BugünAsgari ücret (net)28.075,50 ₺Kıdem tavanı73.729,87 ₺SGK tavanı297.270,00 ₺1. dilim eşiği190.000,00 ₺tüm rakamlar →

İşten Ayrılma Destek

15 Yıl 3600 Gün Dolunca İstifa Edip Tazminat Alınır mı?

15 dk okuma
15 Yıl 3600 Gün Dolunca İstifa Edip Tazminat Alınır mı?
3600 gün kıdem tazminatı şartları: SGK yazısı nasıl alınır, giriş tarihine göre gün şartı, örnek hesap ve yazıyı aldıktan sonra yeni işe girmek.
İçindekiler
  1. 3600 gün kıdem tazminatı nedir?
  2. 3600 gün dolunca istifa edip tazminat alınır mı?
  3. Yaş dışındaki şartlar ne demek?
  4. 8 Eylül 1999 öncesi ve sonrası girişler
  5. SGK’dan kıdem tazminatı alabilir yazısı nasıl alınır?
  6. Prim günü ve sigortalılık süresini kendiniz kontrol edin
  7. 3600 gün kıdem tazminatı için işyerinde bir yıl şartı
  8. Dilekçe ve işverene başvuru
  9. Örnek hesap: 3600 gün kıdem tazminatı ne kadar tutar?
  10. Hesapta dikkat etmeniz gerekenler
  11. İhbar süresi ve ihbar tazminatı gerekir mi?
  12. Yazıyı aldıktan sonra yeni işe girebilir misiniz?
  13. Yeni işte prim günleri ne olur?
  14. Çıkış kodu ve SGK kaydı
  15. Kısmi çalışma ve eksik günler gün sayısını nasıl etkiler?
  16. 3600 gün kıdem tazminatı ve borçlanmanın etkisi
  17. Kadın ve erkek çalışanlarda fark var mı?
  18. Uzun yıllar aynı işyerinde çalışanlar için ek öneriler
  19. Ne yapmalısınız: adım adım yol haritası
  20. Sık yapılan hatalar
  21. İşveren ödemezse ne olur?
  22. Yazıyı almak mı, yaşı beklemek mi daha doğru?
  23. 3600 gün yolunda hangi kararı bugün vermelisiniz?

3600 gün kıdem tazminatı nedir?

Uzun yıllar çalışan biri, bir gün “emekliliğe yaşım yetmiyor ama ayrılırsam tazminatım yanar mı” diye sorar. Cevap şaşırtıcı biçimde olumludur. 3600 gün kıdem tazminatı, emeklilik için yaş dışındaki şartları dolduran çalışanın SGK yazısıyla ayrılıp tazminat almasını sağlayan kuraldır.

Bu yazıda kimin bu hakka sahip olduğunu, yazının nasıl alındığını ve tutarın nasıl çıktığını bulursunuz. Ayrıca kendi tutarınızı görmek için kıdem tazminatı hesaplama aracına giriş ve çıkış tarihlerinizi girin. Böylece işverenle rakamla konuşursunuz.

Kural, halk arasında “15 yıl 3600 gün” diye bilinir. Ancak bu ifade herkes için geçerli değildir. Sigorta giriş tarihiniz, hangi şartın size uygulandığını belirler.

3600 gün dolunca istifa edip tazminat alınır mı?

Evet, alınır. 1475 sayılı İş Kanunu m.14, emeklilik için yaş dışındaki sigortalılık süresi ve prim günü şartını tamamlayan çalışana, kendi isteğiyle ayrılsa da kıdem tazminatı hakkı verir. Bunun için SGK’dan “kıdem tazminatı alabilir” yazısı almanız ve işverene vermeniz yeterlidir.

Bu düzenleme, 1999 yılında yapılan sosyal güvenlik reformuyla birlikte 14. maddeye eklendi. Amacı, yaş şartı yüzünden emekli olamayan ama yıllarca prim ödeyen çalışanı korumaktır. Madde metnini mevzuat.gov.tr üzerindeki 1475 sayılı Kanun dosyasında okuyabilirsiniz.

