Askerlik Borçlanması Nasıl Yapılır? Şartlar ve Bedel

İçindekiler
- Askerlik borçlanması nedir ve kimler yapabilir?
- Askerlik borçlanmasının kanuni dayanağı nedir?
- Hangi askerlik süreleri borçlanmaya girer?
- Kısa dönem, er ve yedek subay arasında fark var mı?
- Askerlik borçlanması bedeli nasıl hesaplanır?
- Günlük kazanç alt ve üst sınırı ne anlama gelir?
- Örnek hesap: askerlik borçlanması bedeli nasıl çıkar?
- Hangi günlük kazancı seçmelisiniz?
- Askerlik borçlanması başvurusunu nasıl yaparsınız?
- Bir aylık ödeme süresi ve taksit nasıl işler?
- Askerlik borçlanması sigortalılık başlangıcını nasıl etkiler?
- Emeklilik yaşına ve prim gününe etkisi nedir?
- 4/a, 4/b ve 4/c arasında askerlik borçlanması farkı nedir?
- Borçlanılan süre hangi hizmet türünde sayılır?
- Askerlik borçlanması emekli aylığınızı artırır mı?
- Borçlanmadan önce hangi hesabı yapmalısınız?
- Askerlik borçlanmasında sık yapılan hatalar nelerdir?
- Doğum ve yurt dışı borçlanmasından farkı nedir?
- Askerlik yapmadıysanız ya da muaf olduysanız ne olur?
- Askerlik borçlanması hangi durumlarda değerli olur?
- Hak sahipleri askerlik borçlanması talebinde bulunabilir mi?
- Askerlik nedeniyle işten ayrılanlar için kıdem tazminatı ayrı konudur
- Hakkınızı kaybetmemek için hangi adımları izlemelisiniz?
Askerlik borçlanması nedir ve kimler yapabilir?
Askerlik borçlanması, er veya erbaş olarak silah altında geçen ya da yedek subay ve yedek astsubay okulunda geçen süreyi, primini kendiniz ödeyerek sigortalılık sürenize ekletmenizdir. Kanun hakkı, 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılan herkese tanır. Ancak başvuru yazılıdır ve tamamen isteğe bağlıdır.
Bu işlem, emekliliği yaklaştırmanın en bilinen yollarından biridir. Bunun nedeni basittir, çünkü askerlikte geçen aylar prim gününüzü ve sigortalılık sürenizi uzatır. Ayrıca sigortalılığınız başlamadan önce askere gittiyseniz başlangıç tarihiniz de geriye gider.
Kendi durumunuz için bedeli denemek isterseniz askerlik borçlanması hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Araç, günlük kazanç seçiminize göre tutarı ve gün sayısına etkisini gösterir.
Bu yazıda kimlerin başvurabileceğini, bedelin nasıl oluştuğunu, e-Devlet ve SGK yolunu ve emekliliğe etkisini anlatıyoruz. Doğum ve yurt dışı borçlanmasına ayrı yazılarımızda yer verdiğimiz için burada yalnızca askerliğe odaklanıyoruz.
Askerlik borçlanmasının kanuni dayanağı nedir?
Dayanak, 5510 sayılı Kanun’un 41. maddesidir. Maddenin birinci fıkrasındaki (b) bendi, er veya erbaş olarak silah altında geçen süreleri sayar. Aynı bent yedek subay ve yedek astsubay okulunda geçen süreleri de kapsar. Metni mevzuat.gov.tr adresinden okuyabilirsiniz.
Aynı madde, başvurunun nasıl olacağını da belirler. Önce yazılı talep gerekir. Talep günündeki günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında bir kazanç seçersiniz. SGK bu kazancın kanundaki oranı üzerinden primi hesaplar. Sonra borcun tebliğinden itibaren bir ay içinde ödersiniz.
Metni okurken bir noktayı bilmekte fayda var. Askerlik borçlanması hakkını düzenleyen madde, son yıllarda oran bakımından değişti. Bu yazıdaki oran ve sınırlar, mevzuat metninin hazırlandığı tarihteki hâlidir. Dolayısıyla başvurmadan önce SGK sayfalarından güncel durumu kontrol edin.
