Evlilik İzni Kaç Gün? Ücretli mi, Yıllık İzinden Düşer mi?

İçindekiler
- Evlilik izni kaç gün ve kimlere verilir?
- Evlilik izni hangi kanun maddesine dayanır?
- Evlilik izni ücretli mi, maaştan kesinti yapılabilir mi?
- Evlilik izni yıllık izinden düşülür mü?
- Evlilik izninde günler nasıl sayılır, hafta sonu ne olur?
- Nikâh günü mü, düğün günü mü esas alınır?
- Evlilik iznine yıllık izin ekleyerek balayına çıkabilir misiniz?
- Çocuğunuz evlenirse işçiye izin çıkar mı?
- Evlat edinmede aynı üç gün geçerli mi?
- İşe yeni başladıysanız evlilik izni hakkı doğar mı?
- Kısmi süreli ya da belirli süreli çalışıyorsanız kural değişir mi?
- Memurun evlilik izni ile işçinin evlilik izni arasındaki fark
- Örnek hesap: üç günlük evlilik izninin maaştaki karşılığı
- Evlilik izni için hangi belgeyi hazırlamalısınız?
- Evlilik izni talebinizi nasıl yazmalısınız?
- İşveren evlilik iznini vermezse ne yapmalısınız?
- Evlilik izninde en sık yapılan hatalar
- Toplu sözleşme veya iş sözleşmesi daha uzun izin verebilir mi?
- Evlilikle birlikte başka hangi haklarınızı kontrol etmelisiniz?
- Hakkınızı kaybetmemek için hangi kaydı saklamalısınız?
Evlilik izni kaç gün ve kimlere verilir?
Evlilik izni, İş Kanunu’na tabi işçiye kendi evlenmesi hâlinde tanınan üç günlük ücretli mazeret iznidir. İşveren bu üç günün ücretini tam öder ve yıllık izninizden düşemez. Kanun aynı üç günü evlat edinen işçiye de tanır; çocuğunuzun evlenmesi ise kanundaki listede yer almaz.
Bu yazıda iznin dayanağını, günlerin nasıl sayıldığını, hangi belgeyi hazırlamanız gerektiğini ve işveren izin vermezse izleyeceğiniz yolu adım adım anlatıyoruz. Ayrıca memurlarla işçiler arasındaki farkı kısa bir tabloyla gösteriyoruz.
Yıllık izin bakiyenizi ayrıca görmek isterseniz yıllık izin hesaplama aracına işe giriş tarihinizi girin. Evlilik izni o hesaptan tek bir gün bile eksiltmez; aracın gösterdiği gün sayısı sizin ayrı hakkınızdır.
Eşinizin doğumu için ise kanunda ayrı bir izin vardır; babalık izni konusunu ayrı yazımızda ele aldık; burada ise yalnız evlenme ve evlat edinme hâlini anlatıyoruz.
Evlilik izni hangi kanun maddesine dayanır?
Dayanak, 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Mazeret izni” başlıklı Ek 2. maddesidir. Madde, işçiye evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün ücretli izin verileceğini yazar. Aynı cümle, eşin doğum yapması hâlinde on gün ücretli izin öngörür.
Metni mevzuat.gov.tr üzerindeki kanun metninden kendiniz okuyabilirsiniz. Madde kısa olduğu için okuması birkaç dakikanızı alır, ama işverenle konuşurken doğrudan madde numarasını söylemek işinizi kolaylaştırır.
Madde ayrıca ikinci fıkrasında başka bir mazeret iznine yer verir. Buna göre en az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için, ebeveynlerden yalnız birinin kullanması şartıyla, yılda on güne kadar ücretli izin hakkı vardır. Dolayısıyla Ek 2. madde, aile yaşamındaki birkaç önemli olayı tek çatı altında toplar.
Madde işverenin takdirine yer bırakmaz. Yani izin bir lütuf değil, kanundan doğan bir haktır. İş sözleşmeniz veya toplu sözleşme sizin lehinize daha uzun bir süre öngörebilir; buna karşılık sözleşmeyle üç günü aşağı çekmek işçi aleyhine bir düzenleme olur.