Dolayısıyla bu ayrılış sıradan bir istifa değildir. Kanun onu, tazminat doğuran özel nedenler arasında sayar. İşveren “istifa ettin, hakkın yok” diyemez.

Yaş dışındaki şartlar ne demek?

Emeklilik için genellikle üç şart birlikte aranır. İlk olarak belirli bir sigortalılık süresi gerekir. İkinci olarak belirli sayıda prim günü gerekir. Üçüncü olarak belirli bir yaşa ulaşmanız gerekir.

Kanun, ilk iki şartı tamamlayan ama yaşı tutmayan çalışana bir imkân tanır. Bu çalışan emekli olamaz, ancak işten tazminatla ayrılabilir. Yani 3600 gün kıdem tazminatı, emeklilik değil, emekliliğe giden yolda bir ara durak hakkıdır.

Sigortalılık süresi, ilk kez sigortalı olduğunuz tarihten bugüne kadar geçen zamandır. Prim günü ise fiilen prim ödenen günlerin toplamıdır. İkisi farklı şeylerdir; biri takvimi, diğeri çalışılan günü ölçer.

Örneğin 1997’de ilk kez sigortalı oldunuz, ama arada uzun süre çalışmadınız diyelim. Bu durumda sigortalılık süreniz 15 yılı çoktan aşar. Buna karşılık prim gününüz 3600’ü bulmayabilir. Hak doğması için iki şartın birlikte tamamlanması gerekir.

Reklam

8 Eylül 1999 öncesi ve sonrası girişler

Hangi şartın size uygulandığını, ilk sigorta giriş tarihiniz belirler. Sosyal güvenlik mevzuatı bu konuda farklı dönemler tanımlar. En önemli ayrım tarihi 8 Eylül 1999’dur.

İlk sigorta girişi Yaş dışındaki şart (genel çerçeve) Not
8 Eylül 1999 öncesi Çoğunlukla 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün Kesin gün sayısını SGK yazısı gösterir
8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arası Daha uzun sigortalılık ve daha yüksek gün şartı SGK yazısıyla kontrol edin
1 Mayıs 2008 sonrası 5510 sayılı Kanun’a göre daha yüksek gün şartı SGK yazısıyla kontrol edin

Tablodaki ilk satır, “15 yıl 3600 gün” ifadesinin kaynağıdır. Yani bu formül, genellikle 1999 öncesinde sigortalı olanlar için geçerlidir. Sonraki dönemlerde şart yükselir.

Ancak bu tablo genel bir çerçevedir. Mevzuattaki kademeli geçiş kuralları, bazı kişilerde gün sayısını değiştirir. Bu yüzden kendi durumunuzu tahminle değil, SGK yazısıyla öğrenin. Emeklilik şartlarının genel resmini SGK emeklilik sayfasında bulursunuz.

SGK’dan kıdem tazminatı alabilir yazısı nasıl alınır?

Bu süreçteki en önemli belge, SGK’nın vereceği yazıdır. Yazı, yaş dışındaki şartları tamamlayıp tamamlamadığınızı resmi olarak gösterir. İşveren de ödemeyi bu yazıya dayanarak yapar.

Yazıyı iki yoldan alırsınız. İlk yol e-Devlet’tir. SGK hizmetleri arasında kıdem tazminatı alabilir yazısı başvurusu bulunur. Başvuruyu yaptığınızda sistem sonucu gösterir ve belgeyi indirirsiniz.

İkinci yol, SGK il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezidir. Kimliğinizle ve kısa bir dilekçeyle başvurursunuz. Dilekçede “yaş dışındaki şartları tamamladığıma dair kıdem tazminatı alabilir yazısı verilmesini talep ederim” ifadesini kullanın.

Yazıyı aldıktan sonra içeriğini dikkatle okuyun. Belgede sigortalılık başlangıcınız, prim gün sayınız ve şartları taşıyıp taşımadığınız yer alır. Olumsuz bir sonuç görürseniz hangi şartın eksik kaldığını öğrenin. Güncel başvuru adımlarını SGK sayfasından kontrol edin.