Hangi askerlik süreleri borçlanmaya girer?
Kanun iki grup sayar, yani kapsamı dar tutar: er veya erbaş olarak silah altında geçen süreler ve yedek subay ya da yedek astsubay okulunda geçen süreler. Kanun koyucu yedek astsubay ibaresini maddeye sonradan ekledi. Yani bu okulda geçen süreyi de artık açıkça kapsamda görürsünüz.
Özetle kapsamın sınırını şu liste gösterir:
- Er veya erbaş olarak silah altında geçirdiğiniz süre borçlanılabilir.
- Yedek subay okulunda geçen süre borçlanılabilir.
- Yedek astsubay okulunda geçen süre borçlanılabilir.
- Silah altında hiç süre geçirmediyseniz, borçlanacağınız bir gün doğmaz.
Okul sonrasında asteğmen ya da subay olarak geçen süre için kanun metni ayrı bir sayım yapmaz. Bu nedenle bu dönem sizin hâlinizde varsa SGK’dan yazılı bilgi isteyin. Biz bu noktayı resmî kaynaktan doğrulayamadığımız için kesin bir şey söylemiyoruz.
Kısa dönem, er ve yedek subay arasında fark var mı?
Bedel açısından fark yoktur. Kanun, hepsini aynı bent altında toplar ve aynı oranı uygular. Fark yalnızca gün sayısında doğar. Çünkü borçlanacağınız süre, fiilen silah altında ya da okulda geçirdiğiniz günlerle sınırlıdır.
Kısa dönem askerlik yapan kişi daha az gün borçlanır. Dolayısıyla bedeli de daha düşük olur. Yedek subay okulunda geçirdiğiniz süreyi de kanun ayrıca anar. Bu iki durumu birlikte yaşadıysanız, SGK gün sayısını belgelerinize bakarak bulur.
Burada dikkat edeceğiniz bir nokta var. Kanun, askerliğin tamamını değil, yalnızca belirtilen statüde geçen süreleri sayar. Bu nedenle terhis belgenizdeki süre ile SGK’nın bulduğu gün sayısı birbirinden ayrılırsa, nedenini SGK’dan yazılı olarak sorun.
Askerlik borçlanması bedeli nasıl hesaplanır?
Bedel, üç adımda çıkar, yani formül karmaşık değildir. Önce talep tarihindeki günlük kazanç alt ve üst sınırını öğrenirsiniz. Sonra bu iki sınırın arasında bir günlük kazanç seçersiniz. Son olarak seçtiğiniz kazancı kanundaki oranla çarpar, çıkan günlük primi borçlanacağınız gün sayısıyla çarparsınız.
Formülü sade bir şekilde şöyle yazabiliriz:
- Günlük kazanç seçimi: alt sınır ile üst sınır arasında bir tutar.
- Günlük prim: seçtiğiniz kazanç x kanundaki oran.
- Toplam bedel: günlük prim x borçlanacağınız gün sayısı.
Kanun metni, askerlik gibi borçlanma türleri için yüzde 45 oranını yazar. Bu oran yakın zamanda 7566 sayılı Kanun ile değişti. Ancak oran yeniden değişebilir, bu nedenle bu rakamı sabit bir bilgi gibi kullanmayın ve başvuru gününde kontrol edin.
SGK bedeli başvuru gününe göre hesaplar. Yani bugün başvurursanız bir tutar, birkaç ay sonra başvurursanız farklı bir tutar çıkar. Çünkü alt ve üst sınır, asgari ücretle birlikte değişir.
Günlük kazanç alt ve üst sınırı ne anlama gelir?
Sınırların dayanağı 5510 sayılı Kanun’un 82. maddesidir. Alt sınır, yaşınıza uygun asgari ücretin otuzda biridir. Üst sınır ise 16 yaşından büyük sigortalılar için alt sınırın dokuz katıdır. Bu çarpanlar mevzuat metninde yazılıdır, ancak mevzuat değişebilir.
