BugünAsgari ücret (net)28.075,50 ₺Kıdem tavanı73.729,87 ₺SGK tavanı297.270,00 ₺1. dilim eşiği190.000,00 ₺tüm rakamlar →
Sözlük terimiSözlük

Nafaka (maaştan kesinti) nedir?

Son güncelleme 22.11.20265 sık sorulan soru

Nafaka (maaştan kesinti): Nafaka, mahkeme kararıyla eş, çocuk veya yakınlara ödenen bakım parasıdır; ödenmediğinde maaştan icra yoluyla kesilir ve İcra ve İflas Kanunu m.83 uyarınca diğer borçlardaki dörtte bir sınırına tabi olmadan, bütün icra alacaklarından önce tahsil edilir. Halk arasında: nafaka kesintisi, nafaka haczi, çocuk nafakası maaştan kesilir mi.

Nafaka (maaştan kesinti) ne demek?

Nafaka, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca mahkeme kararıyla belirlenen bakım yükümlülüğüdür; boşanma davası sırasında tedbir nafakası, boşanma sonrası eş için yoksulluk nafakası, çocuk için iştirak nafakası ve muhtaç yakınlar için yardım nafakası olarak dört türü vardır. Nafaka borçlusu ödemezse alacaklı icra takibi başlatır ve nafaka borçlunun maaşından kesilir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.83 ücretlerin ancak dörtte birinin haczedilebileceğini söyler; ancak aynı madde nafaka alacaklarını bu sınırın dışında tutar. Nafaka borcu, m.206 uyarınca sıra cetvelinde de birinci sırada yer alır; işveren birden fazla haciz yazısı varsa önce nafakayı keser. Nafakanın kasten ödenmemesi ayrıca İİK m.344 uyarınca tazyik hapsi gerektirir.

Örnek hesap

Sayısal örnek

Örnek hesap: varsayalım net ücreti 28.075,50 ₺ (2026 net asgari ücret) olan bir çalışan için aylık 8.000 ₺ iştirak nafakası ve ayrıca 60.000 ₺ kredi kartı borcu icrası olsun. Nafaka dörtte bir sınırına tabi olmadığından 8.000 ₺'nin tamamı kesilir; kalan 20.075,50 ₺ üzerinden kredi kartı için en fazla dörtte bir, yani 5.018,88 ₺ kesilebilir. Çalışanın eline 15.056,62 ₺ geçer. Nafaka olmasaydı kredi için kesinti 7.018,88 ₺ ile sınırlı kalır, ele 21.056,62 ₺ geçerdi.

Bu terimle hesap yapın

Hesaplayıcı

Maaş Haczi Hesaplama

Maaşın ne kadarı haczedilir, elde ne kalır

Hesapla

Nafaka maaştan nasıl kesilir?

Nafaka alacaklısı, mahkeme ilamını veya ara kararını icra dairesine sunarak ilamlı takip başlatır. İcra dairesi borçlunun çalıştığı işyerine maaş haciz müzekkeresi gönderir; işveren yazıyı aldığı aydan itibaren nafaka tutarını keserek icra dosyasına yatırmak zorundadır. İşveren kesintiyi yapmazsa İİK m.356 uyarınca kesilmeyen tutardan kendisi sorumlu olur ve bu tutar işverenin mallarından tahsil edilir. Kesinti kural olarak net ücret üzerinden yapılır; brüt ücretten SGK ve vergi düşüldükten sonra kalan tutar esas alınır. Nafakanın cari (aylık işleyen) kısmı ile birikmiş geçmiş dönem borcu ayrı değerlendirilir: cari nafaka her ay tam kesilir, birikmiş nafaka borcu için ise icra dairesi ayrıca kesinti oranı belirler. Adım adım süreci nafaka maaştan nasıl kesilir yazısında anlattık; kesinti sonrası ele geçecek tutarı maaş haczi hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.

Nafakada dörtte bir sınırı neden uygulanmaz?