Prim günü ve sigortalılık süresini kendiniz kontrol edin

Yazıya başvurmadan önce kendi durumunuzu kabaca görün. Bunun için e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümünüzü indirin. Dökümde ilk giriş tarihiniz ve toplam prim gününüz yer alır.

Dökümü okumakta zorlanırsanız hizmet dökümü nasıl okunur yazısı satır satır yardım eder. Ayrıca toplam gününüzü pratik biçimde görmek için SGK prim günü hesaplama aracını kullanın.

Eksik gün görürseniz önce nedenini araştırın. İşverenin bildirmediği bir dönem varsa bu süre size kayıp yazar. Bu durumda prim günüm eksik çıktı yazısındaki adımları izleyin.

Askerlik veya doğum borçlanması da gün sayınızı artırır. Örneğin askerlikte geçen süreyi borçlanarak prim gününe ekleyebilirsiniz. Borçlanma tutarını askerlik borçlanması hesaplama aracında görürsünüz. Böylece eksik birkaç yüz günü kısa sürede kapatabilirsiniz.

3600 gün kıdem tazminatı için işyerinde bir yıl şartı

SGK yazısı tek başına yetmez. Ayrıca ayrıldığınız işverende en az bir yıl çalışmış olmanız gerekir. Çünkü kıdem tazminatı, her durumda aynı işverende bir yıllık kıdem şartına bağlıdır.

Örneğin prim gününüz ve sigortalılık süreniz tamam olsun, ama mevcut işyerinizde yalnız sekiz ay çalıştınız diyelim. Bu durumda yazıyı alsanız bile bu işverenden tazminat alamazsınız. Dört ay daha çalışmanız gerekir.

Bir yılı hesaplarken aynı işverene ait farklı işyerlerindeki çalışmalar birleşir. Ayrıca aynı işverende aralıklı çalıştıysanız, önceki dönemde tazminat almadıysanız süreleri toplarsınız.

Bu ayrıntı özellikle iş değiştirmeyi düşünenler için önemlidir. Yeni bir işe yeni başladıysanız yazıyı almak için acele etmeyin. Önce bir yılı doldurun, sonra süreci başlatın.

Dilekçe ve işverene başvuru

Yazıyı aldıktan sonra işverene yazılı dilekçe verin. Dilekçe kısa ve açık olmalıdır. Şu bölümleri sırayla ekleyin:

  1. Başlık: işverenin unvanı ve adresi
  2. Kimlik bilgileri: adınız, T.C. kimlik numaranız, işe giriş tarihiniz
  3. Ayrılma nedeni: “1475 sayılı Kanun m.14 kapsamında yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlamam nedeniyle” ifadesi
  4. Son çalışma günü: açık tarih
  5. Talep: kıdem tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti ve diğer alacaklar
  6. Ek: SGK’dan aldığınız yazı

“İstifa ediyorum” ifadesini tek başına kullanmayın. Çünkü işveren dilekçedeki ifadeye bakarak çıkış kodunu seçer. Doğru ifade, doğru kodu getirir.

Dilekçeyi iki nüsha hazırlayın. Bir nüshayı işverene verin, diğerine teslim tarihi ve imza attırın. İşveren imzadan kaçınırsa noter veya kayıtlı e-posta ile gönderin. Böylece teslim tarihi tartışmasız hale gelir.

Örnek hesap: 3600 gün kıdem tazminatı ne kadar tutar?

Somut bir soruyla ilerleyelim: “Brüt maaşım 45.000 TL, aynı işyerinde 9 yıl çalıştım, yazımı aldım, ne alırım?” Varsayalım ki her ay 3.000 TL yemek yardımı da alıyorsunuz ve çalışma süreniz tam 9 yıl 6 aydır.