Kanunun kapsamına da dikkat edin. 4857 sayılı Kanun’un 4. maddesi bazı işleri kapsam dışında tutar: deniz ve hava taşıma işleri, ev hizmetleri ve elli ya da daha az işçinin çalıştığı tarım ve orman işyerleri bunlardandır. Bu alanlarda çalışıyorsanız iznin dayanağını kendi sözleşmenizde arayın.
Evlilik izni ücretli mi, maaştan kesinti yapılabilir mi?
Evet, evlilik izni ücretlidir. Kanun bu izni “ücretli izin” olarak tanımlar; bu yüzden işveren o üç gün için maaşınızdan kesinti yapamaz. Aylık ücretle çalışıyorsanız o ayın maaşı eksiksiz yatmalıdır.
Bordronuzu ay sonunda kontrol edin. Bordroda bu üç günün ücretli gün olarak yer alması gerekir; yani eksik gün ya da ücretsiz izin kodu görmemeniz lazım. Rakamlardan emin değilseniz bordro kontrol sayfasındaki adımlarla brüt, kesinti ve net tutarı satır satır karşılaştırın.
Kanun bir adım daha atar. İş Kanunu’nun 46. maddesi, Ek 2. maddedeki izin sürelerini hafta tatili hakkının hesabında çalışılmış gün gibi sayar. Dolayısıyla evlilik izniyle geçen hafta, hafta tatili ücretinizi de etkilemez.
Saat ücretiyle ya da günlük ücretle çalışanlar için de durum aynıdır. Ücret yönteminiz ne olursa olsun, izin günlerinin karşılığını almanız gerekir. Maaşınız eksik yattıysa ne yapacağınızı maaşım eksik yattı yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Evlilik izni yıllık izinden düşülür mü?
Hayır, evlilik izni yıllık izinden düşülmez. İş Kanunu’nun 56. maddesi, işverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli ve ücretsiz izinlerin yıllık izne mahsup edilemeyeceğini açıkça yazar. Bu kural evlilik iznini de kapsar.
Kanun ayrıca 55. maddede, Ek 2. maddedeki izin sürelerini yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayar. Yani evlilik izni hem ayrı bir haktır hem de yıllık izin kıdeminizi büyütmeye devam eder.
Pratikte sorun şu noktada çıkar: bazı işyerleri izin formunda tek bir “izin” kutusu kullanır ve sistem günleri otomatik olarak yıllık izin bakiyesinden düşer. Bu yüzden formda “Ek 2. madde mazeret izni” ifadesini açıkça yazdırın.
Bakiyeniz yine de azaldıysa insan kaynaklarına yazılı olarak bildirin. Ardından yıllık izin hesaplama aracıyla hak ettiğiniz gün sayısını çıkarın ve izin kayıt belgenizle karşılaştırın; çünkü işveren, kanun gereği yıllık izin kayıt belgesi tutmak zorundadır.
Evlilik izninde günler nasıl sayılır, hafta sonu ne olur?
Kanun yalnız “üç gün” der; iş günü ya da takvim günü ayrımı yapmaz. Yıllık izne denk gelen hafta tatili ve genel tatil günlerinin izin süresinden sayılmayacağını söyleyen kural 56. maddede yer alır, ama bu kural yıllık izin için yazılmıştır. Ancak mazeret izni için kanunda benzer bir cümle yok.
Bu boşluk nedeniyle işyerleri farklı uygulamalar yapabilir. Örneğin cuma günü nikâh kıyan ve cumartesi günü de çalışan bir işçi için üç farklı senaryo ortaya çıkar:
- Takvim günü sayımı: cuma, cumartesi ve pazar izindir, pazartesi işe dönersiniz.
- İşyerinin çalışma günleri sayımı: cuma, cumartesi ve pazartesi izindir, salı günü işe dönersiniz.
- Sözleşmede özel hüküm: toplu sözleşme veya personel yönetmeliği hangi yöntemi yazıyorsa işveren onu esas alır.
Hangi yöntemin uygulanacağını izin öncesinde netleştirin. İzin talep dilekçenize başlangıç tarihini ve işe dönüş tarihini açıkça yazın, işverenin onayını da yazılı alın. Böylece sonradan “bir gün fazla izin kullandın” tartışması çıkmaz.
Resmî tatile denk gelen bir nikâh tarihi planlıyorsanız resmî tatiller sayfasındaki listeye bakın. İş günlerini saymak için ise iş günü hesaplama aracı işinizi kolaylaştırır.
