BugünAsgari ücret (net)28.075,50 ₺Kıdem tavanı73.729,87 ₺SGK tavanı297.270,00 ₺1. dilim eşiği190.000,00 ₺tüm rakamlar →
Sözlük terimiSözlük

Mazeret izni nedir?

Son güncelleme 22.11.20264 sık sorulan soru

Mazeret izni: İş Kanunu Ek m.2 ile düzenlenen, evlenme, evlat edinme, yakın ölümü için 3 gün, eşin doğumu için 10 gün ve engelli çocuğun tedavisi için yılda 10 gün verilen, ücretli ve yıllık izinden düşülmeyen izinlerdir. Halk arasında: evlilik izni, ölüm izni, cenaze izni, idari izin.

Mazeret izni ne demek?

4857 sayılı İş Kanunu Ek Madde 2 (6645 s.K. ile 2015'te eklendi, 7578 s.K. ile 2026'da değişti) işçiye şu ücretli mazeret izinlerini tanır: evlenmesi veya evlat edinmesi halinde 3 gün; ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü halinde 3 gün; eşinin doğum yapması halinde 10 gün; en az %70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden yalnız biri tarafından kullanılmak üzere yılda 10 güne kadar. Bu izinler ücretlidir, yıllık izinden düşülmez ve yıllık izin hesabında çalışılmış gün sayılır (m.55). Kanun "iş günü" demediği için süreler takvim günü olarak uygulanır. Kayınvalide, kayınpeder ve büyükanne ölümü için yasal izin yoktur; sözleşme veya işyeri uygulamasıyla verilebilir.

Örnek hesap

Sayısal örnek

Örnek hesap: varsayalım brüt ücretiniz 45.000 ₺ ve bu ay 3 gün evlilik izni ile eşinizin doğumu için 10 gün babalık izni kullandınız. 13 gün için ücret kesintisi yapılmaz; aylık 45.000 ₺'yi tam alırsınız ve SGK'ya 30 gün bildirilirsiniz. İşveren bu günleri yıllık izninizden düşerse 13 iş günü eksik düşülmüş olur; bu, yaklaşık 19.500 ₺ değerinde izin hakkının kaybı demektir.

Bu terimle hesap yapın

Hesaplayıcı

Yıllık İzin Hesaplama

Kıdeme göre izin süresi ve kullanılmayan izin ücreti

Hesapla

Mazeret izni hangi hallerde ve kaç gün?

  • Evlenme: 3 gün; nikâh tarihini kapsayacak şekilde kullanılır. Ayrıntı: evlilik izni kaç gün.
  • Evlat edinme: 3 gün.
  • Ölüm: ana, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümünde 3 gün. Ayrıntı: ölüm izni kaç gün.
  • Eşin doğum yapması: 10 gün (7578 sayılı Kanunla 5 günden 10 güne çıkarıldı; bkz. babalık izni).
  • Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi: yılda 10 güne kadar, hastalık raporuyla; ebeveynlerden yalnız biri kullanır.

Kanun süreyi "gün" olarak yazdığı için izin takvim günüdür; hafta sonuna denk gelen günler de sayılır. Mazeret izinleri işyeri uygulaması veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir, azaltılamaz.

Mazeret izni ücretli mi, yıllık izinden düşülür mü?

Ek m.2'deki izinler ücretlidir: işveren bu günlerin ücretini kesemez ve SGK bildirimi 30 gün üzerinden yapılır. İzin, yıllık ücretli izinden mahsup edilemez; "izni yıllık izninden düşeriz" uygulaması yasaya aykırıdır. Ayrıca m.55/ı uyarınca bu günler yıllık izin süresi hesabında çalışılmış sayılır; hafta tatili ücretine hak kazanmayı da etkilemez. Talep için işçinin durumu bildirmesi yeterlidir; işveren belge (evlilik cüzdanı, ölüm belgesi, doğum raporu) isteyebilir ama belge gelene kadar izni erteleyemez, çünkü mazeret izni niteliği gereği olayla aynı günlerde kullanılır. Kalan yıllık izninizi yıllık izin hesaplama aracıyla ayrı takip edin.

Kanunda olmayan mazeretler için izin alınabilir mi?

