Bu sayfada
Bağ-Kur primi ne demek?
5510 sayılı Kanun m.4/b kapsamındaki sigortalılar (vergi mükellefi esnaf, limited şirket ortağı, anonim şirket yönetim kurulu üyesi ortağı, tarım sigortalısı) primlerini işveren olmadan kendileri öder. m.81/1 uyarınca prim oranı malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası, genel sağlık sigortası ve kısa vadeli sigorta kolları toplamı olarak prime esas kazancın %35,75'idir (2026). Kazanç, günlük asgari ücret ile tavanı (asgari ücretin 9 katı) arasında sigortalının kendi beyanıyla belirlenir; beyan yoksa alt sınır esas alınır. Primi düzenli ödeyen ve borcu bulunmayan sigortalıya 5 puan indirim uygulanır. Prim her ayın sonuna kadar ödenir; ödenmeyen aylar prim günü sayılmaz ve gecikme cezası ile gecikme zammı işler.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım bir esnaf 2026'da en düşük kazanç olan 33.030 ₺ üzerinden bildirim yaptı. Aylık prim 33.030 × %35,75 = 11.808,23 ₺. Borcu olmadığı ve zamanında ödediği için 5 puan indirimle oran %30,75'e düşer: 33.030 × %30,75 = 10.156,73 ₺. Yıllık fark 12 × 1.651,50 = 19.818 ₺. Kazancını 60.000 ₺ beyan etseydi indirimli prim 18.450 ₺ olurdu; güncel tutarı kontrol edin.
Bu terimle hesap yapın
Bağ-Kur Primi
4/b aylık prim: indirimli ve indirimsiz
Bağ-Kur primi kimler için zorunludur?
Bağ-Kur, bugün resmi adıyla 4/b sigortalılığı, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların sosyal güvenlik statüsüdür. Gelir vergisi mükellefi olan esnaf ve serbest meslek erbabı, basit usulde vergilendirilenler, limited şirket ortakları, anonim şirketlerde yönetim kurulu üyesi olan ortaklar, tarımsal faaliyette bulunanlar ve köy muhtarları bu kapsamdadır. Sigortalılık, vergi mükellefiyetinin veya şirket ortaklığının başladığı gün kendiliğinden doğar; başvuru yapmasanız da SGK ilgili kurumlardan aldığı bilgiyle tescil yapar ve prim tahakkuk ettirir. Aynı anda bir işyerinde 4/a kapsamında çalışıyorsanız önce başlayan sigortalılık geçerli olur, ancak 4/a çalışması devam ederken 4/b primi ödenmez. Kazancınızı ve ödemenizi Bağ-Kur primi hesaplama aracında görebilirsiniz.
Prim nasıl hesaplanır, en az ne kadar ödenir?
Prim, sigortalının beyan ettiği prime esas kazanç üzerinden hesaplanır. Alt sınır brüt asgari ücret, üst sınır ise asgari ücretin 9 katı olan SGK tavanıdır. Oran 2026 için %35,75'tir ve üç kalemden oluşur:
- Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi,
- Genel sağlık sigortası primi,
- Kısa vadeli sigorta kolları primi (iş kazası ve meslek hastalığı).
2026 asgari ücretiyle en düşük prim 11.808,23 ₺, borcu olmayan ve primini zamanında ödeyen sigortalı için 5 puan indirimle 10.156,73 ₺'dir. Daha yüksek kazanç beyan etmek bugünkü primi artırır, ileride bağlanacak aylığı da yükseltir; ancak beyan edilen kazanç aynı işyerinde çalışan işçinin ücretinden düşük olamaz.
Ödenmeyen Bağ-Kur primi ne olur?
Prim, ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenir. Ödenmeyen aya gecikme cezası ve aylık gecikme zammı işler; ayrıca o ay prim günü olarak sayılmaz. Bu, emeklilik hesabında doğrudan gün kaybı demektir. Borçlu sigortalının 5 puan indirimi kesilir ve sağlık hizmetinden yararlanması da zorlaşır: 60 günden fazla prim borcu olan 4/b sigortalısı, borcunu ödeyene veya yapılandırana kadar kendisi ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler için sağlık yardımı alamaz. Birikmiş borçlar dönem dönem çıkan yapılandırma kanunlarıyla taksitlendirilebilir; süreci Bağ-Kur prim borcu yapılandırma yazısında anlattık.
Bağ-Kur ile SSK primi arasındaki fark nedir?
4/a sigortalısında primin büyük kısmını işveren öder, işçi payı ücretten kesilir. 4/b sigortalısında ise primin tamamını siz ödersiniz; bu yüzden yük daha ağır görünür. Emeklilik şartları da farklıdır: 4/b'de yaşlılık aylığı için 9.000 gün aranırken 4/a'da 7.200 gün yeterlidir. Hem Bağ-Kur hem SSK günü olanlarda hangi statüden emekli olunacağı, son yedi yıldaki çalışmaya göre belirlenir. Toplam gününüzü prim günü sayfasında, esnafın gün şartını esnaf emekliliği kaç gün yazısında görebilirsiniz.
Bir de şu ayrıntıya dikkat edin: Bağ-Kur primi, gelir vergisi beyannamesinde gider olarak indirilebilir. Ödenen primleri yıl sonunda muhasebecinize bildirmek, hem vergi yükünü düşürür hem de prim gününüzü düzenli tutmanızı sağlar. Ödemeyi otomatik talimata bağlamak gecikme cezasından korur.
Dayanak ve kaynaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.4, m.80-81
- SGK: 4/b (Bağ-Kur) prim oranları ve tutarları
- SGK 2026/2 Prime Esas Kazanç Genelgesi
İlgili terimler
Prime esas kazanç (PEK)
Prime esas kazanç, SGK priminin üzerinden hesaplandığı aylık brüt kazançtır; ücret, prim, ikramiye ve fazla mesai dahil edilir, taban asgari ücret ve tavan asgari ücretin 9 katıdır.
SGK ve primPrim günü (prim ödeme gün sayısı)
Sigortalı adına SGK'ya prim bildirilen gün sayısı; her ay en çok 30 gün sayılır ve emeklilik, işsizlik ödeneği, rapor parası ve diğer sigorta haklarının temel şartını oluşturur.
SGK ve primGSS primi (genel sağlık sigortası primi)
Çalışmayan, öğrenci olmayan ve bakmakla yükümlü sayılmayan kişilerin sağlık hizmetinden yararlanmak için ödediği, brüt asgari ücretin %6'sı olarak hesaplanan ve gelir testine göre devletçe karşılanabilen aylık prim.
SGK ve primİsteğe bağlı sigorta
Zorunlu sigortalı olmayan ya da ayda 30 günden az çalışan kişilerin, seçtikleri kazancın %32'si oranında kendileri prim ödeyerek emeklilik ve sağlık haklarını sürdürdüğü gönüllü sigortalılık türü.