Nikâh günü mü, düğün günü mü esas alınır?
Kanun izni evlenme olayına bağlar. Resmî kayıtta evlenme tarihi nikâh tarihidir; düğün ise çoğu zaman ayrı bir gündür ve hukuki bir sonuç doğurmaz. Bu nedenle işveren nikâh tarihini gösteren belgeyi isteyebilir.
Kanun iznin hangi günden itibaren başlayacağını ayrıca düzenlemez. Nikâh ile düğün arasında birkaç gün varsa ve izni düğün tarihine yakın kullanmak istiyorsanız, bunu işverenle önceden yazılı olarak kararlaştırın.
Nikâhtan haftalar ya da aylar sonra izin istemek ise tartışma yaratabilir. Kanun bir son kullanma tarihi koymaz; yine de izin olaya bağlı bir mazeret izni olduğu için işverenler onu olaya yakın bir zamanda kullanmanızı bekler. Toplu sözleşmeniz bu konuda süre koymuşsa o kurala uyun.
Evlilik iznine yıllık izin ekleyerek balayına çıkabilir misiniz?
Evet, kanun iki izni art arda kullanmanızı yasaklamaz. Bu yüzden üç günlük evlilik iznine yıllık izninizden birkaç gün ekleyerek balayı planlayabilirsiniz. Ancak yıllık iznin zamanını işvereninizle birlikte belirlersiniz; bu nedenle talebinizi erkenden iletin.
Yıllık izni bölerek kullanacaksanız bir kurala dikkat edin. İş Kanunu’nun 56. maddesi, tarafların anlaşmasıyla yıllık iznin bölümler hâlinde kullanılmasına izin verir, ama bölümlerden birinin on günden az olmaması gerekir. Örneğin yıllık izninizin on dört gün olduğunu varsayalım; balayı için dört gün kullanırsanız kalan on gün tek parça hâlinde kalmalıdır.
Ayrıca balayını işyerinizin bulunduğu şehirden başka bir yerde geçirecekseniz, aynı madde size yol için toplam dört güne kadar ücretsiz izin hakkı tanır. Bunun için talepte bulunmanız ve yolculuğu belgelemeniz gerekir. Üstelik bu ücretsiz yol izni yıllık izin bakiyenizi azaltmaz.
Kısacası planınızı üç parçaya ayırın: üç gün ücretli evlilik izni, işverenle kararlaştırdığınız yıllık izin günleri ve gerekiyorsa ücretsiz yol izni. Her parçayı dilekçede ayrı satırda yazın; böylece bordroda hangi günün hangi izin olduğu açıkça görünür.
Çocuğunuz evlenirse işçiye izin çıkar mı?
İş Kanunu bu durum için izin öngörmez. Ek 2. madde, evlilik iznini yalnız işçinin kendi evlenmesine bağlar; çocuğun evlenmesi maddedeki listede yer almaz. Bu yüzden işveren, kanuna dayanarak size bu gün için ücretli izin vermek zorunda değildir.
Yine de seçenekleriniz vardır:
- Toplu sözleşmeyi kontrol edin; bazı toplu sözleşmeler yakınların evliliği için ek izin günleri öngörür.
- İş sözleşmenize ve personel yönetmeliğine bakın; işveren kendi iç kuralıyla bu izni tanımış olabilir.
- Yıllık izninizden gün kullanın; kanun, tarafların anlaşmasıyla bir bölümü on günden az olmamak üzere bölünerek kullanılmasına izin verir.
- İşverenden ücretsiz izin isteyin ve talebinizi yazılı yapın.
Memurlarda durum farklıdır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 104. maddesi, memura kendisinin veya çocuğunun evlenmesi hâlinde isteği üzerine yedi gün izin tanır. Bu fark, kamu ve özel sektör arasındaki en çok karıştırılan noktalardan biridir.
Evlat edinmede aynı üç gün geçerli mi?
Evet. Ek 2. madde, evlenme ile evlat edinmeyi aynı cümlede sayar; bu yüzden evlat edinen işçi de üç günlük ücretli mazeret izni kullanır. Ayrıca işveren bu izni de yıllık izninizden düşemez.
