BugünAsgari ücret (net)28.075,50 ₺Kıdem tavanı73.729,87 ₺SGK tavanı297.270,00 ₺1. dilim eşiği190.000,00 ₺tüm rakamlar →
Sözlük terimiSözlük

İsteğe bağlı sigorta nedir?

Son güncelleme 22.11.20265 sık sorulan soru

İsteğe bağlı sigorta: Zorunlu sigortalı olmayan ya da ayda 30 günden az çalışan kişilerin, seçtikleri kazancın %32'si oranında kendileri prim ödeyerek emeklilik ve sağlık haklarını sürdürdüğü gönüllü sigortalılık türü. Halk arasında: isteğe bağlı SGK, kendi primini ödeme, gönüllü sigorta.

İsteğe bağlı sigorta ne demek?

5510 sayılı Kanun m.50-52: Türkiye'de ikamet eden, 18 yaşını doldurmuş, zorunlu sigortalı olmayan ya da ayda 30 günden az çalışan, kendi sigortalılığı nedeniyle aylık almayan kişiler isteğe bağlı sigortaya başvurabilir. Prim, asgari ücret ile tavan arasında seçilen prime esas kazancın %32'sidir: %20 malullük, yaşlılık ve ölüm, %12 genel sağlık sigortası. Oranın %33'e çıkarılması gündemdedir, güncel oranı kontrol edin. İsteğe bağlı sigorta süreleri 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sayılır; ancak 4/a sigortalısı olarak ay içinde 30 günden az çalışanların isteğe bağlı günleri 4/a sayılır. Primi ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ödemeyenlerin o ayı sigortalılıktan sayılmaz; 12 ay üst üste ödenmezse sigortalılık sona erer.

Örnek hesap

Sayısal örnek

Örnek hesap: varsayalım çalışmayan bir kişi 2026'da asgari ücret üzerinden isteğe bağlı sigorta yaptırdı. Aylık prim 33.030 × %32 = 10.569,60 ₺; yıllık 126.835,20 ₺ karşılığında 360 prim günü ve sağlık güvencesi. Haftada 2 gün çalışan ve ayda 8 gün primi yatan işçi ise 22 gün için 22 × 1.101 × %32 = 7.751,04 ₺ ödeyerek ayı 30 güne tamamlar.

Bu terimle hesap yapın

Hesaplayıcı

Bağ-Kur Primi

4/b aylık prim: indirimli ve indirimsiz

Hesapla

İsteğe bağlı sigortaya kimler başvurabilir?

Üç şart birlikte aranır: Türkiye'de ikamet etmek (sosyal güvenlik sözleşmesi olan ülkelerde yaşayanlar hariç), 18 yaşını doldurmuş olmak ve zorunlu sigortalı olmamak ya da ayda 30 günden az çalışmak. Kendi sigortalılığından dolayı aylık alanlar başvuramaz; ancak dul veya yetim aylığı alanlar isteğe bağlı sigortalı olabilir. Tipik başvurucular şunlardır: ev kadınları ve ev erkekleri, işini kaybedip prim günü tamamlamak isteyenler, yurt dışında kısa süreli yaşayıp Türkiye'de ikameti sürenler, kısmi süreli çalışıp ayı 30 güne tamamlamak isteyenler. Başvuru e-Devlet "İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi" hizmetinden ya da SGK il müdürlüğünden yapılır; sigortalılık başvurunun SGK'ya ulaştığı günü izleyen günden başlar.

İsteğe bağlı sigorta primi ne kadar?

Prim, seçilen prime esas kazancın %32'sidir; bunun %20'si uzun vadeli sigorta kolları (malullük, yaşlılık, ölüm), %12'si genel sağlık sigortası içindir. Kazanç, brüt asgari ücret (2026'da 33.030 ₺) ile bunun 9 katı arasında serbestçe seçilir. Asgari kazanç seçildiğinde aylık prim 10.569,60 ₺'dir. Daha yüksek kazanç seçmek emekli aylığını artırır ancak maliyet de aynı oranda büyür; aylık bağlama oranı prim gününe, ortalama kazanç ise seçilen tutara bağlıdır. Uzun vadeli sigorta oranının %21'e çıkarılarak toplamın %33 olması gündemdedir; prim her asgari ücret artışında yükselir, güncel tutarı kontrol edin. Bağ-Kur primiyle karşılaştırmak için Bağ-Kur primi sayfasına bakabilirsiniz.

