Bu sayfada
Hizmet borçlanması (askerlik, doğum, yurt dışı) ne demek?
5510 sayılı Kanun m.41: sigortalılar, kanunda sayılan süreleri (er ve erbaş askerlik süresi, doğum sonrası çalışılmayan her çocuk için 2 yıl ve en çok 3 çocuk, doktora ve uzmanlık eğitimi, ücretsiz izin, grev ve lokavt, avukatlık stajı gibi) kendileri belirleyecekleri günlük kazanç üzerinden borçlanabilir. Kazanç, asgari ücretin günlük tutarı ile tavanı arasında seçilir. 7566 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2026'dan itibaren doğum borçlanması dışındaki borçlanmalarda oran %32'den %45'e çıkarılmıştır; doğum borçlanması %32 ile devam eder. Yurt dışı borçlanması 3201 sayılı Kanun'a göre %45 oranıyla yapılır. Borç tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir; borçlanılan süre prim gününe eklenir, askerlik ve yurt dışı borçlanmasında sigorta başlangıcı da geriye çekilebilir.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım 2026'da 18 aylık askerlik borçlanması asgari ücret üzerinden yapılıyor. Günlük kazanç 1.101 ₺ × %45 = 495,45 ₺; 540 gün × 495,45 = 267.543 ₺. Doğum borçlanmasında 2 yıl (720 gün) için 1.101 × %32 = 352,32 ₺ × 720 = 253.670,40 ₺. Oranlar değişebilir, güncel tutarı kontrol edin.
Bu terimle hesap yapın
Askerlik ve Doğum Borçlanması
Gün × günlük tutar; emekliliğe etkisi
Hangi süreler borçlanılabilir?
- Askerlik: Er, erbaş ve yedek subay okulu süreleri; en yaygın borçlanma türüdür.
- Doğum: Sigortalı kadının doğumdan sonra çalışmadığı her çocuk için 2 yıl, en çok 3 çocuk (6 yıl); doğumdan önce sigortalı olma şartı aranır.
- Yurt dışı: 3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışında geçen çalışma ve ev kadını süreleri.
- Ücretsiz izin: 4857 sayılı Kanun'a göre kullanılan ücretsiz doğum izni ve bir yıla kadar diğer ücretsiz izinler.
- Diğer: Doktora ve tıpta uzmanlık eğitimi, avukatlık stajı, grev ve lokavt süreleri, tutukluluk sonrası beraat halinde geçen süre, kısmi süreli çalışanların eksik günleri (2011 sonrası).
Her tür için ayrı belge istenir; askerlikte terhis belgesi, doğumda nüfus kaydı yeterlidir. Doğum borçlanmasının şartlarını ve adımlarını doğum borçlanması nasıl yapılır yazısında anlattık.
Borçlanma tutarı nasıl hesaplanır?
Tutar üç değişkene bağlıdır: borçlanılacak gün sayısı, seçilen günlük kazanç ve prim oranı. Günlük kazanç, başvuru tarihindeki asgari ücretin günlük tutarı (2026 için 1.101 ₺) ile bunun 9 katı arasında serbestçe seçilir; yüksek kazanç seçmek emekli aylığını artırır ama maliyeti büyütür. Prim oranı 2026'dan itibaren askerlik, yurt dışı ve diğer borçlanmalarda %45, doğum borçlanmasında %32'dir. Formül: gün × günlük kazanç × oran. Oranlar ve asgari ücret değiştikçe tutar değişir, güncel tutarı kontrol edin. Kendi süreniz için askerlik borçlanması hesaplama ve doğum borçlanması hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz.
Borçlanma tutarı başvuru tarihindeki asgari ücretle hesaplanır; yılbaşı ve Temmuz artışlarından önce başvurmak tutarı düşürür.
Borçlanma emekliliği nasıl etkiler?
Borçlanılan süre doğrudan prim gününe eklenir. Askerlik ve yurt dışı borçlanmasında, askerlik sigorta başlangıcından önceyse sigorta başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar geriye çekilir; bu, 1999 veya 2008 gibi kritik eşiklerin öncesine geçmeyi ve daha erken emeklilik şartlarına tabi olmayı sağlayabilir. Doğum borçlanması başlangıcı geri çekmez, yalnız gün ekler. Borçlanma ayrıca sigortalılık süresini (kadın 20 / erkek 25 yıl gibi) tamamlamak için de kullanılır. Ancak borçlanılan günler işsizlik ödeneği veya rapor parası şartlarında sayılmaz; yalnız uzun vadeli sigorta kolları için geçerlidir. Borçlanmanın emeklilik tarihinize etkisini ne zaman emekli olurum aracıyla görebilirsiniz.
