SGK Primlerim Eksik Yatırılmış, Ne Yapabilirim?

Eksikliği tespit edin

e-Devlet → SGK Tescil ve Hizmet Dökümü. Her ay için gün sayısı ve prime esas kazanç görünür. Üç tür eksiklik:

Gün eksik. Tam ay çalıştığınız halde 30’dan az gün (örneğin 20) bildirilmişse. Emeklilik gününüz, işsizlik için 600 gün şartı ve rapor parası hakkı doğrudan etkilenir.

Kazanç eksik. Gün 30 ama prime esas kazanç gerçek brütünüzün altında (tipik olarak asgari ücret). Prim gününüz tamdır ama emekli aylığınız, işsizlik ödeneğiniz, rapor ve analık paranız gerçek ücretinizden değil bildirilen düşük kazançtan hesaplanır; kıdem tazminatında da işveren düşük ücreti öne sürebilir.

Bildirim yok. Çalıştığınız halde sigorta girişi yapılmamış veya geç yapılmış.

Neden önemli, ne kadar kaybettiriyor

45.000 ₺ brütle çalışıp 33.030 ₺ (asgari) gösterilen bir çalışan, 20 yıl sonra emekli aylığını yaklaşık %27 eksik alır; işsiz kaldığında ödeneği aylık 4.800 ₺ eksik çıkar. Elden alınan fark bugünkü net gibi görünse de gelecekteki her sosyal hakkı küçültür.

Adım 1: İşverenle görüşün, belgeleyin

Bordro, banka dekontu (elden ödeme varsa dekont yoktur; mesajlar ve tanıklar önem kazanır), iş sözleşmesi, vardiya çizelgeleri. İşverene yazılı düzeltme talebi; SGK’ya geriye dönük ek bildirge vererek düzeltmek mümkündür (gecikme cezasıyla).

Adım 2: SGK’ya şikâyet

ALO 170 veya e-Devlet “SGK Şikâyet/İhbar”. SGK denetmeni işyerinde inceleme yapar; eksik bildirimi tespit ederse işverene resen tahakkuk ve idari para cezası uygular. Şikâyet ederken adınızı gizli tutmanız mümkündür ama tespitin sizin hizmetinize işlenmesi için kimlik gerekir.

Adım 3: Hizmet tespit davası

Çalıştığınız halde bildirilmeyen veya eksik bildirilen süreler için iş mahkemesinde SGK ve işverene karşı hizmet tespit davası açılır (5510 m.86/9). Süre: hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl; ancak SGK’ya herhangi bir bildirim (işe giriş, dönem bordrosu) yapılmışsa süre işlemez. Bu dava kamu düzenindendir; feragat edilemez, mahkeme resen delil toplar. Tanık, bordro ve işyeri kayıtları belirleyicidir.

Bu bir haklı fesih nedenidir

Primlerin eksik yatırılması işçinin sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesine olanak verir (m.24/II-e, Yargıtay yerleşik içtihadı): kıdem tazminatı ve işsizlik maaşı hakkı doğar. Fesih dilekçesinde nedeni açıkça yazın; istifa eden işçinin hakları rehberine bakın.

Emekliliğe etkisi

Tespit edilen günler emeklilik hesabına eklenir ve sigorta başlangıcını geriye çekebilir; 08.09.1999 veya 30.04.2008 eşiğini geçmek emeklilik şartlarını kökten değiştirir. Prim günü aracı ile eksiği, emeklilik aracı ile etkisini görün.