Bu sayfada
İstifa ne demek?
İstifa, 4857 sayılı İş Kanunu m.17 anlamında işçi tarafından yapılan bildirimli fesihtir. İşçi kıdemine göre 2 ila 8 haftalık bildirim süresine uymalıdır; uymazsa işverene ihbar tazminatı öder. Sebep göstermeden istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz ve işsizlik ödeneğine hak kazanamaz; kullanılmayan yıllık izin ücreti ise her halde ödenir. Askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılması gibi kanunda sayılan nedenlerle yapılan ayrılmalar ile maaş ödenmemesi, sigortasız çalıştırılma veya mobbing gibi nedenlere dayanan haklı fesih istifa sayılmaz ve kıdem tazminatı hakkı korunur. İstifa dilekçesinde neden belirtilmesi hakların korunması için önem taşır.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım 3 yıl kıdemli, brüt ücreti 42.000 ₺ olan işçi sebep göstermeden istifa etti ve 8 haftalık bildirim süresini çalışarak tamamladı. Kıdem tazminatı yok, ihbar tazminatı yok; 14 gün kullanılmayan yıllık izni için 14 × 1.400 = 19.600 ₺ brüt izin ücreti ödenir. Bildirim süresini beklemeden ayrılsaydı işverene 56 × 1.400 = 78.400 ₺ ihbar tazminatı borçlu olurdu.
Bu terimle hesap yapın
İstifa Eden İşçinin Hakları
İstifada tazminat alınır mı: karar ağacı
İstifa eden işçi hangi hakları alır?
Sebep göstermeden istifa eden işçinin alabileceği kalemler sınırlıdır: çalışılan son ayın ücreti, varsa fazla mesai ve prim alacakları ile kullanılmayan yıllık izin günlerinin ücreti. Yıllık izin ücreti her fesih türünde ödenir ve istifa bu hakkı düşürmez. Buna karşılık kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik ödeneği alınamaz. İstifa nedeniyle SGK'ya 03 koduyla bildirim yapılır ve İŞKUR bu kodla başvuruyu reddeder. Hangi durumda hangi hakkın doğduğunu istifa eden işçinin hakları sayfasında tablo halinde görebilirsiniz.
İşçinin istifa ettiği dönemde biriken fazla mesai ve prim alacakları zamanaşımı içinde her zaman talep edilebilir; istifa bu alacaklardan vazgeçme anlamına gelmez. İşveren istifa eden işçinin son ücretini ve izin ücretini fesih tarihinde ödemek zorundadır, geciktirirse faiz işler.
Hangi ayrılmalar istifa sayılmaz ve kıdem tazminatı doğurur?
- Haklı nedenle fesih: Maaşın ödenmemesi ya da geç ödenmesi, SGK priminin eksik yatırılması, fazla mesai ücretinin verilmemesi, mobbing, iş değişikliğinin dayatılması gibi nedenlerle m.24 kapsamında fesih.
- Askerlik: Muvazzaf askerlik için ayrılma.
- Emeklilik: Yaşlılık aylığı almak ya da yaş dışındaki emeklilik şartlarını (15 yıl ve 3.600 gün gibi) tamamlayarak ayrılma.
- Evlilik: Kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılması.
Bu hallerde dilekçede nedenin açıkça yazılması gerekir; "kendi isteğimle istifa ediyorum" şeklindeki genel ifade kıdem tazminatı hakkını zora sokar. Mobbing nedeniyle ayrılmayı düşünüyorsanız bu yazıyı okuyun.
Haklı nedenle fesih hakkı, nedeni öğrendikten sonra 6 iş günü içinde kullanılmalıdır; sürekli nitelikteki ücret ödememe gibi hallerde süre her ay yeniden başlar.
İstifada bildirim süresi nasıl işler?