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.83, maaş ve ücretlerin borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli kısmının haczedilemeyeceğini, haczedilen miktarın ise dörtte birden az olamayacağını söyler; uygulamada bu, net ücretin en fazla dörtte birinin haczi anlamına gelir. Aynı maddenin devamında nafaka alacakları için bu sınırın geçerli olmadığı açıkça yazar. Gerekçe, nafakanın alacaklının (çoğunlukla çocuğun) geçimi için olmasıdır; kanun koyucu borçlunun geçiminden çok alacaklının geçimini önceler. Bu nedenle mahkeme nafakayı maaşın yarısı olarak belirlemişse işveren yarısını keser. Yine de uygulamada icra müdürlükleri, borçlunun asgari geçimini tamamen ortadan kaldıran kesintileri sınırlandırabilir ve borçlu icra mahkemesine şikâyet yoluyla itiraz edebilir. Birden fazla haciz varsa İİK m.206 uyarınca nafaka birinci sırada ödenir; diğer alacaklılar kalan dörtte bir payı aralarında sırayla bölüşür.

Nafaka ödenmezse ne olur?

  • İcra takibi: Alacaklı ilamlı icra başlatır, maaş ve banka hesaplarına haciz konur.
  • Tazyik hapsi: İİK m.344 uyarınca nafaka borcunu ödemeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılır; borç ödenince hapis sona erer.
  • Faiz: Ödenmeyen nafakaya takip tarihinden itibaren yasal faiz işler; faiz oranını kanuni faiz teriminde görebilirsiniz.
  • Zamanaşımı: Birikmiş nafaka alacağı on yıllık zamanaşımına tabidir.

Yaptırımların ayrıntısı nafaka ödenmezse ne olur yazısında. Ödeme gücü düşen borçlu, nafakanın indirilmesi veya kaldırılması için aile mahkemesinde dava açabilir; mahkeme kararı değişene kadar mevcut tutar kesilmeye devam eder.

Nafaka tutarı maaşa göre nasıl belirlenir?

Medeni Kanun sabit bir oran öngörmez. Hâkim, iştirak nafakasında çocuğun ihtiyaçlarını ve ana babanın gelirlerini, yoksulluk nafakasında ise tarafların mali güçlerini dikkate alır; uygulamada maaşın dörtte biri ile üçte biri arasında tutarlar yaygındır, ancak bağlayıcı bir kural değildir. Mahkeme nafakayı her yıl ÜFE, TÜFE ya da belirli oranda artacak şekilde kararlaştırabilir; artış kararda yazmıyorsa alacaklı yeniden dava açar. İşveren bordroda nafaka kesintisini ayrı satırda gösterir ve bu kesinti SGK primini ya da gelir vergisini etkilemez; kesinti net ücretten yapılır. Bu yüzden nafaka borçlusunun brüt ücreti, kıdem ve ihbar hesabında değişmeden kalır. Maaşı düşen borçlu nafakanın uyarlanmasını isteyebilir; aynı şekilde ücreti artan borçlu için alacaklı artış talebinde bulunabilir.

Dayanak ve kaynaklar

İlgili terimler

Reklam

Sık sorulan sorular

Nafaka maaşın ne kadarından kesilir?
Mahkemenin belirlediği tutarın tamamı kesilir. Diğer icra borçlarındaki net ücretin dörtte biri sınırı nafakaya uygulanmaz; İİK m.83 nafakayı açıkça bu sınırın dışında tutar. Birden fazla haciz varsa nafaka her zaman önce ödenir.
Nafaka kesintisi brütten mi netten mi yapılır?
Net ücretten yapılır. Önce SGK primi ve vergiler düşülür, kalan net üzerinden nafaka kesilir. Kesinti brüt ücreti değiştirmediğinden kıdem, ihbar ve SGK hesapları etkilenmez; bordroda ayrı bir kesinti satırında gösterilir.
Nafaka ve kredi borcu birlikte varsa hangisi önce kesilir?
Nafaka önce kesilir. İİK m.206 uyarınca nafaka alacağı birinci sıradadır. Kalan net ücret üzerinden kredi veya kart borcu için en fazla dörtte bir kesilir; 28.075,50 ₺ net ve 8.000 ₺ nafakada kredi kesintisi 5.018,88 ₺ ile sınırlıdır.
İşveren nafaka kesintisini yapmazsa ne olur?
Haciz yazısını alan işveren kesintiyi yapmazsa kesilmeyen tutar İİK m.356 uyarınca işverenden tahsil edilir. Ayrıca icra müdürlüğüne borçlunun ücret bilgisini yedi gün içinde bildirmek zorundadır; bildirmemek ayrıca para cezası gerektirir.
Nafaka ödenmezse hapis cezası var mı?
Vardır. İİK m.344 uyarınca nafaka borcunu kasten ödemeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine çarptırılır. Borcun tamamı ödenirse hapis derhâl sona erer; şikâyet süresi, ödeme tarihinden itibaren üç aydır.
Reklam