğiniz en düşük tutarı önceden belirleyin, böylece masada tereddüt yaşamazsınız.
Anlaşma metnini dikkatle okuyun. “Tüm haklarımdan feragat ediyorum” ifadesi, ileride fark talep etme imkânınızı kapatır. Yalnız anlaştığınız kalemleri yazın, diğer alacaklar için saklı tutma kaydı ekletin.
Anlaşma çıkmazsa iş mahkemesine gidin
Arabulucu son tutanağı düzenledikten sonra dava yolu açılır. Alacak davasını beş yıllık zamanaşımı içinde açabilirsiniz. İşe iade talebiniz varsa süre çok daha kısadır: son tutanaktan itibaren iki hafta.
Dilekçenizde alacağı kalem kalem gösterin ve faiz türünü ayrıca belirtin. Mahkeme bilirkişi raporu alır, tanıkları dinler. Çoğu dosya bir ile iki yıl arasında sonuçlanır.
Masraf konusunda tedirgin olmayın. İşçi, başvuru harcı ve gider avansı öder; dava kazanılınca mahkeme bu gideri karşı tarafa yükler. Faiz de bütün süre boyunca işler, bu nedenle uzama sizi yoksullaştırmaz.
Belirsiz alacak davası açmayı da değerlendirin. Tutarı kesin bilmiyorsanız bu yol harç riskini azaltır; bilirkişi raporundan sonra talebinizi artırırsınız.
Faiz ve zamanaşımı: takviminizi kurun
Kıdem alacağına fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işler. İhbar ve yıllık izin alacağına ise yasal faiz uygulanır; bu iki oran arasındaki fark küçümsenmeyecek kadar büyüktür.
Zamanaşımı süresi beş yıldır (4857 s.K. ek m.3). Süre fesih tarihinde başlar. Arabuluculuk başvurusu süreyi durdurur, dava ise keser.
Takviminize üç tarih yazın: fesih günü, ihtar tarihi, arabuluculuk başvurusu. Bu üç tarihi bilen bir işçi, karşı tarafın “çok geç kaldınız” savunmasını kolayca boşa çıkarır. Telefonunuza her altı ayda bir hatırlatma kurun; dosyayı unutmak en pahalı hatadır.
İbraname ve eksik ödeme tuzağına dikkat edin
İşveren size “tüm haklarımı aldım” yazan bir kâğıt uzatabilir. Türk Borçlar Kanunu m.420, bu belgeye sıkı şartlar koyar: fesihten en az bir ay sonra düzenlenmiş olmalı, tutarı açıkça göstermeli ve ödeme banka kanalıyla gerçekleşmelidir. Şartlar eksikse belge hüküm doğurmaz. Ayrıntı için ibraname maddesine bakın.
Kısmi ödeme kabul edebilirsiniz. Ancak dekonta ve tutanağa “ihtirazi kayıtla aldım, fark haklarım saklıdır” ifadesini düşün. Böylece parayı alır, kalan alacağınızı korursunuz.
İmzalamak zorunda değilsiniz. İşveren imza şartıyla ödeme yapmayı reddederse tutanak tutturun, sonra arabulucuya gidin. Boş kâğıda imza atmak ise en tehlikeli adımdır; sonradan metin eklenebilir, bu yüzden asla kabul etmeyin.
İşçilerin en sık yaptığı hatalar
Aşağıdaki hatalar dosyaları zayıflatır:
- Çıkış kodunu hiç kontrol etmemek
- İşverenin sözlü “ödeyeceğiz” vaadine aylarca güvenmek
- Hesabı çıplak ücretle yapıp yemek ve yol yardımını unutmak
- Kayıtsız imza atmak, ihtirazi kayıt koymamak
- Mesaj ve e-postaları telefon değiştirirken silmek
- Beş yıllık süreyi son aya bırakmak
- Tanıklarla irtibatı koparmak
- Elden alınan ücretin banka kaydını hiç tutmamak
Bunların hepsi önlenebilir. Örneğin kayıtları bugün bir buluta yedeklerseniz iki yıl sonra dosyanız hâlâ ayakta durur. Elden ödeme alıyorsanız her ay kendinize küçük bir not düşün; tanık beyanıyla birleşince bu notlar ciddi bir delil değeri taşır.
Hatalarınızı fark ettiyseniz de umutsuzluğa kapılmayın. Çoğu eksik sonradan giderilebilir; örneğin silinen mesajları karşı taraftan talep edebilir, banka kayıtlarını şubeden isteyebilirsiniz.