Adım İşlem Sonuç
Kıdem süresi Giriş ile çıkış arası 9 yıl 6 ay
Giydirilmiş aylık brüt 45.000 + 3.000 48.000 TL
Tam yıllar 48.000 × 9 432.000 TL
Artan 6 ay 48.000 × 6 / 12 24.000 TL
Brüt tazminat Toplam 456.000 TL
Damga vergisi Binde 7,59 3.461,04 TL
Net tazminat Brüt eksi damga 452.538,96 TL

Rakamlar varsayımsaldır. Gerçek hesapta fesih tarihindeki tavan geçerlidir; ücretiniz tavanı aşarsa hesap tavanla ilerler. Güncel tavanı kıdem tazminatı tavanı sayfasından kontrol edin.

Dikkat edin: hesap, toplam prim gününüze göre değil, bu işyerindeki çalışma sürenize göre yapılır. Yani 3600 gün kıdem tazminatı hakkı doğar, ama tutarı yalnız mevcut işverendeki kıdeminiz belirler. Kendi rakamınız için kıdem tazminatı hesaplama aracını kullanın.

Hesapta dikkat etmeniz gerekenler

İşverenin yaptığı hesabı kendiniz de kontrol edin. İlk olarak brüt ücretin esas alındığına bakın. Net maaşla yapılan hesap tutarı düşürür; aradaki farkı brütten nete maaş hesaplama aracında görürsünüz.

İkinci olarak düzenli yardımları ekleyin. Yemek, yol, düzenli prim ve yıllık ikramiyenin on ikide biri hesaba girer. Hangi kalemlerin girdiğini giydirilmiş ücret maddesi açıklar. Buna karşılık fazla mesai ve tek seferlik ödemeler girmez.

Üçüncü olarak artan ay ve günleri kontrol edin. Dokuz yıl altı ay çalışan biri, yalnız dokuz yılın tazminatını almamalıdır.

Son olarak kesintilere bakın. Kıdem tazminatından yalnız damga vergisi düşer. İşveren gelir vergisi veya SGK primi keserse itiraz edin. Bordroda bu kalemleri görürseniz hesabın düzeltilmesini yazılı isteyin.

İhbar süresi ve ihbar tazminatı gerekir mi?

Bu yolla ayrılan çalışan ihbar süresine uymak zorunda değildir. Çünkü kanun bu ayrılışı özel bir neden olarak düzenler. Dolayısıyla işveren sizden ihbar tazminatı isteyemez.

Aynı şekilde siz de işverenden ihbar tazminatı talep edemezsiniz. İhbar tazminatı, bildirim süresine uymadan sözleşmeyi bitiren tarafın ödediği bir bedeldir. Burada sözleşmeyi siz bitirirsiniz, ama kanun bunu haklı bir neden sayar.

Yine de birkaç gün önceden yazılı haber vermeniz yararlıdır. Özellikle uzun yıllar çalıştığınız bir işyerinde, işinizi devretmek zaman alır. Düzenli bir devir, ayrılışı iki taraf için de kolaylaştırır.

İhbar sürelerinin tablosunu merak ederseniz ihbar süreleri sayfasına bakın. Ayrıca fesih türlerinin genel karşılaştırması için fesih türleri sayfasını inceleyin.

Yazıyı aldıktan sonra yeni işe girebilir misiniz?

En çok sorulan konu budur: ayrıldıktan sonra başka bir işte çalışabilir miyim? Kısa cevap evettir. Kanun, bu yolla ayrılan çalışanın yeniden çalışmasını yasaklamaz.

Yargı kararları da bu yönde gelişti. Ayrılıştan sonra başka işte çalışmak, tazminat hakkını tek başına ortadan kaldırmaz. Çünkü kanun, ayrılış nedenini yaş dışındaki şartların tamamlanmasına bağlar; ayrılan kişinin evde oturmasını şart koşmaz.

Ancak bazı durumlar tartışma doğurur. Örneğin aynı işverenin grup şirketine ertesi gün geçmek, hakkın amacına aykırı bir kullanım gibi görünebilir. Benzer şekilde işverenle anlaşarak ayrılıp hemen geri dönmek de sorun çıkarır.

Bu yüzden yeni işe başlamadan önce makul bir ara bırakın. Ayrıca yeni işyerinin eski işverenle bağlantısı olmamasına dikkat edin. Kısacası 3600 gün kıdem tazminatı aldıktan sonra çalışmak serbesttir, ama dürüst ve açık bir yol izleyin.

