Bu sayfada
İkramiye ne demek?
İkramiye, 4857 sayılı İş Kanunu m.32 anlamında ücret eki sayılan, çalışanın performansından bağımsız olarak belirli dönemlerde ödenen paradır. Sözleşmede yazan ya da en az iki üç dönem üst üste aynı şekilde ödenerek işyeri uygulamasına dönüşen ikramiye işverenin tek taraflı kaldıramayacağı bir hak olur. Ödendiği ay brüt kazanca eklenir; gelir vergisi, damga vergisi, SGK ve işsizlik primi kesilir. Kıdem ve ihbar tazminatı hesabında yıllık ikramiye toplamının 1/12'si aylık giydirilmiş ücrete eklenir. İşten ayrılan işçi, çalıştığı süreye isabet eden ikramiyeyi kıstelyevm (gün hesabı) olarak talep edebilir. Fazla mesai ve yıllık izin ücreti ise ikramiye hariç çıplak ücretten hesaplanır.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım brüt ücretiniz 50.000 ₺ ve yılda 4 adet 50.000 ₺ ikramiye alıyorsunuz. Yıllık ikramiye 200.000 ₺, aylık payı 16.666,67 ₺; giydirilmiş ücretiniz 66.666,67 ₺ olur ve 8 yıllık kıdem tazminatınız ikramiyesiz 400.000 ₺ yerine 533.333,33 ₺ olur (aylık tutar kıdem tavanını aşmadığı için tamamı hesaba girer). İkramiyenin ödendiği ay kümülatif matrahınız 42.500 ₺ artar ve vergi dilimine daha erken girersiniz.
Bu terimle hesap yapın
Kıdem Tazminatı Hesaplama
Giydirilmiş ücret, tavan kontrolü, dönem seçici
İkramiye ile prim arasındaki fark nedir?
İkisi de ücret ekidir ama kaynağı farklıdır. İkramiye, performanstan bağımsız olarak belirli bir dönemde (bayram, yılbaşı, bilanço) herkese veya belirli bir gruba ödenir; prim ise satış, hedef veya verimlilik gibi bireysel ya da takım sonucuna bağlıdır. Hukuki sonuç şudur: sözleşmeye bağlanan veya süreklilik kazanan ikramiye, işveren için bağlayıcı hale gelir; prim ise hedef tutmadığında ödenmeyebilir. Tazminat hesabında ikramiyenin yıllık toplamının 1/12'si, düzenli ödenen primin ise son bir yıllık ortalaması giydirilmiş ücrete eklenir. Vergi yönünden ise ikisi aynıdır. Hesaplama için ikramiye ve prim vergisi yazısına bakın.
İkramiye hangi hallerde işçinin hakkı haline gelir?
- İş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde yazıyorsa koşulsuz haktır.
- Sözleşmede yazmasa da işveren aynı ikramiyeyi en az iki üç dönem düzenli ödemişse "işyeri uygulaması" doğar; artık tek taraflı kaldırılamaz, kaldırmak için işçinin yazılı onayı gerekir (4857 m.22).
- İşverenin "bu yıl kâr edersek" gibi şarta bağladığı ve her seferinde ayrıca duyurduğu ödemeler bağlayıcı uygulama yaratmaz.
Ödenmeyen ikramiye, ücret alacağı gibi 5 yıllık zamanaşımına tabidir ve işçiye 4857 m.24/II-e uyarınca haklı fesih hakkı verebilir. Zamanaşımı için işçilik alacağı zamanaşımı yazısına bakın.
İkramiyeden hangi kesintiler yapılır?
İkramiye ödendiği ay brüt kazanca eklenir ve ücretle aynı kesintilere tabidir: SGK işçi payı %14, işsizlik %1, gelir vergisi (o ayki kümülatif dilime göre) ve damga vergisi binde 7,59. Dikkat edilecek nokta kümülatif matrahtır: büyük tutarlı ikramiye, kümülatif matrahı bir anda yükseltip sizi üst vergi dilimine erken sokar; sonraki aylarda netiniz bu yüzden düşer. SGK yönünden ikramiye ödendiği ayın prime esas kazancına girer; tavanı aşan kısım o ay prime tabi olmaz ama bu kısım sonraki iki aya aktarılarak primlendirilir (5510 m.80). İkramiyenin net karşılığını brütten nete maaş hesaplama aracına ek ödeme olarak girerek görebilirsiniz.
İşten ayrılırken ikramiye ödenir mi?
Evet, çalışılan süreyle orantılı olarak. Yıl sonu ikramiyesi hak edilen bir çalışan ekim ayında işten ayrılırsa, sözleşmede ödeme tarihinde çalışıyor olma şartı yoksa 10 aylık kısmını talep edebilir; Yargıtay, "ödeme tarihinde çalışma" şartını işverenin kötüye kullanamayacağını kabul eder. Kıdem tazminatında ise son bir yılda alınan ikramiyelerin toplamı 365'e bölünerek günlük ücrete eklenir; işverenin tazminat hesabında ikramiyeyi atlaması en sık rastlanan eksik ödeme nedenidir. Eksik ödeme şüphesinde kıdem tazminatı hesaplama aracına ikramiye alanını doldurarak karşılaştırın ve bu rehberdeki adımları izleyin.
İkramiye SGK prim hesabında nasıl işlenir?
İkramiye, ödendiği ayın prime esas kazancına eklenir ve o ay için %14 işçi, %21,75 işveren payı hesaplanır. Ücret ve ikramiye toplamı aylık tavanı (2026 için 297.270 ₺) aşarsa aşan kısım o ay primlendirilmez; 5510 m.80 uyarınca sonraki iki ayın kazancına eklenerek tavan boşluğu kadar primlendirilir, iki ay içinde de sığmazsa primlenmez. Bu kural emeklilik hesabınız için önemlidir: tavanı aşan ikramiye kısmı emekli aylığınıza yansımaz. İkramiye ayrıca işsizlik ödeneği ve rapor parası hesabına da girer, çünkü bu ödenekler son dönemin prime esas kazancından hesaplanır; işten ayrılmadan önceki dört ay içinde alınan ikramiye işsizlik ödeneğinizi yükseltir. Prim bildiriminizi e-Devlet hizmet dökümünden kontrol edebilirsiniz.
Dayanak ve kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.22 ve m.32 (mevzuat.gov.tr)
- 5510 sayılı Kanun m.80 (mevzuat.gov.tr)
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14 (kıdem tazminatı)
İlgili terimler
Prim ödemesi (performans primi)
Satış, hedef, verimlilik veya kâr gibi bir sonuca bağlı olarak ücrete ek ödenen, düzenli hale geldiğinde tazminata esas ücrete son bir yıllık ortalamasıyla eklenen değişken ödemedir.
Tazminat ve fesihGiydirilmiş ücret
Giydirilmiş ücret, çıplak brüt ücrete yemek, yol, ikramiye gibi düzenli ve parayla ölçülebilen yan hakların eklenmesiyle bulunan, kıdem ve ihbar tazminatının hesaplandığı ücrettir.
VergiDamga vergisi (ücretlerde)
Ücret, prim, ikramiye ve tazminat ödemelerinden binde 7,59 oranında kesilen, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na dayanan ve ücretin asgari ücret tutarı kadar kısmı 2022'den beri istisna olan bordro vergisidir.
VergiKümülatif gelir vergisi matrahı
Kümülatif gelir vergisi matrahı, yılbaşından itibaren her ayın vergi matrahının üst üste toplanmasıyla oluşan ve hangi vergi diliminde olduğunuzu belirleyen birikimli tutardır.

