Bu sayfada
Nafaka (maaştan kesinti) ne demek?
Nafaka, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca mahkeme kararıyla belirlenen bakım yükümlülüğüdür; boşanma davası sırasında tedbir nafakası, boşanma sonrası eş için yoksulluk nafakası, çocuk için iştirak nafakası ve muhtaç yakınlar için yardım nafakası olarak dört türü vardır. Nafaka borçlusu ödemezse alacaklı icra takibi başlatır ve nafaka borçlunun maaşından kesilir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.83 ücretlerin ancak dörtte birinin haczedilebileceğini söyler; ancak aynı madde nafaka alacaklarını bu sınırın dışında tutar. Nafaka borcu, m.206 uyarınca sıra cetvelinde de birinci sırada yer alır; işveren birden fazla haciz yazısı varsa önce nafakayı keser. Nafakanın kasten ödenmemesi ayrıca İİK m.344 uyarınca tazyik hapsi gerektirir.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım net ücreti 28.075,50 ₺ (2026 net asgari ücret) olan bir çalışan için aylık 8.000 ₺ iştirak nafakası ve ayrıca 60.000 ₺ kredi kartı borcu icrası olsun. Nafaka dörtte bir sınırına tabi olmadığından 8.000 ₺'nin tamamı kesilir; kalan 20.075,50 ₺ üzerinden kredi kartı için en fazla dörtte bir, yani 5.018,88 ₺ kesilebilir. Çalışanın eline 15.056,62 ₺ geçer. Nafaka olmasaydı kredi için kesinti 7.018,88 ₺ ile sınırlı kalır, ele 21.056,62 ₺ geçerdi.
Bu terimle hesap yapın
Maaş Haczi Hesaplama
Maaşın ne kadarı haczedilir, elde ne kalır
Nafaka maaştan nasıl kesilir?
Nafaka alacaklısı, mahkeme ilamını veya ara kararını icra dairesine sunarak ilamlı takip başlatır. İcra dairesi borçlunun çalıştığı işyerine maaş haciz müzekkeresi gönderir; işveren yazıyı aldığı aydan itibaren nafaka tutarını keserek icra dosyasına yatırmak zorundadır. İşveren kesintiyi yapmazsa İİK m.356 uyarınca kesilmeyen tutardan kendisi sorumlu olur ve bu tutar işverenin mallarından tahsil edilir. Kesinti kural olarak net ücret üzerinden yapılır; brüt ücretten SGK ve vergi düşüldükten sonra kalan tutar esas alınır. Nafakanın cari (aylık işleyen) kısmı ile birikmiş geçmiş dönem borcu ayrı değerlendirilir: cari nafaka her ay tam kesilir, birikmiş nafaka borcu için ise icra dairesi ayrıca kesinti oranı belirler. Adım adım süreci nafaka maaştan nasıl kesilir yazısında anlattık; kesinti sonrası ele geçecek tutarı maaş haczi hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Nafakada dörtte bir sınırı neden uygulanmaz?
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.83, maaş ve ücretlerin borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli kısmının haczedilemeyeceğini, haczedilen miktarın ise dörtte birden az olamayacağını söyler; uygulamada bu, net ücretin en fazla dörtte birinin haczi anlamına gelir. Aynı maddenin devamında nafaka alacakları için bu sınırın geçerli olmadığı açıkça yazar. Gerekçe, nafakanın alacaklının (çoğunlukla çocuğun) geçimi için olmasıdır; kanun koyucu borçlunun geçiminden çok alacaklının geçimini önceler. Bu nedenle mahkeme nafakayı maaşın yarısı olarak belirlemişse işveren yarısını keser. Yine de uygulamada icra müdürlükleri, borçlunun asgari geçimini tamamen ortadan kaldıran kesintileri sınırlandırabilir ve borçlu icra mahkemesine şikâyet yoluyla itiraz edebilir. Birden fazla haciz varsa İİK m.206 uyarınca nafaka birinci sırada ödenir; diğer alacaklılar kalan dörtte bir payı aralarında sırayla bölüşür.
Nafaka ödenmezse ne olur?
- İcra takibi: Alacaklı ilamlı icra başlatır, maaş ve banka hesaplarına haciz konur.
- Tazyik hapsi: İİK m.344 uyarınca nafaka borcunu ödemeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılır; borç ödenince hapis sona erer.
- Faiz: Ödenmeyen nafakaya takip tarihinden itibaren yasal faiz işler; faiz oranını kanuni faiz teriminde görebilirsiniz.
- Zamanaşımı: Birikmiş nafaka alacağı on yıllık zamanaşımına tabidir.
Yaptırımların ayrıntısı nafaka ödenmezse ne olur yazısında. Ödeme gücü düşen borçlu, nafakanın indirilmesi veya kaldırılması için aile mahkemesinde dava açabilir; mahkeme kararı değişene kadar mevcut tutar kesilmeye devam eder.
Nafaka tutarı maaşa göre nasıl belirlenir?
Medeni Kanun sabit bir oran öngörmez. Hâkim, iştirak nafakasında çocuğun ihtiyaçlarını ve ana babanın gelirlerini, yoksulluk nafakasında ise tarafların mali güçlerini dikkate alır; uygulamada maaşın dörtte biri ile üçte biri arasında tutarlar yaygındır, ancak bağlayıcı bir kural değildir. Mahkeme nafakayı her yıl ÜFE, TÜFE ya da belirli oranda artacak şekilde kararlaştırabilir; artış kararda yazmıyorsa alacaklı yeniden dava açar. İşveren bordroda nafaka kesintisini ayrı satırda gösterir ve bu kesinti SGK primini ya da gelir vergisini etkilemez; kesinti net ücretten yapılır. Bu yüzden nafaka borçlusunun brüt ücreti, kıdem ve ihbar hesabında değişmeden kalır. Maaşı düşen borçlu nafakanın uyarlanmasını isteyebilir; aynı şekilde ücreti artan borçlu için alacaklı artış talebinde bulunabilir.
Dayanak ve kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.83, m.206, m.344
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.175, m.182, m.364
- Adalet Bakanlığı
İlgili terimler
Net asgari ücret
Net asgari ücret, brüt asgari ücretten SGK işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1) düşüldükten sonra işçinin eline geçen tutardır; gelir ve damga vergisi istisnası sayesinde 2026 yılında aylık 28.075,50 ₺ olarak uygulanır.
Maaş ve bordroNet ücret
Brüt ücretten SGK primi, işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesildikten sonra çalışanın banka hesabına fiilen yatan ücret tutarıdır; vergi dilimi yükseldikçe yıl içinde aynı brütle düşer.
Kredi ve paraKanuni faiz (yasal faiz)
Taraflar faiz oranı kararlaştırmadığında borçlara ve gecikmelere kanun gereği uygulanan yıllık faiz oranı; 31 Temmuz 2026'dan itibaren TCMB reeskont oranının %80'i esasıyla belirlenir ve 2026 için yıllık %31'dir.
Maaş ve bordroBrüt ücret
İşverenin çalışan için ödemeyi taahhüt ettiği, SGK primi, işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilmeden önceki toplam ücret tutarıdır; asgari ücret, prim ve tazminat hesaplarının tamamı bu tutar üzerinden yapılır.