Yeni işte prim günleri ne olur?

Yeni bir işe girdiğinizde prim ödemeye devam edersiniz. Bu günler toplam prim gününüze eklenir. Dolayısıyla emeklilik aylığınız, yaş dolduğunda daha yüksek bir gün sayısıyla hesaplanacak hale gelir.

Ayrıca yeni işyerinde de kıdem süresi işlemeye başlar. Orada en az bir yıl çalışırsanız, ileride ayrılırken yeniden tazminat hakkı doğabilir. Bu hak, yeni işverendeki fesih nedenine göre şekillenir.

Örneğin yaş şartını doldurup emekli olarak ayrılırsanız, yeni işverenden de tazminat alırsınız. Buna karşılık sıradan bir istifada hak doğmaz. Bu yüzden yeni işteki ayrılış planınızı da önceden düşünün.

Emeklilik tarihinizi görmek için ne zaman emekli olurum aracını kullanın. Aylık tutarını kabaca görmek içinse emekli maaşı hesaplama aracına bakın.

Çıkış kodu ve SGK kaydı

İşveren ayrılışınızı SGK’ya işten ayrılış bildirgesiyle bildirir. Bildirgede bir çıkış kodu yer alır. Yaş dışındaki şartları tamamlayarak ayrılış için ayrı bir kod vardır ve doğru kod, hakkınızı resmi kayıtlara geçirir.

Ayrıldıktan birkaç gün sonra kodu e-Devlet üzerindeki “İşten Ayrılış Bildirgesi Sorgulama” ekranından kontrol edin. Kodların anlamını çıkış kodları sayfası listeler.

İşveren yanlışlıkla istifa kodunu girerse düzeltme isteyin. Takip edeceğiniz yolu çıkış kodum yanlış girildi yazısı anlatır. Yanlış kod hakkınızı tek başına kaldırmaz, ama ispatı zorlaştırır.

İşsizlik ödeneği konusu ise ayrı değerlendirilmelidir. Bu yolla ayrılan çalışanın ödenek hakkı, İŞKUR’un kendi şartlarına bağlıdır. Güncel bilgiyi İŞKUR üzerinden kontrol edin.

Kısmi çalışma ve eksik günler gün sayısını nasıl etkiler?

Bazı çalışanlar yıllarca kısmi süreli çalışır. Bu durumda ayda otuz gün yerine daha az prim günü bildirilir. Dolayısıyla sigortalılık süresi dolsa bile gün şartı geç tamamlanır.

Örneğin haftada üç gün çalışan biri, ayda yaklaşık on üç gün prim öder. Bu kişi için 3600 güne ulaşmak, tam zamanlı çalışana göre çok daha uzun sürer. Bu yüzden kısmi çalışanlar gün hesabını daha sık kontrol etmelidir.

Ücretsiz izin ve raporlu günler de gün sayısını etkiler. Ücretsiz izin dönemlerinde prim ödenmez, yani o günler toplama girmez. Raporlu dönemlerde ise SGK geçici iş göremezlik ödeneği verir, ancak bu günler prim gününe eklenmez.

Bu ayrıntılar yüzünden kafanızdaki rakam ile SGK kaydı farklı çıkabilir. Kısacası tahminle hareket etmeyin. Hizmet dökümünüzü indirin, ay ay toplamları kontrol edin ve SGK yazısıyla son durumu doğrulayın.

3600 gün kıdem tazminatı ve borçlanmanın etkisi

Borçlanma, eksik günleri tamamlamanın en bilinen yoludur. Askerlik, doğum ve yurt dışında geçen süreler belirli şartlarla borçlanmaya konu olur. Borçlandığınız süre, ödemeyi yaptığınız anda prim gününüze eklenir.

Ancak borçlanmanın sigortalılık başlangıç tarihinize etkisi her durumda aynı değildir. Örneğin sigorta girişinden önceki askerlik süresini borçlanırsanız, başlangıç tarihiniz geriye gidebilir. Bu değişiklik, hangi dönemin şartlarına tabi olacağınızı da etkiler.