Sınırın mantığı basittir. Örneğin primin alt tabanı olmadan herkes çok düşük bir kazanç yazdırıp yüksek bir emekli aylığı hedefleyebilirdi. Üst sınır ise, yani tavan, çok yüksek kazançların sisteme girmesini engeller.
Bu iki sınırın arasında kalan her tutarı seçebilirsiniz. Aralığın dışındaki bir tutar kanunun aradığı şartı sağlamaz. Güncel sınırları görmek için SGK taban ve tavan sayfamıza ve SGK duyurularına bakın.
Ayrıca prime esas kazanç kavramını netleştirmek için prime esas kazanç sözlük maddemizi okuyabilirsiniz.
Örnek hesap: askerlik borçlanması bedeli nasıl çıkar?
Örnek hesap: varsayalım askerlikte geçen süreniz 180 gün olsun. Bu sayıyı yalnızca örnek olması için seçtik, sizin süreniz farklı olabilir. Başvuru günündeki alt sınırın 700 TL, üst sınırın 6.300 TL olduğunu varsayalım. Bu rakamlar da gerçek sınır değil, yalnızca hesabı göstermek için uydurduğumuz sayılardır. Oranı ise kanun metnindeki yüzde 45 olarak alalım.
Üç farklı seçim yapan üç kişiyi karşılaştıralım:
| Seçim | Günlük kazanç | Günlük prim (yüzde 45) | 180 gün toplam |
|---|---|---|---|
| Alt sınır | 700 TL | 315 TL | 56.700 TL |
| Orta seçim | 2.000 TL | 900 TL | 162.000 TL |
| Üst sınır | 6.300 TL | 2.835 TL | 510.300 TL |
Orta seçimi adım adım yapalım. 2.000 TL x 0,45 = 900 TL günlük prim eder. 900 TL x 180 gün = 162.000 TL toplam bedel çıkar.
Bu tablo iki şeyi gösterir. İlk olarak aynı gün sayısı için bedel, seçtiğiniz kazanca göre on kata yakın değişebilir. İkinci olarak alt sınırı seçmek bedeli düşürür, ancak aylığa etkiyi de düşürür. Kendi rakamlarınızla denemek için askerlik borçlanması hesaplama aracını açın.
Hangi günlük kazancı seçmelisiniz?
Doğru seçim, amacınıza bağlıdır. Örneğin yalnızca gün sayısını tamamlayıp emekliliği öne çekmek istiyorsanız genellikle alt sınıra yakın bir kazanç yeterli olur. Çünkü gün sayısı, kazanç tutarından bağımsız olarak aynı kalır.
Aylığı da yükseltmek istiyorsanız yüksek kazanç seçmek mantıklı görünür, çünkü aylık hesabı bu kazançtan beslenir. Ancak bunun bedeli de aynı oranda artar. Bu nedenle iki soruyu birlikte sorun:
- Emeklilik şartım yalnızca gün sayısından mı eksik?
- Aylığımı artırmak için bu parayı başka bir yerde değerlendirsem daha mı çok kazanırım?
Aylık etkisi, kanunun kazanç hesabından gelir. SGK seçtiğiniz kazancı, borcu ödediğiniz tarihteki asgari kazanca böler. Çıkan oranı ilgili ayın asgari kazancıyla çarpar ve sonucu o ayın prime esas kazancı sayar. Ancak sonuç o ayın üst sınırını aşamaz.
Kısacası seçim bir yatırım kararına benzer. Karar vermeden önce emekli aylığı hesaplama aracını da deneyin: emekli maaşı hesaplama.
Askerlik borçlanması başvurusunu nasıl yaparsınız?
Kanun yazılı talep arar. Bu nedenle talebi e-Devlet üzerinden ya da SGK’nın ilgili birimine vererek iletebilirsiniz. 4/a (hizmet akdiyle çalışanlar) için e-Devlet’te “4A Askerlik Borçlanması Başvurusu” hizmeti vardır. 4/b (bağımsız çalışanlar) için ise e-Devlet “4B Askerlik Borçlanması Başvurusu” hizmetini sunar.
