Bu sayfada
Brüt ücret ne demek?
Brüt ücret, iş sözleşmesinde veya bordroda yazan ve yasal kesintiler düşülmeden önceki ücrettir. 4857 sayılı İş Kanunu m.32 ücreti "bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar" olarak tanımlar; bordroda bu tutar brüt olarak gösterilir. Brüt ücretten sırasıyla SGK işçi payı (%14), işsizlik sigortası işçi payı (%1), gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; kalan tutar net ücrettir. Asgari ücret, SGK tavanı, kıdem tazminatı ve fazla mesai gibi hesapların tamamı brüt ücret üzerinden yapılır. İş tekliflerinde "brüt mü net mi" sorusu bu yüzden belirleyicidir.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım brüt ücretiniz 50.000 ₺. SGK işçi payı 7.000 ₺ (%14), işsizlik 500 ₺ (%1), gelir vergisi matrahı 42.500 ₺; %15 dilimde vergi 6.375 ₺, asgari ücret istisnası 4.211,33 ₺ düşülünce 2.163,67 ₺; damga 379,50 ₺ eksi 250,70 ₺ istisna = 128,80 ₺. Net ücret yaklaşık 40.207,53 ₺ olur.
Bu terimle hesap yapın
Brütten Nete Maaş Hesaplama
12 aylık kümülatif net maaş, dilim geçiş ayı ve işverene maliyet
Brüt ücret ile net ücret arasındaki fark nereden çıkar?
Brüt ücret, işverenin sizin adınıza ayırdığı toplam ücrettir; net ücret ise bu tutardan yasal kesintiler düşüldükten sonra hesabınıza yatan paradır. Aradaki fark dört kalemden oluşur: SGK işçi payı (%14), işsizlik sigortası işçi payı (%1), gelir vergisi ve damga vergisi. İlk iki kesinti sabit oranlıdır; gelir vergisi ise yıl içinde biriken matraha göre vergi dilimi değiştikçe artar. Bu yüzden ocak ayında aynı brütle aldığınız net, yılın ikinci yarısında düşer. Brütten nete maaş hesaplama aracı bu kesintileri ay ay gösterir.
Brüt ücret neden sözleşmede yazar?
İş sözleşmesinde ücretin brüt yazılması hem işçiyi hem işvereni korur. Net üzerinden anlaşıldığında vergi dilimi yükseldikçe işveren brütü artırmak zorunda kalır; bu durum işveren maliyetini öngörülemez hale getirir. Brüt üzerinden anlaşıldığında ise kesintiler yasaya göre uygulanır ve net tutar yıl içinde değişebilir. Yargıtay kararlarında, sözleşmede aksine açık hüküm yoksa ücretin brüt olduğu kabul edilir. İş değiştirirken teklifleri karşılaştırırken yalnızca brüt rakama değil, yan haklara ve yıllık net toplama da bakın; iş teklifi karşılaştırma aracı bunun için hazırlandı.
Hangi hesaplar brüt ücret üzerinden yapılır?
- SGK primi: Brüt ücret, taban (asgari ücret) ve tavan (asgari ücretin 9 katı) arasında kalan kısmıyla prime esas kazanç olur.
- Fazla mesai: Saatlik ücret brüt aylık ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur.
- Kıdem ve ihbar tazminatı: Brüt ücrete düzenli yan haklar eklenerek giydirilmiş ücret bulunur.
- Yıllık izin ücreti: Çıplak brüt ücret esas alınır.
Asgari ücret de brüt olarak açıklanır; 2026 için aylık brüt 33.030 ₺, net 28.075,50 ₺'dir. Güncel tutarı asgari ücret sayfasından kontrol edin.
Bordroda brüt ücreti nasıl kontrol edersiniz?
Bordronun ilk satırı genellikle "normal kazanç" veya "brüt ücret" başlığını taşır. Bu tutara fazla mesai, prim, ikramiye ve vergiye tabi yan haklar eklenince "toplam brüt" bulunur. Kesinti satırlarında SGK, işsizlik, gelir vergisi ve damga görünür; aradaki fark net ödemedir. Brüt ücretinizin asgari ücretin altında gösterilmesi, prim gününüzün eksik yazılması veya maaşın bir kısmının elden ödenmesi emeklilik hesabınızı doğrudan etkiler. Şüphe duyuyorsanız bordro kontrolü aracına rakamlarınızı girin ve maaşın bir kısmı elden ödeniyor rehberine bakın.
Brüt ücret pazarlığında nelere dikkat etmelisiniz?
İş görüşmesinde teklif edilen rakamın brüt mü net mi olduğunu ilk soru olarak netleştirin; aynı 50.000 ₺, brütse yıl sonunda yaklaşık 38.000 ₺, netse 50.000 ₺ demektir. İkinci olarak yan hakların brüte dahil olup olmadığını sorun: yemek kartı ve yol yardımı brütün dışında verilirse hem kesintisiz gelir hem de tazminat hesabına eklenir. Üçüncüsü, brüt ücretin SGK tavanını (2026 için 297.270 ₺) aşıp aşmadığına bakın; tavan üstü kısım için prim ödenmez ama emeklilik hesabına da girmez. Son olarak zam dönemini ve oranını yazılı alın; sözleşmede yazmayan sözlü zam vaadi ispatlanamaz. Teklifleri yıllık net toplam üzerinden karşılaştırmak en sağlıklı yöntemdir.
Dayanak ve kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.32 (mevzuat.gov.tr)
- 5510 sayılı Kanun m.80-82 (mevzuat.gov.tr)
- GİB Gelir Vergisi Kanunu
İlgili terimler
Net ücret
Brüt ücretten SGK primi, işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesildikten sonra çalışanın banka hesabına fiilen yatan ücret tutarıdır; vergi dilimi yükseldikçe yıl içinde aynı brütle düşer.
Maaş ve bordroÇıplak ücret
Çıplak ücret, yemek, yol, ikramiye gibi yan haklar hariç tutularak yalnızca iş sözleşmesinde yazan temel brüt ücrettir; yıllık izin, fazla mesai ve tatil ücretleri bu tutar üzerinden hesaplanır.
Tazminat ve fesihGiydirilmiş ücret
Giydirilmiş ücret, çıplak brüt ücrete yemek, yol, ikramiye gibi düzenli ve parayla ölçülebilen yan hakların eklenmesiyle bulunan, kıdem ve ihbar tazminatının hesaplandığı ücrettir.
SGK ve primPrime esas kazanç (PEK)
Prime esas kazanç, SGK priminin üzerinden hesaplandığı aylık brüt kazançtır; ücret, prim, ikramiye ve fazla mesai dahil edilir, taban asgari ücret ve tavan asgari ücretin 9 katıdır.

