Bu sayfada
Malullük (maluliyet) aylığı ne demek?
5510 sayılı Kanun m.25-27: sigortalı olarak çalışmaya başladıktan sonra çalışma gücünün veya iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60'ını kaybeden kişi malul sayılır. Aylık için en az 10 yıl sigortalılık süresi ve 1.800 gün prim gerekir; başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olanlarda sigortalılık süresi aranmaz, 1.800 gün yeterlidir. Sigortalı olmadan önce var olan hastalık nedeniyle malullük aylığı bağlanmaz. Aylık, ortalama aylık kazancın prim günü 9.000'den az olanlarda %40 (bakıma muhtaç olanlarda %50) oranıyla hesaplanır; 9.000 günü aşan her 360 gün için %2 eklenir. Malul aylığı alan kişi 4/a kapsamında çalışmaya başlarsa aylığı kesilir.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım 12 yıl sigortalı, 3.600 prim günü ve 40.000 ₺ ortalama aylık kazancı olan sigortalıya %65 maluliyet tespit edildi. Aylık bağlama oranı 9.000 günün altında olduğu için %40; aylık 40.000 × %40 = 16.000 ₺. En düşük aylık uygulaması varsa bu tutar yükseltilir. Bakıma muhtaç olsaydı oran %50 ve aylık 20.000 ₺ olurdu.
Bu terimle hesap yapın
Emekli Maaşı Hesaplama
2008 sonrası formülle tahmini aylık ve sınırları
Malullük aylığı için şartlar nelerdir?
Üç şart birlikte aranır. İlki malullük tespiti: SGK'nın yetkilendirdiği hastaneden alınan sağlık kurulu raporunun SGK Sağlık Kurulu tarafından değerlendirilmesi ve çalışma gücü kaybının en az %60 bulunması. İkincisi sigortalılık süresi: ilk sigortalılıktan itibaren en az 10 yıl geçmiş olması. Üçüncüsü en az 1.800 gün prim günü. Başkasının sürekli bakımına muhtaç olanlarda 10 yıl şartı aranmaz, 1.800 gün yeterlidir. Hastalığın sigortalı olmadan önce var olmaması gerekir; önceden mevcut hastalık nedeniyle aylık bağlanmaz. 4/b (Bağ-Kur) sigortalılarının ayrıca prim borcu bulunmamalıdır. Şartları ve başvuru adımlarını malulen emeklilik şartları yazısında ayrıntılı anlattık.
Malullük aylığı nasıl hesaplanır?
Aylık, ortalama aylık kazanç ile aylık bağlama oranının çarpımıdır. Malullükte oran yaşlılık aylığından farklı ve daha korumacıdır: prim günü 9.000'den az olanlarda %40, başkasının bakımına muhtaç olanlarda %50; 9.000 günü aşan her 360 gün için %2 eklenir. Bu nedenle 1.800 günlük sigortalı bile kazancının %40'ı oranında aylık alır. Hesaplanan tutar en düşük aylığın altında kalırsa alt sınır uygulanır. Aylık, diğer emekli aylıkları gibi Ocak ve Temmuz'da 6 aylık enflasyon oranında artırılır. Bayram ikramiyesi de ödenir. Yaklaşık tutar için emekli maaşı hesaplama aracında prim gününüzü ve kazancınızı girebilirsiniz.
Malullük aylığı ile yaşlılık aylığı birlikte alınamaz; şartlar sağlanınca yüksek olan tercih edilir.
Malullük başvurusu nasıl yapılır?
- SGK il müdürlüğüne ya da e-Devlet üzerinden "malullük tespiti" başvurusu yapılır; SGK sizi yetkili hastaneye sevk eder.
- Hastane sağlık kurulu raporu düzenler ve SGK'ya gönderir.
- SGK Sağlık Kurulu raporu inceler, oranı belirler; itiraz halinde Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'na gidilir.
- Malul sayılırsanız işten ayrılıp aylık bağlanması için tahsis talebi verirsiniz; 4/a sigortalısında işten ayrılma şarttır.