Başvurunuzu e-Devlet üzerinden yaptığınızda şu adımları izlersiniz:
- e-Devlet’e giriş yapın. Şifre, mobil imza, elektronik imza, kimlik kartı ve internet bankacılığı kabul edilen yollardır.
- Statünüze uygun hizmeti seçin: 4A veya 4B.
- Günlük kazanç tutarınızı sınırlar içinde belirleyin.
- SGK’nın size bildirdiği borç tutarını kontrol edin.
- Bir ay içinde tutarı ödeyin.
Kanun, borçlanmanın nasıl belgeleneceğine karar verme yetkisini Kurum’a bırakır. Bu nedenle SGK sizden askerlik belgesi isteyebilir.
Bir aylık ödeme süresi ve taksit nasıl işler?
Kanun, primi borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemenizi şart koşar. Ancak bu süre bir şarttır. Yani süre dolmadan ödeme yapmazsanız borçlanma tamamlanmış olmaz.
Taksit konusunda maddede bir hüküm yoktur. Dolayısıyla 4/a ve 4/b sigortalıları için bedeli tek seferde ödemeniz gerekir. Dolayısıyla başvurmadan önce paranın hazır olduğundan emin olun.
Süreyi kaçırırsanız şunlar olur:
- Başvurunuz geçersiz olur.
- Primi ödemediğiniz için hizmetinize tek bir gün bile girmez.
- Yeni başvuru yapmanız gerekir.
- Yeni bedel, yeni başvuru gününün sınırlarına göre çıkar.
Ayrıca kanun, primi ödenmeyen borçlanma sürelerini hizmetten saymaz. Aylık bağlanmasına hak kazanıyorsanız aylık, borcun ödendiği tarihi takip eden ay başından başlar. Bu nedenle ödeme günü emeklilik tarihinizi de etkiler.
Askerlik borçlanması sigortalılık başlangıcını nasıl etkiler?
Sigortalılık başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlanırsanız kanun, başlangıç tarihini borçlandığınız gün sayısı kadar geriye götürür. Askerliğini işe girmeden yapan biri için bu, çoğu zaman en önemli sonuçtur, çünkü başlangıç tarihi tüm hesabın çıkış noktasıdır. Çünkü emeklilikte kural, ilk sigortalılık tarihine göre değişir.
Örneğin ilk işe girişiniz 2009 ise ve bir yıl askerlik borçlanırsanız, başlangıç tarihiniz 2008’e gidebilir. Bu örnek, başlangıç tarihinin neden önemli olduğunu göstermek için varsayımdır.
Başlangıç tarihi şu konularda fark yaratabilir:
- Yaş şartı ve prim günü kuralı.
- Hangi geçiş maddesine tabi olduğunuz.
- Emekli ikramiyesi ve hesap yöntemi.
Kanun bu kuralı yalnızca tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için koyar. Ancak başlangıçtan sonraki bir askerlik süresi (örneğin çalışırken celp edilmek) başlangıç tarihini değiştirmez. Bu durumda yalnızca gün sayınız artar.
Emeklilik yaşına ve prim gününe etkisi nedir?
Kanun, borçlandığınız süreyi uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası bakımından sigortalılık süreniz olarak sayar. Yani prim ödeme gün sayınız ve sigortalılık süreniz birlikte büyür. Yaş şartı ise borçlanma ile doğrudan düşmez, ancak başlangıç tarihindeki kaymayla dolaylı olarak değişebilir.
Kanundaki genel kural, ilk defa 5510’a göre sigortalı sayılanlar için şöyledir: kadın 58, erkek 60 yaş ve 4/a için 7200, diğerleri için 9000 prim günü. Ancak 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk defa sigortalı sayılanlar için geçici 9. madde farklı şartlar koyar.