Ne zaman avukatla çalışmalısınız
Basit dosyayı tek başınıza yürütebilirsiniz. Arabuluculuk aşaması buna uygundur, çünkü büro süreci yönetir ve ücret çıkarmaz.
Şu durumlarda profesyonel destek alın: işveren sahte tutanak düzenlemişse, çıkış kodu ile gerçek olay çelişiyorsa, alacak yüksekse, şirket konkordato sürecindeyse veya işe iade talebiniz varsa. Bu dosyalar usul bilgisi ister; küçük bir hata hak kaybına yol açar.
Ücreti önceden konuşun. Avukatlık asgari ücret tarifesi taban oluşturur; yüzdeli sözleşme de mümkündür. Barolar ayrıca gelir durumu uygun olan işçiye adli yardım sağlar. Sendikalı bir işyerinden ayrıldıysanız önce sendikanın hukuk servisine sorun, çoğu sendika üyesine ücretsiz destek verir.
Kıdem, ihbar ve izin alacağını birbirine karıştırmayın
Üç alacak aynı dosyada yürür, ama kuralları farklıdır. Kıdem tazminatı en az bir yıl çalışmayı ve hak doğuran bir fesih biçimini ister. İhbar tazminatı ise bildirim süresine uymayan tarafa yüklenir; siz haber vermeden ayrılırsanız bu kalemi işveren sizden isteyebilir.
Kullanılmayan yıllık izin ücreti üçüncü kalemdir. İzin hakkı her tam yılda doğar, fesihte para olarak karşılık bulur ve ihbar süresi içinde kullandırılamaz. Bu kalemde işveren yalnız çıplak ücret öder, giydirilmiş ücret uygulanmaz.
Talebinizi yazarken üç kalemi ayrı satırlarda gösterin. Böylece arabulucu ve bilirkişi hesabı hızlı yapar; ayrıca kısmi anlaşma ihtimali doğar.
İşe iade talebiniz varsa takvim çok daha dar
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde, en az altı aylık kıdemi olan işçi işe iade davası açabilir. Süre kısadır: fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalısınız. Arabuluculuk anlaşmazlıkla biterse iki hafta içinde dava açarsınız.
Bu yolu seçerseniz tazminat talebinizi dikkatli kurgulayın. Mahkeme işe iade kararı verirse fesih geçersiz hale gelir; o zaman tazminat hesabı da yeniden şekillenir. İşveren sizi işe başlatmazsa iş güvencesi tazminatı ayrıca doğar.
Kararsız kaldığınız noktada süreyi kaçırmayın. Bir aylık süre hak düşürücüdür; geçtikten sonra hâkim talebinizi esastan incelemez.
Emeklilik, askerlik ve evlilik nedeniyle ayrılanlar
Bazı ayrılma nedenleri, istifa görünümlü olsa da tazminat hakkı doğurur. Muvazzaf askerlik görevi bunlardan biridir; sevk belgesini işverene verin ve yazılı bildirim yapın.
Emeklilik aylığı almak için ayrılan işçi de hak sahibidir. 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar, on beş yıl sigortalılık ve 3.600 prim günü şartını sağlarsa SGK’dan yazı alır, bu yazıyla ayrılır ve tazminatını ister.
Kadın işçi, evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılırsa aynı hakkı kullanır. Nikâh belgesini dilekçeye ekleyin ve tarihe dikkat edin, çünkü bir yıllık süre hak düşürücüdür.
Kısacası ayrılma nedeninizi belgeleyin. Örneğin sevk belgesini, SGK yazısını veya nikâh belgesini dilekçenize eklerseniz işveren tartışma açamaz; ayrıca çıkış kodunun doğru girilmesini de aynı yazıyla talep edin.
Ödeme geldikten sonra iki işi tamamlayın
Para hesabınıza düştüğünde dosyayı hemen kapatmayın. Önce tutarı kendi hesabınızla karşılaştırın; eksik varsa kalan kısmı yazılı olarak talep edin ve dekontu saklayın.
Sonra bordronuzu isteyin. İşveren, tazminat ödemesini de bordroda göstermek zorundadır; bu belge damga vergisi dışında kesinti yapılmadığını kanıtlar. Yanlış kesinti görürseniz fark talebinizi aynı dosyada sürdürün.
