Bu sayfada
Devreden vergi matrahı (iş değişikliğinde) ne demek?
Gelir vergisi, GVK m.103 tarifesine göre yıl içinde biriken kümülatif matrah üzerinden artan oranla kesilir. Çalışan yıl ortasında iş değiştirdiğinde GVK m.86 ve 160 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca her işveren kendi ödediği ücreti ayrı vergilendirir; yeni işveren önceki matrahı devralmak zorunda değildir ve genellikle sıfırdan başlar. Bu durumda çalışanın yıllık toplam geliri yüksek dilime girmesine rağmen düşük oranla vergilendirilir. Farkın kapatılması, GVK m.86/1-c kapsamında birden fazla işverenden alınan ücretlerde, ikinci ve sonraki işverenlerden alınan ücret toplamı tarifenin ikinci dilimindeki tutarı aşarsa izleyen yıl Mart ayında yıllık beyanname vermekle olur. Çalışan isterse önceki işverenden aldığı kümülatif matrah bilgisini yeni işverene vererek matrahın devam etmesini isteyebilir; bu durumda beyanname farkı azalır.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım brüt 60.000 ₺ maaşla çalışan bir uzman Temmuz'da iş değiştirdi; önceki altı ayın kümülatif matrahı yaklaşık 306.000 ₺. Yeni işveren sıfırdan başlarsa Temmuz matrahı 51.000 ₺ ilk dilimde (%15) vergilenir: 7.650 ₺. Matrah devrederse 306.000 + 51.000 = 357.000 ₺ ikinci dilimdedir (%20): 10.200 ₺. Aylık 2.550 ₺ fark devretmeyen bordroda cepte kalır, ancak yıllık beyanla geri ödenebilir; güncel dilim tutarlarını kontrol edin.
Bu terimle hesap yapın
Brütten Nete Maaş Hesaplama
12 aylık kümülatif net maaş, dilim geçiş ayı ve işverene maliyet
İş değiştirince vergi dilimi sıfırlanır mı?
Uygulamada çoğu zaman evet. Gelir vergisi tarifesi yıllık ve artan oranlıdır: Ocak'tan itibaren biriken kümülatif matrah 190.000 ₺'yi geçince %20, 400.000 ₺'yi geçince %27 kesinti başlar (2026). Yeni işveren sizin önceki matrahınızı bilmek zorunda olmadığı için bordronuzu sıfır matrahla açar ve ilk aylarda yeniden %15 oranı uygulanır. Bu yüzden iş değiştiren çalışanın yeni işyerindeki ilk net maaşı, aynı brütle eski işyerindeki son maaşından yüksek çıkar. Bu bir avantaj gibi görünse de vergi hiç ödenmemiş değildir, yalnız ertelenmiştir. Farkı brütten nete maaş hesaplama aracındaki devreden matrah alanıyla görebilirsiniz.
Devreden matrahı yeni işverene bildirmek zorunlu mu?
Gelir İdaresi, 160 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde her işverenin kendi ödediği ücretle sınırlı vergilendirme yapacağını, önceki işverenin matrahının yeni işverence dikkate alınmayacağını açıklamıştır. Dolayısıyla bildirim zorunlu değildir ve yeni işveren devralmak istemeyebilir. Buna karşılık bazı işverenler, özellikle grup şirketleri içi geçişlerde, çalışanın yıl sonunda beyanname yüküyle karşılaşmaması için eski bordrodaki kümülatif matrahı devralır. Bu tercihse çalışanın önceki işverenden alacağı son bordro veya kümülatif matrah yazısı yeterlidir. Devralma yapıldığında bordro ilk aydan itibaren doğru dilimde başlar, net ücret daha düşük görünür ama yıl sonunda ek ödeme çıkmaz.
Yıllık beyanname ne zaman gerekir?
GVK m.86/1-c'ye göre birden fazla işverenden ücret alan çalışan şu durumlarda beyanname verir:
- Birinci işveren dışındaki işverenlerden alınan ücret toplamı tarifenin ikinci gelir dilimindeki tutarı (2026 için 400.000 ₺) aşıyorsa,
- Tüm işverenlerden alınan ücret toplamı tarifenin dördüncü dilimindeki tutarı (2026 için 5.300.000 ₺) aşıyorsa.
Hangi işverenin birinci sayılacağını çalışan kendisi seçer; genellikle en yüksek ücreti ödeyen işveren birinci seçilir ki ikinci işveren ücreti sınırın altında kalsın. Beyanname izleyen yıl Mart ayında verilir, hesaplanan vergiden yıl içinde kesilen vergiler düşülür ve kalan fark Mart ve Temmuz'da iki taksitte ödenir. Ayrıntılı örnekler için iş değiştirince gelir vergisi beyanı yazısına bakın.
Devreden matrah neden ilk bordroyu şaşırtır?
İş değiştiren çalışanlar iki yönlü sürprizle karşılaşır. Matrah devredilmediyse ilk net maaş beklenenden yüksek gelir; aynı yıl ikinci işveren ücreti sınırı aşarsa ertesi yıl beyannameyle fark çıkar. Matrah devredildiyse ilk net maaş teklif aşamasında hesaplanandan düşük gelir, çünkü teklif hesapları çoğu zaman Ocak varsayımıyla yapılır. İş teklifini değerlendirirken net ücreti yılın hangi ayında, hangi kümülatif matrahla hesapladığınıza dikkat edin; aynı brüt, Ocak'ta ve Eylül'de farklı net üretir. Vergi dilimi sayfasında oranları, asgari ücret istisnası sayfasında devreden matrahın istisnayla ilişkisini bulabilirsiniz.
Pratik öneri: eski işverenden ayrılırken son bordronuzu ve yıllık kümülatif matrah dökümünü mutlaka alın. Bu belge hem yeni işverene bildirim için hem de ertesi yıl beyanname gerekip gerekmediğini hesaplamak için tek dayanağınızdır; e-Devlet üzerinden de sonradan görüntülenebilir.
Dayanak ve kaynaklar
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.86, m.103
- GİB: 160 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
- GİB: Ücret Geliri Elde Edenler İçin Vergi Rehberi
İlgili terimler
Kümülatif gelir vergisi matrahı
Kümülatif gelir vergisi matrahı, yılbaşından itibaren her ayın vergi matrahının üst üste toplanmasıyla oluşan ve hangi vergi diliminde olduğunuzu belirleyen birikimli tutardır.
VergiVergi dilimi
Vergi dilimi, Gelir Vergisi Kanunu 103. maddedeki artan oranlı tarifenin her bir basamağıdır; kümülatif matrah büyüdükçe %15'ten başlayıp %40'a kadar yükselen oranlar yalnızca eşiği aşan kısma uygulanır.
VergiAsgari ücret istisnası
Asgari ücret istisnası, tüm ücretlilerde ücretin asgari ücrete isabet eden kısmı üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi alınmamasıdır; 7349 sayılı Kanunla 2022'den beri uygulanır.
Maaş ve bordroKıst ücret
Kıst ücret, ay içinde işe giren, işten ayrılan veya ücretsiz izin kullanan çalışanın, tam aylık ücretinin fiilen çalıştığı gün sayısına oranlanmasıyla bulunan eksik ay ücretidir.