Borçlanma başvurusu nasıl yapılır ve ne zaman ödenir?
Başvuru e-Devlet "Hizmet Borçlanması Başvurusu" hizmetinden ya da SGK il müdürlüğüne dilekçeyle yapılır. SGK borcu hesaplayıp tebliğ eder; tutar tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmelidir, aksi halde başvuru geçersiz olur ve yeni başvuruda güncel tutar uygulanır. Taksit imkanı yoktur; ancak kısmi borçlanma yapılabilir, yani 18 aylık askerliğin yalnız ihtiyaç duyulan kısmı borçlanılabilir. Borçlanma tutarı gelir vergisi matrahından indirilebilir; ücretli çalışanlar makbuzu işverene vererek vergi avantajı sağlar. Borçlanma için zorunlu süre yoktur, emeklilik başvurusundan önce yapılması yeterlidir; ancak asgari ücret her yıl arttığından geciktirmek maliyeti büyütür.
Yurt dışı borçlanmasında ayrıca Türkiye'ye kesin dönüş şartı kalkmıştır; yurt dışında yaşamaya devam ederken borçlanıp emekli olmak mümkündür.
Borçlanma yapmak her zaman mantıklı mıdır?
Hayır; borçlanma yalnız emeklilik tarihini öne çekiyor ya da aylığı anlamlı biçimde artırıyorsa mantıklıdır. Üç durumda borçlanma kazandırır: eksik prim gününü tamamlayıp hemen emekli olacaksanız, sigorta başlangıcını kritik bir eşiğin (1999, 2008) öncesine çekerek daha düşük yaş ve gün şartına geçecekseniz ya da 1999 öncesi girişli olup EYT kapsamına girmek için başlangıcı geri çekecekseniz. Buna karşılık emekliliğe henüz 10 yıldan fazla süre varsa ve zaten çalışıyorsanız, eksik gün ileride kendiliğinden tamamlanacağı için borçlanma yalnız maliyet yaratır; o parayı bireysel emeklilik ya da mevduatta değerlendirmek daha kârlı olabilir. Doğum borçlanmasında %32 oranı ve 2 yıllık süre, 4/a kapsamında tek başına bir yıldan fazla fiili çalışmaya denk geldiği için genellikle avantajlıdır. Karar vermeden önce borçlanmasız ve borçlanmalı emeklilik tarihlerini ne zaman emekli olurum aracıyla karşılaştırın; başlangıç tarihinizi öne çeken askerlik borçlanmasının nasıl yapıldığını bu yazıda anlattık.
Dayanak ve kaynaklar
- 5510 sayılı Kanun m.41
- 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Hizmetlerinin Borçlandırılması Hakkında Kanun
- SGK hizmet borçlanması
İlgili terimler
Prim günü (prim ödeme gün sayısı)
Sigortalı adına SGK'ya prim bildirilen gün sayısı; her ay en çok 30 gün sayılır ve emeklilik, işsizlik ödeneği, rapor parası ve diğer sigorta haklarının temel şartını oluşturur.
SGK ve primHizmet dökümü (SGK tescil ve hizmet dökümü)
Sigortalının tüm işyerlerindeki işe giriş ve çıkış tarihlerini, aylık prim günlerini, prime esas kazançlarını, eksik gün nedenlerini ve toplam gün sayısını gösteren, e-Devlet'ten barkodlu alınan resmi SGK belgesi.
SGK ve primİsteğe bağlı sigorta
Zorunlu sigortalı olmayan ya da ayda 30 günden az çalışan kişilerin, seçtikleri kazancın %32'si oranında kendileri prim ödeyerek emeklilik ve sağlık haklarını sürdürdüğü gönüllü sigortalılık türü.
EmeklilikEYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar)
EYT, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanların, sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını tamamladıklarında yaş şartı aranmadan emekli olabilmesini sağlayan 7438 sayılı Kanun düzenlemesidir.