Bu yüzden borçlanma kararını vermeden önce SGK’dan bilgi alın. Hangi süreyi borçlanacağınızı, tutarın ne olacağını ve sonucun yazı şartlarını nasıl değiştireceğini sorun. Güncel borçlanma tutarlarını SGK duyurularından kontrol edin.

Borçlanma bir maliyettir, ama bazen birkaç yıl erken ayrılma imkânı sağlar. Kararınızı bu maliyet ile kazancı karşılaştırarak verin.

Kadın ve erkek çalışanlarda fark var mı?

Yaş dışındaki şartlar, kadın ve erkek çalışanlar için çoğu dönemde birbirine yakındır. Asıl fark yaş şartında ortaya çıkar. Kadınlar için emeklilik yaşı genellikle daha düşüktür.

Bu durum, kıdem tazminatı yazısını etkilemez. Çünkü yazı, yaş dışındaki şartlara bakar. Yani aynı gün sayısını ve sigortalılık süresini dolduran kadın ve erkek, aynı tarihte yazı alabilir.

Bununla birlikte bazı geçiş kurallarında kadın ve erkek için farklı süreler yer alabilir. Bu ayrıntı, kademeli geçiş düzenlemelerinin bir parçasıdır. Bu yüzden kendi durumunuzu genel bilgiyle değil, SGK yazısıyla öğrenin.

Ayrıca evlilik nedeniyle tazminat hakkı ayrı bir konudur. Kadın çalışan, nikâhtan sonraki bir yıl içinde ayrılırsa bu yolla da tazminat alabilir. İki hak birbirinden bağımsızdır; size hangisi uygunsa onu seçersiniz.

Uzun yıllar aynı işyerinde çalışanlar için ek öneriler

Aynı işyerinde on beş, yirmi yıl çalışan biri için tazminat tutarı ciddi bir birikimdir. Bu yüzden süreci aceleye getirmeyin. Önce eski bordrolarınızı ve sözleşme değişikliklerinizi bir araya getirin.

Uzun kıdemde en sık sorun, işyeri devirleridir. Örneğin şirketin unvanı değişti veya işyeri başka bir şirkete devredildi diyelim. Bu durumda kıdeminiz kesilmez; devralan işveren önceki süreden de sorumlu olur. Hizmet dökümünüzde farklı işyeri numaraları görürseniz bu ayrıntıyı kontrol edin.

Ayrıca geçmişte tazminat alıp almadığınızı netleştirin. Aynı işverende daha önce tazminatla ayrılıp yeniden girdiyseniz, o dönem yeniden hesaba girmez. Buna karşılık tazminat almadan ayrılıp döndüyseniz süreler birleşir.

Son olarak hesap çıktısını yazdırın ve dilekçenize ekleyin. Böylece işveren sizin rakamınızı baştan görür. Kısacası uzun kıdemde 3600 gün kıdem tazminatı dosyası, ne kadar düzenliyse o kadar hızlı kapanır.

Ne yapmalısınız: adım adım yol haritası

Süreci düzenli yürütmek hak kaybını önler. Şu sırayı takip edin:

  1. E-Devlet’ten hizmet dökümünüzü indirin, giriş tarihinizi ve gün sayınızı not edin.
  2. SGK’dan kıdem tazminatı alabilir yazısına başvurun.
  3. Mevcut işyerinizde en az bir yılı doldurduğunuzu kontrol edin.
  4. Hesaplama aracıyla tazminat tutarınızı bulun.
  5. Dilekçenizi yazıyla birlikte işverene verin, teslim kaydı alın.
  6. Ayrılıştan sonra çıkış kodunu kontrol edin.
  7. Ödemeyi dekontla takip edin, eksikse yazılı itiraz edin.

Her adımı tarihli bir listeye yazın. Ayrıca belgelerin dijital kopyalarını bir klasörde saklayın. Uzun bir çalışma hayatının belgeleri dağınık olur; bu yüzden hepsini tek dosyada toplayın.