Kayınvalide, kayınpeder, büyükanne, büyükbaba, torun veya yeğen ölümü, taşınma, çocuğun okul kaydı ve hastane randevusu gibi durumlar Ek m.2'de yoktur. Bu haller için izin, işverenin takdirine veya sözleşmeye bağlıdır. İşveren izin verirse bunu ücretsiz izin, yıllık izinden mahsup ya da telafi çalışması şeklinde düzenleyebilir; bu düzenlemenin yazılı olması gerekir. İşçinin önceden bildirip işverenin onayladığı mazeret izinleri devamsızlık sayılmaz. Bildirimsiz ve onaysız devamsızlık ise ardı ardına 2 iş günü veya ayda 3 iş günü olursa 4857 m.25/II-g uyarınca haklı fesih nedeni olabilir. Toplu iş sözleşmesi olan işyerlerinde genellikle daha geniş mazeret izni listesi bulunur; sözleşmenizi kontrol edin.

Engelli çocuğu olan çalışanın izni nasıl kullanılır?

En az %70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için yılda 10 güne kadar ücretli izin verilir. Şartlar: çocuğun engel oranını veya süreğen hastalığını gösteren sağlık kurulu raporu, tedaviye ilişkin hastalık raporu ve iznin çalışan ebeveynlerden yalnız biri tarafından kullanılması. İzin bir defada veya parça parça kullanılabilir; 10 günlük hak her takvim yılında yenilenir. Bu izin, çocuğun yaşına bakılmaksızın uygulanır. İşveren raporu inceleyebilir ama izni reddedemez. Engelli çocuğu olan çalışanın diğer hakları (gelir vergisi engelli indirimi, erken emeklilik için çocuk oranı eklemesi) için engelli çocuğu olan çalışanın hakları yazısına bakın.

Mazeret izni ile ücretsiz izin ve rapor arasındaki fark nedir?

Mazeret izni kanunla belirlenmiş olaylara bağlı, ücretli ve süresi sabit bir izindir; işverenin takdiri yoktur. Ücretsiz izin ise tarafların anlaşmasına bağlıdır ve ücret ödenmez; işçi kanuni mazeret dışındaki bir nedenle (taşınma, hastane randevusu) izin istiyorsa işveren bunu ücretsiz izin olarak düzenleyebilir. Hastalık raporu ise üçüncü bir kategoridir: işçinin kendi hastalığı için doktor raporuna dayanır, ilk 2 gün hariç SGK tarafından rapor parası ödenir ve işverenin ücret ödeme borcu yoktur. Çocuğun hastalığı için rapor alınamaz; bu durumda mazeret izni yalnızca %70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuk için vardır, diğer çocuklar için ücretsiz izin veya yıllık izin kullanılır. Hangisinin uygulandığı bordroda görünür: mazeret izninde ücret tam, ücretsiz izinde kıst, raporda SGK ödemesi vardır.

Dayanak ve kaynaklar

İlgili terimler

Reklam

Sık sorulan sorular

Mazeret izni ücretli mi?
Evet. Evlenme, evlat edinme, yakın ölümü, eşin doğumu ve engelli çocuğun tedavisi için verilen izinler ücretlidir; işveren ücret kesemez ve bu günleri yıllık izinden düşemez. SGK bildirimi tam gün üzerinden yapılır ve prim gününüz azalmaz.
Ölüm izni kimler için verilir?
Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümünde 3 gün. Kayınvalide, kayınpeder, büyükanne ve büyükbaba kanuni listede yoktur; bu haller için izin işverenin takdirine veya toplu iş sözleşmesine bağlıdır. Üvey anne ve baba için de yasal izin bulunmaz.
Mazeret izni iş günü mü takvim günü mü?
Kanun "gün" dediği için takvim günü olarak uygulanır; hafta sonuna denk gelen günler izinden sayılır. Toplu iş sözleşmesinde "iş günü" yazıyorsa işçi lehine olan uygulama geçerlidir. Memurlarda ise 657 sayılı Kanun ayrı süreler öngörür.
Evlilik izni nikâhtan sonra kullanılabilir mi?
İzin nikâh tarihiyle bağlantılı kullanılır; makul süre içinde (nikâh öncesi veya hemen sonrası) talep edilebilir. Aylar sonra "evlilik iznimi kullanayım" talebi, iznin amacı dışında kaldığı için işverence reddedilebilir; düğün tarihi için işverenle anlaşmak mümkündür.
Reklam