Borçlanma ile başlangıcınız bu aralığa kayarsa, farklı bir kurala tabi olabilirsiniz. Daha eski başlangıç tarihleri için ise ayrı geçiş kuralları vardır. Hangi kurala girdiğinizi SGK ile netleştirin.
İşsizlik ödeneği gibi kısa vadeli haklar için bu günlerin sayılıp sayılmadığını kanun metni söylemez. Bu yüzden bu konuyu İŞKUR veya SGK’ya sorun. Prim günü konusunda genel bilgi için SGK prim günü hesaplama aracına ve ne zaman emekli olurum sayfasına bakın.
4/a, 4/b ve 4/c arasında askerlik borçlanması farkı nedir?
Üç grup aynı maddeden yararlanır, ancak yolları farklıdır. Hizmet akdiyle çalışanlar 4/a grubundadır. Bağımsız çalışanlar, yani esnaf, şirket ortağı ve çiftçiler 4/b grubuna girer. Kamu idarelerinde çalışanlar ise 4/c grubunu oluşturur. Kanunun 4. maddesi bu üç sınıfı tanımlar.
| Statü | Kimler | Başvuru yolu |
|---|---|---|
| Hizmet akdi (4/a) | İşçiler, hizmet akdiyle çalışanlar | e-Devlet 4A hizmeti veya SGK birimi |
| Bağımsız çalışma (4/b) | Esnaf, bağımsız çalışanlar, tarım | e-Devlet 4B hizmeti veya SGK birimi |
| Kamu görevi (4/c) | Kamu görevlileri | Kurumunuz ve SGK, usul tarihe göre değişir |
4/c tarafı biraz daha karışıktır. SGK’nın 5434 sayılı Kanun borçlanma sayfasına göre, eski mevzuata tabi görevdeki kamu çalışanları başvuruyu görevdeyken yapmalıdır. Bu grupta bedel emekli keseneği kesintisiyle taksitle ödenebilir. Borcu tek seferde ödemek de mümkündür. Ayrıca borcun tebliğinden itibaren 30 gün içinde yazılı olarak bir kez vazgeçebilirsiniz.
Ekim 2008’den sonra 4/c olarak başlayanlar için borçlanma 5510 kapsamındadır. SGK, bu borçlanmanın giriş tarihini geriye götürse bile sizi 5434’e tabi yapmadığını açıklar. Kendi grubunuzu kurumunuzdan teyit edin.
Borçlanılan süre hangi hizmet türünde sayılır?
Kanun burada net bir kural koyar: SGK borçlandığınız süreyi, borçlandığınız tarihteki statünüze yazar. Yani bugün 4/a iken borçlanırsanız süre 4/a hizmeti olur. Bugün 4/b iken borçlanırsanız 4/b olur.
Bu kural, askerliği hangi statüde yaptığınızdan bağımsızdır. Askerlik döneminde sigortalı olmadığınız için, süre başvuru günündeki statünüze bağlanır. Dolayısıyla borçlanmayı ne zaman yaptığınız, hangi aylığa hak kazanacağınızı etkileyebilir.
Birden fazla statüde çalıştıysanız bu durum önem kazanır. Çünkü hangi statüden emekli olacağınız, hizmetlerin dağılımına göre değişebilir. Ayrıntı için hizmet birleştirme ve hangi statüden emekli olunur yazımızı okuyabilirsiniz.
Karar vermeden önce şunu sorun: bu borçlanmayı hangi statüde yapmak bana daha uygun? Cevap, emeklilik hedefinize ve prim günü dağılımınıza göre değişir.
Askerlik borçlanması emekli aylığınızı artırır mı?
Aylığa etkisi iki yoldan gelir. Birincisi gün sayısıdır. İkincisi ise kanundaki kazanç hesabıdır. SGK borçlandığınız günlere, seçtiğiniz kazanca göre hesapladığı bir prime esas kazanç yazar.
