Bu sayfada
Dul ve yetim aylığı (ölüm aylığı) ne demek?
5510 sayılı Kanun m.32-34: ölen sigortalının en az 1.800 gün prim ödemiş olması ya da 4/a sigortalısı için en az 5 yıl sigortalılık ve 900 gün prim bulunması halinde hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanır. Emekli ya da malul aylığı alanların ölümünde prim şartı aranmaz. Aylık, sigortalının alacağı veya aldığı aylığın tamamıdır ve hak sahipleri arasında paylaştırılır: çalışmayan ve aylık almayan dul eşe %75, çalışan veya aylık alan dul eşe %50; her çocuğa %25; anne ve babaya belirli şartlarla %25. Toplam %100'ü aşamaz, aşarsa oranlar indirilir. Kız çocukları evlenmedikçe ve çalışmadıkça, erkek çocukları öğrenim durumuna göre 18, 20 veya 25 yaşına kadar alır. Evlenen kız çocuğuna 24 aylık tutarında evlenme ödeneği verilir.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım emekli aylığı 30.000 ₺ olan kişi öldü; geride çalışmayan eşi ve 2 öğrenci çocuğu kaldı. Eş %75 = 22.500 ₺, çocuklar 2 × %25 = 15.000 ₺; toplam %125 olduğu için oranlar 100'e indirilir: eş %60 = 18.000 ₺, her çocuk %20 = 6.000 ₺. Çocuklar yaş sınırını geçince eşin payı %75'e, 22.500 ₺'ye çıkar.
Bu terimle hesap yapın
Dul ve Yetim Aylığı Hesaplama
Eş ve çocuk paylarıyla bağlanacak aylık ve paylaşım
Dul ve yetim aylığı için hangi şartlar aranır?
Şartlar ölen kişinin durumuna göre değişir. Ölen kişi emekli ya da malullük aylığı alıyorsa hak sahiplerine doğrudan aylık bağlanır. Ölen kişi aktif sigortalıysa iki alternatif vardır: her statüde geçerli 1.800 gün prim, ya da 4/a (işçi) sigortalısı için 5 yıl sigortalılık ve 900 gün prim. 4/b sigortalısında ayrıca prim borcu bulunmamalıdır. Eksik gün varsa hak sahipleri ölen adına askerlik borçlanması yaparak günü tamamlayabilir. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümde ise prim şartı aranmadan ayrıca gelir bağlanır. Başvuru, e-Devlet "Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi" ile ya da SGK il müdürlüğüne yapılır; aylık ölüm tarihini izleyen aybaşından başlar. Kimlerin hangi oranla alacağını dul ve yetim aylığı nedir yazısında anlattık.
Aylık hak sahipleri arasında nasıl paylaştırılır?
- Dul eş: Çalışmıyor ve kendi sigortalılığından aylık almıyorsa %75; çalışıyor ya da aylık alıyorsa %50. Çocuğu varsa oran %50'dir.
- Çocuklar: Her biri %25; anne ve babası ikisi de ölmüş çocukta %50. Kız çocuk evlenmedikçe ve sigortalı çalışmadıkça yaş sınırı yoktur; erkek çocuk 18, lise öğrencisi 20, yükseköğrenimde 25 yaşına kadar alır. Malul çocuklar yaş sınırı olmadan alır.
- Anne ve baba: Hak sahibi eş ve çocuklardan artan pay varsa, her türlü gelirleri asgari ücretin net tutarından az ve 65 yaş üstü ya da ölen çocuğundan başka hak doğuran çocuğu yoksa %25.
Paylar toplamı %100'ü aşamaz; aşarsa herkesin payı orantılı indirilir. Bir hak sahibinin payı düşünce (evlenme, yaş sınırı) kalanların payı yeniden hesaplanır.
Dul ve yetim aylığı ne kadar olur?
Esas alınan tutar, ölen kişinin aldığı ya da alacağı aylıktır. Emeklide bu mevcut aylıktır. Aktif sigortalıda ise aylık bağlama oranı ile hesaplanır; ancak kanun hak sahiplerini korur ve prim günü 9.000'den az olanlarda ABO en az %50, 1.800 gün için bile en az %40 kabul edilir. Dul eşe tek başına kaldığında %75 pay yüksek görünse de en düşük aylık uygulaması ve bayram ikramiyesi hak sahipleri arasında paylaştırılır. Ölüm aylığı gelir ve damga vergisinden istisnadır. Aylık, Ocak ve Temmuz'da diğer emekli aylıklarıyla aynı oranda zamlanır. Kendi durumunuz için dul ve yetim aylığı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Dul aylığı alan evlenirse ya da çalışırsa ne olur?
Dul eş yeniden evlenirse aylığı kesilir; boşanırsa yeniden bağlanır. Çalışmaya başlayan ya da kendi emekli aylığını almaya başlayan dul eşin oranı %75'ten %50'ye iner, ancak aylık devam eder; ölen eşinden dul aylığı ile kendi emekli aylığını birlikte alabilir. Kız çocuğu evlenince aylığı kesilir ve 24 aylık tutarında evlenme ödeneği alır; boşanırsa ve başka geliri yoksa yeniden bağlanır. Sigortalı işe giren kız çocuğunun aylığı kesilir, işten ayrılınca yeniden başlar; kısmi süreli çalışmada belirli koşullarda devam eder. Anne ve babasından iki ayrı ölüm aylığı hakkı doğan çocuğa yüksek olanın tamamı, düşük olanın yarısı ödenir. Yersiz ödenen aylıklar faiziyle geri istenir; bu nedenle evlilik ve işe giriş gibi değişiklikler SGK'ya bir ay içinde bildirilmelidir.
Dayanak ve kaynaklar
İlgili terimler
Malullük (maluliyet) aylığı
Çalışma gücünün ya da meslekte kazanma gücünün en az %60'ını kaybettiği SGK sağlık kurulunca tespit edilen sigortalıya, en az 10 yıl sigortalılık ve 1.800 prim günü şartıyla bağlanan aylık.
SGK ve primPrim günü (prim ödeme gün sayısı)
Sigortalı adına SGK'ya prim bildirilen gün sayısı; her ay en çok 30 gün sayılır ve emeklilik, işsizlik ödeneği, rapor parası ve diğer sigorta haklarının temel şartını oluşturur.
EmeklilikAylık bağlama oranı (ABO)
Aylık bağlama oranı, emekli aylığının sigortalının ortalama aylık kazancına oranını gösteren yüzdedir; 2008 sonrası her 360 prim günü için %2 olarak hesaplanır ve toplam prim günü arttıkça yükselir.
EmeklilikSGDP (Sosyal Güvenlik Destek Primi)
SGDP, emekli aylığı almaya devam ederken bir işyerinde sigortalı çalışanlardan normal SGK primi yerine kesilen primdir; işçi payı prime esas kazancın %7,5'idir ve bu günler emeklilik hesabına eklenmez.