- Aylık, talep tarihini izleyen aybaşından başlar.
SGK, kontrol muayenesi isteyebilir; muayeneye gitmeyen sigortalının aylığı kesilir.
Rapor için sevk işlemi ücretsizdir; işçi hastaneye kendi başvurup aldığı raporu SGK sevki olmadan kullanamaz. SGK sağlık kurulu kararına 6 ay içinde itiraz edilebilir, itiraz Yüksek Sağlık Kurulu'nda görüşülür; bu kararın da yargı yolu açıktır.
Malullük aylığı hangi hallerde kesilir ve ölümde ne olur?
Malullük aylığı alan kişi 4/a kapsamında işçi olarak ya da 4/c kapsamında memur olarak çalışmaya başlarsa aylık kesilir; 4/b kapsamında çalışmada ise aylık devam eder ancak sosyal güvenlik destek primi ödenir. Kontrol muayenesinde malullük oranının %60'ın altına düştüğü tespit edilirse aylık kesilir. Malullük aylığı alan kişi ölürse hak sahiplerine dul ve yetim aylığı bağlanır; bu durumda ayrıca prim günü şartı aranmaz. Engelli raporu ile malullük raporu farklıdır: %40 ve üzeri engel raporu vergi indirimi ve erken emeklilik sağlar ancak malullük aylığı için %60 çalışma gücü kaybı ve SGK sağlık kurulu kararı gerekir.
Malullük aylığı ile engelli emekliliği arasındaki fark nedir?
İki ayrı yol vardır ve şartları farklıdır. Malullük aylığı için SGK sağlık kurulunca en az %60 çalışma gücü kaybı, 10 yıl sigortalılık ve 1.800 gün gerekir; aylık, prim günü ne olursa olsun kazancın en az %40'ı üzerinden hesaplanır. Engelli emekliliği (5510 m.28/5) ise %40 ile %59 arası engel oranı olanlara yaş şartı aranmadan, engel derecesine göre kademeli sigortalılık süresi ve prim günüyle yaşlılık aylığı bağlanmasıdır: %60 ve üzeri engelde 15 yıl ve 3.700 gün, %50-59 arasında 16 yıl ve 4.000 gün, %40-49 arasında 18 yıl ve 4.400 gün aranır. Engelli emekliliğinde aylık, normal yaşlılık aylığı gibi aylık bağlama oranıyla hesaplanır ve çalışmaya devam edilebilir. Malullük yolu daha az gün ve daha kısa süre isterken, engelli emekliliği çalışma hayatına devam imkanı verir. Ayrıca %40 ve üzeri engel raporu olan çalışanlar gelir vergisi engellilik indiriminden de yararlanır; bunun bordroya etkisini brütten nete maaş hesaplama aracında görebilirsiniz.
Dayanak ve kaynaklar
- 5510 sayılı Kanun m.25-27
- SGK malullük aylığı
- Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği
İlgili terimler
Prim günü (prim ödeme gün sayısı)
Sigortalı adına SGK'ya prim bildirilen gün sayısı; her ay en çok 30 gün sayılır ve emeklilik, işsizlik ödeneği, rapor parası ve diğer sigorta haklarının temel şartını oluşturur.
EmeklilikAylık bağlama oranı (ABO)
Aylık bağlama oranı, emekli aylığının sigortalının ortalama aylık kazancına oranını gösteren yüzdedir; 2008 sonrası her 360 prim günü için %2 olarak hesaplanır ve toplam prim günü arttıkça yükselir.
EmeklilikDul ve yetim aylığı (ölüm aylığı)
Ölen sigortalının ya da emeklinin eşine, çocuklarına ve belirli şartlarla anne babasına, ölüm aylığının kanundaki oranlara göre (eşe %50 veya %75, çocuklara %25) paylaştırılmasıyla bağlanan aylık.
İşsizlik ve ödeneklerGeçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası)
Hastalık, analık, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle çalışamayan sigortalıya, raporlu günler için SGK tarafından ödenen, günlük kazancın ayakta tedavide üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı tutarındaki ödenek.