İstifa eden işçi de ihbar süresine uymak zorundadır: 6 aya kadar 2 hafta, 1,5 yıla kadar 4 hafta, 3 yıla kadar 6 hafta, daha fazlasında 8 hafta. Süre, dilekçenin işverene ulaştığı günden sonraki gün başlar. İşçi bu süreyi çalışarak tamamlar; işveren isterse işçiyi süreyi beklemeden serbest bırakabilir ve bu durumda işçi tazminat ödemez. İşçi süreyi beklemeden ayrılırsa işverene ihbar tazminatı öder; işveren bu tutarı son maaş ve izin ücretinden mahsup edebilir. Bildirim süresinde işçinin günde 2 saat iş arama izni hakkı istifa halinde de vardır.
İşveren bildirim süresinde işçiyi işe gelmemeye zorlayamaz; işçi gelmek isterse ücreti ödenir.
İstifa dilekçesi yazarken nelere dikkat etmeli?
Dilekçe yazılı olmalı, tarih ve imza içermeli, bir nüshası işverene teslim edilip alındı kaydı istenmelidir. Haklı bir nedene dayanıyorsanız nedeni somut olarak yazın: "Ağustos ve Eylül ücretlerim ödenmediği için 4857 sayılı Kanun m.24/II-e uyarınca sözleşmemi haklı nedenle feshediyorum" gibi. Noter aracılığıyla göndermek ispatı güçlendirir. İşverenin önceden hazırladığı boş istifa kağıtlarını imzalamayın; baskıyla alınan istifa geçersiz sayılabilir ancak ispatı zordur. Ayrılmadan önce işten çıkış hesaplama ile hangi kalemleri alacağınızı görün.
Dilekçede "tüm haklarımı aldım" ifadesi bulunmamalıdır; bu ifade ibraname gibi yorumlanabilir. İşveren dilekçeyi kabul etmek zorunda değildir, çünkü istifa tek taraflı bir irade beyanıdır ve işverene ulaşmakla sonuç doğurur. Fesih sonrası işveren çıkışı SGK'ya 10 gün içinde bildirmelidir; bildirmezse yeni işe girişte sorun yaşarsınız.
İstifa ettikten sonra hangi haklar hâlâ talep edilebilir?
İstifa, yalnız fesihten doğan hakları (kıdem ve ihbar tazminatı, işsizlik ödeneği) etkiler; çalışma döneminde doğmuş alacaklar saklıdır. Ödenmemiş fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretleri, eksik ödenen maaş farkları, kullanılmayan yıllık izin ücreti ve prim alacakları 5 yıllık zamanaşımı içinde arabuluculuk ve dava yoluyla istenebilir. Sigortasız ya da düşük ücretten bildirilmiş dönemler için hizmet tespit davası açma hakkı da devam eder. Ayrıca istifanın baskı altında alındığı ya da gerçekte haklı fesih olduğu ispatlanırsa kıdem tazminatı da geri kazanılır; Yargıtay, istifa dilekçesinin içeriği ile fiili durumun uyuşmadığı hallerde işçi lehine yorum yapar. Yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlayan işçi ise SGK'dan alacağı yazıyla istifa ederek kıdem tazminatı alabilir; bu yolu emeklilik için işten ayrılma yazısında anlattık.
Dayanak ve kaynaklar
İlgili terimler
Haklı nedenle fesih
Haklı nedenle fesih, 4857 sayılı İş Kanunu 24 ve 25. maddelerinde sayılan sağlık, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık ya da zorlayıcı nedenlere dayanarak iş sözleşmesinin ihbar süresi beklenmeden derhal sona erdirilmesidir.
Tazminat ve fesihKıdem tazminatı
En az bir yıl çalışmış işçiye, kanunda sayılan nedenlerle iş sözleşmesi sona erdiğinde her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında ödenen, tavanla sınırlı tazminat.
Tazminat ve fesihİhbar (bildirim) süresi
İhbar süresi, belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın karşı tarafa önceden bildirmek zorunda olduğu, işçinin kıdemine göre 2, 4, 6 veya 8 hafta olarak belirlenen bekleme süresidir.
İşsizlik ve ödeneklerİşsizlik ödeneği (işsizlik maaşı)
Kendi isteği dışında işsiz kalan ve son 3 yılda 600 gün, son 120 gün sigortalılık şartını sağlayan işçiye İŞKUR tarafından 6 ile 10 ay arasında ödenen, son 4 aylık brüt kazanç ortalamasının %40'ı tutarındaki ödenek.