Kazanç hesabı şöyle işler. Seçtiğiniz günlük kazancı, borcu ödediğiniz tarihteki asgari kazanca oranlarsınız. Çıkan oranı, ilgili ayın asgari kazancıyla çarparsınız. Bulunan tutar o ayın prime esas kazancı olur.
Bu yüzden, yani düşük kazançla borçlanırsanız aylık artışı sınırlı kalır. Yüksek kazançla borçlanırsanız artış daha belirgin olur. Ancak bunun bedeli de yüksektir.
Aylık hesabının genel mantığını emekli maaşı nasıl hesaplanır 4/a 4/b 4/c yazısında bulabilirsiniz. Ayrıca emeklilik talebi sürecini emeklilik başvurusu nasıl yapılır yazımızda adım adım okuyabilirsiniz.
Borçlanmadan önce hangi hesabı yapmalısınız?
Önce hizmet dökümünüzü açın ve toplam prim gününüze bakın. Çünkü karar bu rakama dayanır. Dökümü okumakta zorlanırsanız e-Devlet hizmet dökümü nasıl okunur yazımıza bakın. Eksik günlerinizi görünce, askerlik süresinin bu açığı kapatıp kapatmadığını anlarsınız.
Sonra üç soruyu cevaplayın:
- Borçlanmasam emeklilik tarihim ne olur?
- Borçlansam tarih ne kadar öne gelir?
- Bu öne gelen sürenin maliyeti, bekleyerek elde edeceğim farktan az mı?
Üçüncü soru önemlidir. Çünkü bazı kişiler borçlanma bedelini ödedikten kısa süre sonra zaten emeklilik şartını dolduruyor. Bu durumda borçlanmanın faydası düşer.
Ayrıca eksik günlerinizin başka yollarla tamamlanıp tamamlanmadığına da bakın. Bu konuda prim günüm eksik çıktı ne yapabilirim yazısını inceleyebilirsiniz.
Askerlik borçlanmasında sık yapılan hatalar nelerdir?
İlk olarak en sık hata, bir aylık ödeme süresini kaçırmaktır. Bu durumda başvurunuz geçersiz olur ve yeniden başlamanız gerekir. Tebliğ tarihini not etmek, bu hatanın en basit çaresidir.
Diğer yaygın hatalar şunlardır:
- Yanlış menüden başvurmak: 4A ve 4B ayrı hizmetlerdir.
- Gün sayısını terhis belgesinden hesaplayıp SGK’nın sayısıyla karşılaştırmamak.
- Aylığı artırmak için üst sınırı seçip bedeli hesaba katmamak.
- Emeklilik şartını zaten dolduracakken gereksiz borçlanmak.
- Başlangıç tarihinin geriye gitmesinin sonucunu araştırmadan karar vermek.
- Kısa vadeli haklarda da bu günlerin sayılacağını varsaymak.
Ayrıca bir çiftte iki ayrı hakkı karıştıranlar var. Doğum borçlanması yalnız kadın sigortalılara aittir. Erkek eşin askerlik borçlanması ise kendi hakkıdır. İki işlem birbirinin yerine geçmez.
Doğum ve yurt dışı borçlanmasından farkı nedir?
Üçü de hizmet ekletmenin yoludur, ancak şartları farklıdır. Kanun doğum borçlanmasını kadınlara, doğumdan sonraki en çok iki yıllık süre için verir. Ayrıntıyı doğum borçlanması nasıl yapılır yazımızda okuyabilirsiniz.
Yurt dışı borçlanması ise 3201 sayılı Kanun’a dayanır ve yurt dışında geçen süreleri kapsar. Bu konuda yurt dışı hizmet borçlanması 3201 yazımıza göz atabilirsiniz.
Askerlik borçlanması ise yalnızca silah altındaki süreyi kapsar. Üç türün bedel mantığı benzer, ama oranlar farklıdır. Kanun metninde askerlik için yüzde 45, doğum için ise daha düşük bir oran yazar. Bu nedenle bir türün hesabını diğerine uygulamayın.
