Bu sayfada
İhbar tazminatı ne demek?
4857 sayılı İş Kanunu m.17 uyarınca belirsiz süreli sözleşme feshedilmeden önce kıdeme göre 2, 4, 6 veya 8 haftalık bildirim süresi tanınır. Bildirim süresine uymayan taraf, bu sürenin ücretini ihbar tazminatı olarak öder; yükümlülük hem işveren hem işçi için geçerlidir. Hesap giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır, tavan yoktur. İhbar tazminatı ücret niteliğinde sayıldığından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir, SGK primi kesilmez. Haklı nedenle fesihte ve deneme süresi içindeki fesihte ihbar tazminatı doğmaz.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım 2 yıl kıdemli, giydirilmiş brüt ücreti 45.000 ₺ olan işçi bildirimsiz çıkarıldı. Bildirim süresi 6 hafta = 42 gün; günlük ücret 45.000 / 30 = 1.500 ₺; ihbar tazminatı 42 × 1.500 = 63.000 ₺ brüt. Bu tutardan gelir vergisi (kümülatif matraha göre) ve 478,17 ₺ damga vergisi kesilir.
Bu terimle hesap yapın
İhbar Tazminatı Hesaplama
İhbar süresi ve tazminatın brütü/neti
İhbar tazminatı ne zaman ödenir?
Belirsiz süreli iş sözleşmesi, taraflardan biri ihbar süresine uymadan feshedilirse ihbar tazminatı doğar. İşveren sizi bildirim süresi tanımadan ve ücretini peşin ödemeden çıkarırsa size, siz bildirim süresi beklemeden istifa ederseniz işverene ihbar tazminatı ödenir. İşveren bildirim süresini kullandırmak yerine süreye ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen de bitirebilir. Haklı nedenle fesihte, deneme süresi içindeki fesihte, belirli süreli sözleşmenin süre sonunda bitmesinde ve işçinin ölümünde ihbar tazminatı söz konusu değildir. Emeklilik, askerlik veya evlilik nedeniyle ayrılan işçi kıdem tazminatı alır ama ihbar tazminatı alamaz; çünkü sözleşmeyi kendisi sona erdirmiştir.
İşveren bildirim süresini kısmen kullandırıp kalan kısmı ödeyemez; süre ya tam kullandırılır ya da tamamının ücreti peşin ödenir.
İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?
Hesap üç adımdan oluşur. Önce kıdeme göre bildirim süresi bulunur: 6 aydan az kıdemde 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında 4 hafta, 1,5 ile 3 yıl arasında 6 hafta, 3 yıldan fazlasında 8 hafta. Sonra giydirilmiş brüt ücret 30'a bölünerek günlük ücret bulunur. Son olarak hafta sayısı 7 ile çarpılıp günlük ücretle çarpılır. Kıdem tazminatından farklı olarak tavan yoktur; yüksek ücretlilerde tutar büyür. Sözleşme veya toplu iş sözleşmesi ile süreler artırılabilir, azaltılamaz. Hesabı ihbar tazminatı hesaplama aracıyla kendi rakamlarınızla yapabilirsiniz.
Kıdem, işe giriş tarihinden fesih bildiriminin yapıldığı tarihe kadar hesaplanır; bildirim süresi kıdeme eklenmez. İşveren süreyi kullandırmayıp ücretini öderse, işçinin kıdem tazminatı ve yıllık izni yine bildirim tarihine göre hesaplanır.
İhbar tazminatından hangi kesintiler yapılır?
İhbar tazminatı ücret sayıldığı için gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Gelir vergisi, işçinin o yılki kümülatif matrahına göre %15 ile %40 arasında değişir; yıl sonuna doğru çıkarılan işçide kesinti yüksek olabilir. SGK ve işsizlik sigortası primi kesilmez, çünkü ödeme çalışma karşılığı değildir. Net tutarı görmek için brütü vergi dilimiyle birlikte hesaplamak gerekir; işten çıkış hesaplama aracı kıdem, ihbar ve izin ücretini bir arada gösterir.
