Bu sayfada
Net ücret ne demek?
Net ücret, brüt ücretten yasal kesintilerin düşülmesiyle bulunan ve çalışana ödenen tutardır. 4857 sayılı İş Kanunu m.32 ücretin en geç ayda bir ve banka hesabına ödenmesini öngörür; bordroda net ödeme satırı bu tutarı gösterir. Kesintiler SGK işçi payı (%14), işsizlik sigortası (%1), gelir vergisi (GVK m.103 tarifesi, %15'ten başlar) ve damga vergisidir (binde 7,59). 2022'den beri asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi istisna olduğu için net tutar, istisna kadar yükselir. Net ücret yıl içinde sabit değildir; kümülatif matrah üst dilime geçince aynı brütle daha düşük net alınır.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım 2026'da asgari ücretle çalışıyorsunuz: brüt 33.030 ₺. SGK 4.624,20 ₺ ve işsizlik 330,30 ₺ kesilir; gelir vergisi 4.211,33 ₺ ve damga 250,70 ₺ istisna kapsamında olduğundan sıfırlanır. Net ücret 28.075,50 ₺ olur. Brüt 60.000 ₺ olsaydı ocak neti yaklaşık 47.270 ₺, aralık neti yaklaşık 40.930 ₺ olurdu.
Bu terimle hesap yapın
Netten Brüte Maaş Hesaplama
Elinize geçmesini istediğiniz net için gereken brüt
Net ücret neden her ay aynı kalmaz?
Net ücretin yıl içinde düşmesinin tek nedeni gelir vergisi dilimidir. Her ayın vergi matrahı yılbaşından itibaren toplanır; bu kümülatif matrah 190.000 ₺ eşiğini aşınca %15 yerine %20, sonraki eşiklerde %27 ve %35 oranı uygulanır. Brüt ücret değişmediği halde net ücretin ocaktan aralığa doğru azalması bu yüzdendir. Asgari ücret istisnası her ay aynı mantıkla hesaplandığından istisna tutarı da dilimle birlikte değişir. Ocak ayında kümülatif matrah sıfırlanır ve net ücret yeniden yükselir. Ayrıntılı açıklama için bordromda gelir vergisi neden arttı yazısına bakın.
Net ücretten brüte nasıl gidilir?
Net üzerinden anlaşan işveren, kesintileri geri ekleyerek brütü bulmak zorundadır. Bu hesap tek adımda yapılamaz, çünkü gelir vergisi brüte bağlı, brüt de gelir vergisine bağlıdır; iteratif çözülür. Pratikte bordro programları ve netten brüte maaş hesaplama aracı bu döngüyü otomatik kurar. Net anlaşmalarda dikkat edilmesi gereken nokta şudur: vergi dilimi yükseldiğinde brüt artar, dolayısıyla SGK primi, kıdem tazminatı ve işveren maliyeti de artar. İşveren açısından net anlaşma yılın sonuna doğru daha pahalıdır.
Net ücrete hangi kalemler dahil değildir?
- Yemek kartı ve toplu taşıma kartı gibi ayni yardımlar istisna sınırı içinde kaldıkça bordroda nete eklenmez, ayrı ödenir.
- Fazla mesai, prim ve ikramiye brüt kazanca eklenir, kesintiler sonrası net ödemeye yansır.
- Avans ve icra kesintisi net ücretten düşülür; icra kesintisi kural olarak net ücretin dörtte birini aşamaz.
- BES otomatik katılım kesintisi (%3) net ücretten yapılır, vergi matrahını değiştirmez.
Bordroda "net ödenen" satırı ile bankaya yatan tutar farklıysa önce avans ve icra satırlarına bakın; fark açıklanamıyorsa maaşım eksik yattı rehberindeki adımları izleyin.
Net ücret hangi hesaplarda kullanılır?
Yasal hesapların çoğu brüt üzerinden yapılır; net ücret daha çok aile bütçesi, kredi başvurusu ve icra hesabında ortaya çıkar. Bankalar kredi değerlendirmesinde net geliri esas alır; maaş haczinde haczedilebilir tutar net ücretin dörtte biridir, nafaka alacağı bu sınıra tabi değildir. İşsizlik ödeneği ve rapor parası ise net değil, prime esas brüt kazanç üzerinden hesaplanır. Bu nedenle "net 40.000 ₺ alıyorum" bilgisi tek başına işsizlik ödeneğinizi söylemez; brüte dönüp işsizlik maaşı hesaplama aracına girmeniz gerekir.
Net ücret pazarlığı yapmak avantajlı mı?
Çalışan açısından net anlaşma, vergi dilimi riskini işverene yükler: yıl boyunca her ay aynı tutarı alırsınız, dilim değişimini işveren karşılar. Ancak iki dezavantajı vardır. Birincisi, asgari ücret ve vergi tarifesi değiştiğinde işveren brütü düşürerek aynı neti verebilir; prime esas kazancınız ve kıdem tazminatınız azalabilir. İkincisi, işverenler net anlaşmada genellikle daha düşük rakam teklif eder, çünkü yıl sonu maliyeti öngöremezler. Brüt anlaşma yapıp yıllık net toplamı hesaplamak çoğu durumda daha şeffaftır. Hangi seçenek daha iyi olursa olsun, sözleşmede "brüt" veya "net" kelimesinin açıkça yazması uyuşmazlığı önler; yazmıyorsa Yargıtay brüt kabul eder.
Dayanak ve kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.32 (mevzuat.gov.tr)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.103 (GİB)
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.83
İlgili terimler
Brüt ücret
İşverenin çalışan için ödemeyi taahhüt ettiği, SGK primi, işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilmeden önceki toplam ücret tutarıdır; asgari ücret, prim ve tazminat hesaplarının tamamı bu tutar üzerinden yapılır.
VergiDamga vergisi (ücretlerde)
Ücret, prim, ikramiye ve tazminat ödemelerinden binde 7,59 oranında kesilen, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na dayanan ve ücretin asgari ücret tutarı kadar kısmı 2022'den beri istisna olan bordro vergisidir.
VergiGelir vergisi matrahı
Brüt ücretten SGK ve işsizlik sigortası işçi payı ile engelli indirimi gibi yasal indirimler düşüldükten sonra kalan ve üzerinden gelir vergisi hesaplanan tutardır; yıl içinde biriken toplamı vergi dilimini belirler.
VergiKümülatif gelir vergisi matrahı
Kümülatif gelir vergisi matrahı, yılbaşından itibaren her ayın vergi matrahının üst üste toplanmasıyla oluşan ve hangi vergi diliminde olduğunuzu belirleyen birikimli tutardır.