Son olarak işsizlik ödeneği başvurunuzu unutmayın; bu başvuruyu e-Devlet üzerinden birkaç dakikada tamamlarsınız. Başvuru süresi fesihten itibaren otuz gündür ve tazminat süreci bu hakkı etkilemez. İki dosyayı paralel yürütürseniz gelir boşluğunuz kısalır.
Özetle: elinizdeki yol haritası
Sürecin tamamı aslında altı adıma iner. Önce fesih nedenini ve çıkış kodunu netleştirin. Sonra kendi hesabınızı yapın ve belgeleri toplayın. Ardından ihtarnameyi gönderin, iki hafta bekleyin.
Sonuç çıkmazsa arabuluculuk bürosuna başvurun. Anlaşma olmazsa iş mahkemesinde alacak davası açın. Bu arada faiz sizin için işlemeye devam eder.
Kıdem tazminatı, yıllarca çalışmanızın karşılığıdır; işverenin insafına bırakılacak bir ikramiye değildir. Adımları sırayla uygularsanız sonucu büyük ölçüde kendiniz belirlersiniz.
Geçen terimler
- Giydirilmiş ücretÇıplak brüt ücrete düzenli yan hakların eklenmesiyle bulunan, kıdem ve ihbar tazminatına esas ücret.
- İbranameİşçinin alacaklarını aldığını beyan ettiği, fesih sonrası imzalanan belge.
- Haklı nedenle fesihKanunda sayılan ağır nedenlerle, bildirim süresi olmaksızın derhal fesih.
- Kıdem tazminatı tavanıBir yıllık kıdem için ödenebilecek azami brüt tutar; Ocak ve Temmuz'da değişir.
Sık sorulan sorular
İşveren kıdem tazminatını kaç gün içinde ödemek zorunda?
Yasa ayrı bir ödeme günü tanımaz; alacak fesih tarihinde muaccel olur. Yani işveren aynı gün ödemeyi yapmalıdır. Sonraki her gün için mevduata uygulanan en yüksek faiz işler. Taksit ancak siz yazılı olarak kabul ederseniz gündeme gelir, kabul etmek zorunda değilsiniz.
Noter ihtarnamesi göndermek şart mı?
Şart değildir, ancak işinize yarar. İhtar, talebinizi tarih ve tutarla kayda geçirir; ayrıca faiz başlangıcını net biçimde belgeler. Arabulucu ve hâkim, ihtarı iyi niyetinizin göstergesi sayar. Masrafı birkaç yüz lira tutar, dava açarsanız bu gideri karşı taraftan isteyebilirsiniz. İhtarı gönderdikten sonra tebliğ şerhini de dosyanıza ekleyin.
İstifa dilekçesi imzaladım, artık hakkım yok mu?
Tek başına dilekçe son sözü söylemez. İşveren sizi dilekçe vermeye zorladıysa veya ödeme sözüyle ikna ettiyse, mahkeme bu beyanı geçersiz sayabilir. Mesaj kayıtları, tanık ve ödenmemiş ücret gibi somut deliller tabloyu değiştirir. Bu nedenle dilekçeyi delil toplamadan kesin bir engel gibi görmeyin.
İşveren şirketi kapattı, param yanar mı?
Hemen yanmaz. Şirketin malvarlığı üzerinde işçi alacakları imtiyazlı sıradadır; iflas masasına kayıt yaptırırsanız sıraya girersiniz. İŞKUR Ücret Garanti Fonu ise yalnız son üç aylık ücreti karşılar, tazminatı karşılamaz. Süreç uzasa da takibi bırakmayın, zamanaşımı beş yıl içinde dolar. Kayıt için iflas masasına başvuru tarihini kaçırmamaya özen gösterin.
Eksik tutar ödediler, kalanını isteyebilir miyim?
İsteyebilirsiniz. Çıplak ücret üzerinden yapılan hesap, yemek ve yol gibi düzenli yardımları dışarıda bırakır; fark yüzde on ile yirmi arasında çıkar. Ödemeyi alırken dekonta ve tutanağa ihtirazi kayıt düşün. Sonra fark için arabulucuya başvurun, kısmi ödeme kalan alacağı ortadan kaldırmaz.
Dava ne kadar sürer, masrafı ne olur?
Arabuluculuk üç ile dört haftada biter. Anlaşma çıkmazsa iş mahkemesindeki yargılama çoğu yerde bir ile iki yıl sürer. Başvuru harcı ve gider avansı birkaç bin lira tutar; kazanırsanız mahkeme bu gideri karşı tarafa yükler. Faiz de bütün bu süre boyunca işlemeye devam eder.