İhbar tazminatı, işçinin fiilen çalışmadığı bir döneme ait olduğu için SGK'ya prim gününü artırmaz ve işsizlik ödeneği başlangıcını ertelemez. Ödeme fesihle birlikte muaccel olur; geciken tutara dava tarihinden itibaren kanuni faiz işler, kıdem tazminatındaki gibi mevduat faizi uygulanmaz. İşçi fesih sonrası yeni işe girse bile ihbar tazminatı hakkı düşmez, çünkü tazminat bildirim yükümlülüğünün ihlaline bağlıdır.
İhbar süresinde çalışmaya devam eden işçinin hakları nelerdir?
- İş arama izni: Bildirim süresi boyunca günde en az 2 saat ücretli iş arama izni verilir; işçi isterse izinleri toplu kullanabilir.
- Ücret ve yan haklar: Süre boyunca ücret, yemek, yol ve diğer haklar aynen devam eder.
- İzin verilmezse: İş arama izni kullandırılmayan saatlerin ücreti %100 zamlı ödenir; ayrıntı için bu yazıya bakın.
- Süre içinde haklı fesih: Bildirim süresi içinde haklı neden doğarsa sözleşme derhal feshedilebilir.
Bildirim süresi içinde işçi yeni iş bulursa işverenle anlaşarak süreyi kısaltabilir; bu durumda işçi ihbar tazminatı ödemez. Bildirim süresinde raporlu olan işçinin süresi rapor bitiminden itibaren işlemeye devam eder; süre rapor nedeniyle durur. Süre dolmadan işverenin yeni bir işçi alması feshi geçersiz kılmaz, ancak işletme gereği gerekçesini zayıflatır.
İhbar süresi ücreti peşin ödenirse ne değişir?
İşveren, bildirim süresini kullandırmak yerine bu süreye ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir (m.17/5). Bu, teknik olarak ihbar tazminatı değil "ihbar önelinin peşin ödenmesi"dir, ancak tutar ve kesintiler aynıdır. Fark, sözleşmenin sona erme tarihindedir: peşin ödemede sözleşme ödeme günü biter, bildirim süresinin sonunda değil. Bu nedenle kıdem tazminatı, yıllık izin ve işsizlik ödeneği başvuru süresi gibi hesaplar ödeme gününe göre yapılır. Yargıtay, peşin ödeme halinde bildirim süresi içinde gerçekleşecek ücret zammı ve ikramiye gibi hakların işçiye ödenmesi gerektiğini kabul eder. İşçi açısından peşin ödeme, hemen yeni işe başlama imkanı sağlar; iş arama izni hakkı ise kullanılamaz. Süreleri ihbar süreleri sayfasında görebilirsiniz.
Dayanak ve kaynaklar
İlgili terimler
İhbar (bildirim) süresi
İhbar süresi, belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın karşı tarafa önceden bildirmek zorunda olduğu, işçinin kıdemine göre 2, 4, 6 veya 8 hafta olarak belirlenen bekleme süresidir.
Tazminat ve fesihKıdem tazminatı
En az bir yıl çalışmış işçiye, kanunda sayılan nedenlerle iş sözleşmesi sona erdiğinde her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında ödenen, tavanla sınırlı tazminat.
Tazminat ve fesihKötü niyet tazminatı
İş güvencesi kapsamı dışındaki işçinin belirsiz süreli sözleşmesinin, şikayet veya dava gibi nedenlerle fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilmesi halinde, ihbar süresine ait ücretin üç katı tutarında ödenen tazminat.
Tazminat ve fesihHaklı nedenle fesih
Haklı nedenle fesih, 4857 sayılı İş Kanunu 24 ve 25. maddelerinde sayılan sağlık, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık ya da zorlayıcı nedenlere dayanarak iş sözleşmesinin ihbar süresi beklenmeden derhal sona erdirilmesidir.