Bütün çıkış alacaklarını bir arada görmek için işten çıkış hesaplama aracını kullanın. Kullanılmayan izin gününüzü ise yıllık izin hesaplama aracında bulursunuz.

Sık yapılan hatalar

Bu hakkı kullanan çalışanlar bazı hataları sıkça yapar. Önceden bilmek, hak kaybını önler.

Hata Sonucu Doğru davranış
“15 yıl 3600 gün” herkese geçerli sanmak Şart eksik çıkar Giriş tarihinize göre SGK yazısı alın
Yazı almadan istifa etmek İstifa kodu, tazminat tartışması Önce yazıyı alın
İşyerinde bir yılı doldurmamak Tazminat doğmaz Bir yılı tamamlayın
Toplam prim gününe göre tutar beklemek Hayal kırıklığı Bu işverendeki kıdemi esas alın
Dekontsuz ibraname imzalamak Hak kaybı riski Önce ödemeyi görün
Grup şirketine hemen geçmek Hakkın kötüye kullanımı iddiası Bağımsız bir işe geçin

Bir başka hata, yazıyı alıp aylarca beklemektir. Yazının tarihi ile ayrılış arasında uzun bir boşluk, ayrılış nedenini tartışmaya açar. Bu yüzden yazıyı aldığınızda süreci hızla başlatın.

Ayrıca sözlü vaate güvenmeyin. İşveren “tazminatını sonra konuşuruz” derse bunu yazıya geçirin. Kısa bir e-posta bile tarihi ve vaadi kayda alır.

İşveren ödemezse ne olur?

İşveren tazminatı ödemezse önce yazılı talep gönderin. Talebinizde tutarı ve ödeme süresini açıkça yazın. Cevap gelmezse noter ihtarnamesi gönderin.

Ardından adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurun. İş Mahkemeleri Kanunu, işçi alacaklarında dava öncesi arabuluculuğu zorunlu tutar. Görüşmede anlaşma çıkmazsa iş mahkemesinde dava açarsınız.

Alacağınız ayrılış gününde doğar. Ödenmeyen her gün için faiz işler; yani beklemek işverenin aleyhine sonuç doğurur. Ancak zamanaşımı süresini kaçırmayın. Kıdem tazminatı alacağı için beş yıllık zamanaşımı işler.

Ödeme sürecinin ayrıntılarını işverenim kıdem tazminatımı ödemiyor yazısı anlatır. Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın csgb.gov.tr sayfasından ALO 170 hattı hakkında bilgi alırsınız.

Yazıyı almak mı, yaşı beklemek mi daha doğru?

Bazı çalışanlar yazıyı almak yerine yaşın dolmasını bekler. Hangisinin daha doğru olduğu kişiden kişiye değişir. Bu yüzden iki seçeneği yan yana koyun.

Yazıyı alıp ayrılırsanız birikmiş tazminatınızı hemen alırsınız. Bu tutarı borç kapatmak, ev almak veya birikim yapmak için kullanabilirsiniz. Ayrıca tavan değişikliklerinin ve işverenin ileride yaşayabileceği mali sorunların riskinden kurtulursunuz.

Buna karşılık yaşı beklerseniz kıdeminiz artmaya devam eder. Her yeni yıl, tazminata bir aylık brüt ücret daha ekler. Üstelik emekli olarak ayrıldığınızda da aynı tazminatı alırsınız.

Kararı verirken şu soruları sorun. İşyerinizde mutlu musunuz? İşverenin mali durumu güven veriyor mu? Tazminat tutarına bugün ihtiyacınız var mı? Kısacası 3600 gün kıdem tazminatı bir haktır, ama kullanma zamanını siz seçersiniz.

3600 gün yolunda hangi kararı bugün vermelisiniz?

Yaş dışındaki emeklilik şartlarını dolduran çalışan, SGK yazısıyla ayrılıp kıdem tazminatı alır. Bu hak, sıradan istifadan farklıdır ve kanunla güvence altındadır.