Hem askerlik hem yurt dışı süreniz varsa ikisini art arda borçlanabilirsiniz. Üstelik toplam gün sayısı hızla artar. Dolayısıyla emeklilik tarihinizi her adımdan sonra yeniden hesaplayın.
Askerlik yapmadıysanız ya da muaf olduysanız ne olur?
Kanun, borçlanmayı silah altında ya da yedek subay ve yedek astsubay okulunda geçen süreye bağlar. Dolayısıyla hiç süre geçirmediyseniz borçlanacak bir gün de olmaz. Muafiyet durumunda da aynı mantık işler, çünkü ortada sayılacak bir dönem yoktur.
Bedelli askerlik gibi özel durumlar için kanun metni ayrıca bir hüküm yazmaz. Biz bu konuda resmî bir kaynaktan teyit bulamadık, bu yüzden kesin bir şey söylemiyoruz. Böyle bir durumunuz varsa SGK’dan yazılı bilgi isteyin ve cevabı saklayın.
Ayrıca kanun yalnızca belirli statüleri anar. Bu nedenle sürenizin bu statülerden birine girip girmediğini SGK’nın size verdiği gün sayısıyla karşılaştırın.
Askerlik borçlanması hangi durumlarda değerli olur?
Bu soruya herkes için tek cevap yoktur, ancak üç tipik durumu ayırabiliriz. Aşağıdaki senaryolar varsayımdır ve gerçek kişileri anlatmaz. Yalnızca karar mantığını göstermek için yazdık.
- Birinci durum: Emeklilik şartında yalnızca birkaç yüz gün eksiğiniz var. Bu durumda borçlanma, emekliliği doğrudan öne çeker ve genellikle en değerli sonucu verir.
- İkinci durum: Gün sayınız zaten yeterli, yaş şartınız bekliyor. Bu durumda borçlanma tarihi öne çekmez. Ancak aylığı artırmak istiyorsanız yine düşünebilirsiniz.
- Üçüncü durum: İlk sigortalılığınız geç başladı ve başlangıç tarihi geriye giderse daha elverişli bir kurala girebilirsiniz. Bu durumda borçlanmanın etkisi en büyüktür.
Bu üç durumun hangisinde olduğunuzu anlamak için önce hizmet dökümünüzü inceleyin. Ardından askerlik borçlanması hesaplama aracında farklı kazanç seçeneklerini deneyin. Yani karar, yalnızca bedele bakarak değil, kazanacağınız süreye bakarak çıkar.
Hak sahipleri askerlik borçlanması talebinde bulunabilir mi?
Kanun metni, talebi “kendilerinin veya hak sahiplerinin” yazılı olarak yapabileceğini söyler. Yani madde yalnızca sigortalının kendisini değil, hak sahiplerini de anar. Bu ifade, borçlanma bendlerinin tamamı için ortaktır.
Ancak hak sahibi sıfatının kimi kapsadığı ve hangi şartlarda talep hakkı doğduğu ayrıca incelenir. Bu konuda resmî bir kaynakta ayrıntı bulamadığımız için bu yazıda detay vermiyoruz. Böyle bir durumdaysanız SGK il müdürlüğüne yazılı başvurun.
Askerlik nedeniyle işten ayrılanlar için kıdem tazminatı ayrı konudur
Askerlik nedeniyle işten ayrılmak, kıdem tazminatı açısından ayrı bir konudur. Bu konu borçlanmadan bağımsızdır. İşten ayrılma ve tazminat ilişkisi için askerlik nedeniyle işten ayrılma ve kıdem yazımıza bakabilirsiniz.
Borçlanma ise SGK ile aranızdaki bir işlemdir. İşverenin bu işlemde bir rolü yoktur. Dolayısıyla borçlanma kıdem tazminatı hesabınızı değiştirmez. Bu iki konuyu karıştırmak, sık duyduğumuz bir yanlış anlaşılmadır.
Hakkınızı kaybetmemek için hangi adımları izlemelisiniz?
Bu nedenle aşağıdaki sırayı izlerseniz süreç sorunsuz ilerler:
- Hizmet dökümünüzü alın ve prim gününüzü görün.