İsteğe bağlı sigorta günleri hangi statüde sayılır?

Bu nokta emeklilik şartlarını doğrudan etkiler. Kural olarak isteğe bağlı sigorta süreleri 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sayılır; 2008 sonrası girişli 4/b sigortalısı için 9.000 gün aranır. Ancak iki istisna vardır: ay içinde 30 günden az çalışan 4/a sigortalılarının eksik günleri için ödedikleri isteğe bağlı primler 4/a sayılır; 2008 öncesinde SSK isteğe bağlı sigortasına geçmiş olanların o dönemdeki günleri de 4/a kalır. Son 7 yıldaki (2.520 gün) prim günlerinin çoğunluğu hangi statüdeyse emeklilik o statünün şartlarına göre bağlanır. Bu nedenle 4/a'dan emekli olmak isteyen kişi, isteğe bağlı sigortayla son 7 yılın çoğunluğunu 4/b'ye kaydırmamaya dikkat etmelidir. Durumunuzu ne zaman emekli olurum aracıyla kontrol edebilirsiniz.

İsteğe bağlı sigorta ile borçlanma arasındaki fark nedir?

Borçlanma geçmişteki belirli süreleri (askerlik, doğum) toplu ödeme ile prim gününe çevirir; isteğe bağlı sigorta ise şu andan itibaren aylık ödeme ile gün kazandırır. Borçlanma yalnız kanunda sayılan süreler için mümkündür, isteğe bağlı sigorta ise herkese açıktır. Maliyet açısından 2026'da askerlik borçlanması günlük %45, isteğe bağlı sigorta %32 ile daha ucuzdur ancak sağlık primi dahildir. İkisi birlikte de kullanılabilir: önce askerlik borçlanıp sigorta başlangıcını geriye çekmek, sonra eksik günleri isteğe bağlı sigortayla tamamlamak sık rastlanan bir yoldur. Primin ödeme süresi önemlidir; ait olduğu ayı izleyen ay sonuna kadar ödenmeyen ay sayılmaz, 12 ay üst üste ödenmezse sigortalılık biter ve yeniden başvuru gerekir.

Dayanak ve kaynaklar

İlgili terimler

Reklam

Sık sorulan sorular

İsteğe bağlı sigorta primi 2026'da ne kadar?
Asgari ücret üzerinden 33.030 × %32 = 10.569,60 ₺ aylık. Kazanç tavana kadar artırılabilir; oranın %33'e çıkarılması gündemde olduğundan güncel tutarı kontrol edin.
İsteğe bağlı sigorta Bağ-Kur mu SSK mı sayılır?
Kural olarak 4/b (Bağ-Kur) sayılır. Ay içinde 30 günden az çalışan işçilerin eksik gün için ödediği isteğe bağlı primler 4/a (SSK) sayılır.
İsteğe bağlı sigortalı sağlık hizmeti alabilir mi?
Evet. Primin %12'lik kısmı genel sağlık sigortasıdır; prim borcu olmayan sigortalı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler sağlık hizmetinden yararlanır.
Ev hanımı isteğe bağlı sigorta yaptırabilir mi?
Evet. 18 yaşını doldurmuş, Türkiye'de ikamet eden ve zorunlu sigortalı olmayan herkes başvurabilir. Eşi üzerinden sağlık yardımı alanlar da emeklilik için isteğe bağlı sigortalı olabilir.
Primi geç ödersem ne olur?
Ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen prim için o ay sigortalılıktan sayılmaz. 12 ay üst üste ödenmezse sigortalılık sona erer; borç gecikme zammıyla istenir.
Reklam