Önce giriş tarihinize göre hangi şartın size uygulandığını öğrenin. Ardından SGK yazısını alın, işyerinde bir yılı doldurduğunuzu kontrol edin ve dilekçenizi yazıyla birlikte verin. Tutarı hesaplama aracıyla doğrulayın, ödemeyi dekontla takip edin.

Ayrıldıktan sonra yeni bir işe girmeniz serbesttir. Ancak dürüst ve açık bir yol izleyin. Böylece hem tazminatınızı korursunuz, hem de emekliliğe giden yolda prim günlerinizi artırmaya devam edersiniz.

Son bir öneri: bütün süreci bir takvime dökün. Yazı başvurusu, dilekçe teslimi, son çalışma günü ve ödeme tarihi bu takvimde yer alsın. Ayrıca her tarihin yanına ilgili belgeyi not edin. Böylece bir aksaklık olduğunda hangi adımda takıldığınızı hemen görürsünüz ve gecikmeden harekete geçersiniz.

Biz okurlarımıza SGK yazısını almadan işverene dilekçe vermemelerini öneriyoruz. Siz önce yazıyı e-Devlet üzerinden alın, ardından dilekçenize ekleyerek ayrılma nedeninizi belgeleyin.

Reklam

Sık sorulan sorular

15 yıl 3600 gün kimler için geçerli?

Bu şart, genellikle ilk sigorta girişi 8 Eylül 1999 tarihinden önce olan çalışanlar için geçerlidir. Bu kişiler yaş dışındaki şartları tamamladığında SGK'dan yazı alıp tazminatla ayrılır. Daha sonra sigortalı olanlar için yıl ve gün şartı daha yüksektir. Kesin şartınızı SGK'dan alacağınız yazıda görürsünüz.

SGK yazısını nereden alırım?

Yazıyı e-Devlet üzerinden SGK hizmetleri arasında yer alan kıdem tazminatı alabilir yazısı başvurusuyla alırsınız. Ayrıca SGK il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine dilekçeyle de başvurabilirsiniz. Yazıda şartları taşıyıp taşımadığınız açıkça yer alır. Belgeyi indirip işverene dilekçenizle birlikte verin ve bir kopyasını saklayın.

Yazıyı aldıktan sonra ne kadar içinde ayrılmalıyım?

Kanun kesin bir süre koymaz. Ancak yazının tarihi ile ayrılış tarihiniz arasında makul bir yakınlık olması tartışmayı önler. Yazıyı aldıktan sonra uzun süre çalışmaya devam ederseniz işveren ayrılma nedenini sorgular. Pratikte yazıyı alır almaz dilekçenizi vermeniz en sağlıklı ve en az tartışma doğuran yoldur.

Ayrıldıktan sonra başka işte çalışabilir miyim?

Çalışabilirsiniz. Kanun, bu yolla ayrılan çalışanın yeniden çalışmasını yasaklamaz. Yargı kararları da ayrılıştan sonra başka işte çalışmanın tazminat hakkını tek başına ortadan kaldırmadığını kabul eder. Yine de aynı işverenin grup şirketine hemen geçmek gibi durumlar tartışma doğurur, bu yüzden dikkatli olun.

İhbar süresi kadar çalışmam gerekir mi?

Gerekmez. Bu ayrılış türünde işveren sizden ihbar tazminatı isteyemez, siz de işverenden ihbar tazminatı alamazsınız. Kanun bu durumu özel bir ayrılma nedeni olarak düzenler. Yine de işinizi devretmek için birkaç gün önceden yazılı haber vermeniz iş ilişkisini sakin biçimde bitirmenize yardım eder.

Yaşım dolunca emekli olur muyum?

Bu yazı sizi emekli yapmaz. Yalnız kıdem tazminatıyla ayrılma hakkı tanır. Emekli aylığı için yaş şartını da tamamlamanız ve SGK'ya ayrıca emeklilik başvurusu yapmanız gerekir. Yaş dolana kadar prim günlerinizi artırmaya devam ederseniz aylığınız da buna göre şekillenir.

Kaynaklar ve dayanak