- Askerlik belgenizi ve sürenizi hazırlayın.
- Alt ve üst sınırı SGK duyurularından öğrenin.
- Hesaplayıcıda en az iki kazanç senaryosunu deneyin.
- e-Devlet’ten doğru hizmeti seçip başvurun.
- Tebliğ tarihini yazın ve bir ay içinde ödeyin.
- Ödeme belgesini ve borçlanma sonucunu saklayın.
- Hizmet dökümünüzde günlerin göründüğünü kontrol edin.
Günleri göremezseniz SGK’ya yazılı başvurun. Çünkü belgeleri saklamak, olası bir uyuşmazlıkta en güçlü kanıtınızdır.
Son olarak, bu yazıdaki bilgiler genel çerçevedir. Somut durumunuz için SGK il müdürlüğüne ya da bir avukata danışmanız gerekir. Rakamlar için ise her zaman askerlik borçlanması hesaplama aracını ve resmî duyuruları birlikte kullanın.
Sık sorulan sorular
Askerlik borçlanmasını taksitle ödeyebilir miyim?
Hayır, 5510 sayılı Kanun'un 41. maddesi primi borcun tebliğinden itibaren bir ay içinde ödemenizi şart koşar ve taksit hükmü içermez. Süre içinde ödemezseniz yeni başvuru yapmanız gerekir; yeni tutar o günün sınırlarına göre çıkar. Bu yüzden başvurmadan önce bütçenizi, seçtiğiniz günlük kazanca göre hazırlayın.
Askerlik borçlanması yapmak zorunlu mu?
Hayır, borçlanma tamamen isteğe bağlıdır. Kanun, hakkı kullanıp kullanmamayı size bırakır ve yalnızca yazılı talep ister. SGK sizi borçlanmaya zorlamaz. Borçlanmazsanız askerlik süreniz sigortalılık sürenize girmez, yalnızca emeklilik şartlarını daha geç doldurursunuz. Borçlanıp borçlanmamaya, emeklilik tarihinizi ve maliyeti birlikte hesaplayarak karar verin.
Askerlik borçlanması sigortalılık başlangıç tarihini değiştirir mi?
Evet, sigortalılığınız başlamadan önceki dönemi borçlanırsanız başlangıç tarihi borçlandığınız gün sayısı kadar geriye gider. Kanun bunu açıkça düzenler. Bu durum, emeklilikte hangi yaş ve prim günü kuralının size uyacağını değiştirebilir. Sonucu önceden görmek için hizmet dökümünüzü ve hesaplayıcıyı birlikte kullanın.
Askerlik borçlanmasını e-Devlet üzerinden yapabilir miyim?
Evet, e-Devlet 4A Askerlik Borçlanması Başvurusu ve 4B Askerlik Borçlanması Başvurusu hizmetlerini sunar. Hizmete girmek için e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, kimlik kartı veya internet bankacılığı ile kimliğinizi doğrularsınız. 4/c kapsamındaysanız başvuru yolunu çalıştığınız kurumdan veya SGK'dan teyit edin.
Askerlik borçlanması emekli aylığımı artırır mı?
Genellikle artırır, çünkü borçlandığınız günler prim gün sayınıza ve aylık hesabına girer. Kanun, seçtiğiniz kazancı asgari kazanca oranlayıp ilgili aya yazar. Yüksek kazanç seçerseniz bedel de aylığa etkisi de büyür. Aylık artışı kişiden kişiye değiştiği için iki seçeneği hesaplayıcıda karşılaştırın.
Bir ay içinde ödemeyi kaçırırsam ne olur?
Başvurunuz geçersiz olur ve süre hizmetinize eklenmez. Kanun, bir ay içinde ödenmeyen borçlanma için yeni başvuru şartı arar. Yeni başvuruda SGK bedeli başvuru günündeki sınırlara göre yeniden hesaplar. Bu yüzden ödeme gücünüzü tebliğden önce netleştirin ve tebliğ tarihini not edin.