Bunun yanında ayrı bir hak daha vardır. İş Kanunu’nun 74. maddesi, üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hâli izni kullandırılacağını yazar.
Bu iki izin farklı amaçlara hizmet eder. Üç günlük izin olayın kendisi için, sekiz haftalık izin ise çocuğun bakımı içindir. Doğum ve analık süreçlerindeki parasal haklar için doğum parası hesaplama aracına da göz atabilirsiniz.
İşe yeni başladıysanız evlilik izni hakkı doğar mı?
Evet, doğar. Kanun evlilik izni için kıdem şartı koymaz. İş Kanunu’nun 53. maddesindeki en az bir yıl çalışma şartı yalnız yıllık ücretli izin için geçerlidir.
Bu nedenle deneme süresindeki bir işçi de evlendiğinde üç günlük ücretli izni kullanabilir. İşveren “henüz bir yılını doldurmadın” diyerek bu izni reddedemez; çünkü bu gerekçe yıllık izinle ilgilidir, mazeret izniyle değil.
Öte yandan yeni başlayan işçinin yıllık izin hakkı henüz doğmamış olabilir. Bu durumda balayı için ek gün isterseniz, işverenden ücretsiz izin talep etmeniz gerekebilir. Yani üç gün kanunen sizindir, ama fazlası için işverenin onayı gerekir.
Yeni başladığınız bir işte nikâh tarihiniz yaklaşıyorsa, işe giriş görüşmesinde ya da ilk haftalarda durumu insan kaynaklarına bildirin. Erken bildirim, vardiya planının size göre yapılmasını kolaylaştırır.
Kısmi süreli ya da belirli süreli çalışıyorsanız kural değişir mi?
Değişmez. İş Kanunu’nun 13. maddesi, kısmi süreli çalışan işçinin, ayrımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt sözleşmesi kısmi süreli olduğu için tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamayacağını yazar. 12. madde de belirli süreli sözleşmeyle çalışan işçi için aynı ilkeyi koyar.
Dolayısıyla haftada üç gün çalışan bir işçi de evlendiğinde üç günlük ücretli mazeret iznini kullanır. Burada tek pratik fark ücretin hesabıdır; işveren kısmi süreli çalışanın izin ücretini kendi ücret düzeni üzerinden hesaplar.
Belirli süreli sözleşmeniz izin günlerinde sona eriyorsa, sözleşmenin bitiş tarihi değişmez. Bu durumda kullanılmayan haklarınızı çıkış sırasında ayrıca konuşun.
Memurun evlilik izni ile işçinin evlilik izni arasındaki fark
İşçi ve memur aynı olay için farklı sürelere tabidir. İşçi 4857 sayılı İş Kanunu’na, memur ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre izin kullanır. Aşağıdaki tablo, iki kanunun mazeret izinlerini yan yana gösterir:
| Olay | İşçi (4857 Ek m.2) | Memur (657 m.104/B) |
|---|---|---|
| Kendi evlenmesi | 3 gün ücretli | 7 gün |
| Evlat edinme | 3 gün ücretli | Ayrı hüküm var (m.104/A) |
| Çocuğunun evlenmesi | Kanunda yok | 7 gün |
| Eşinin doğum yapması | 10 gün ücretli | 10 gün babalık izni |
| Ana, baba, eş, kardeş, çocuk ölümü | 3 gün ücretli | 7 gün |
| Eşinin ana, baba veya kardeşinin ölümü | Kanunda yok | 7 gün |
Tablodan da görüldüğü gibi memurun izni hem daha uzundur hem de daha geniş bir yakın çevresini kapsar. Ancak işçi tarafında toplu sözleşme bu farkı kapatabilir; bu yüzden işyerinizde bir toplu sözleşme varsa ilgili maddeyi mutlaka okuyun.
Sözleşmeli personel veya kamu işçisi olarak çalışıyorsanız hangi kanuna tabi olduğunuzu önce netleştirin. Kamu kurumunda çalışmak tek başına memur olduğunuz anlamına gelmez; kamu işçileri de İş Kanunu’na tabidir.
Örnek hesap: üç günlük evlilik izninin maaştaki karşılığı
Örnek hesap: varsayalım brüt maaşınız 40.000 TL ve işvereniniz evlilik izninizi yanlışlıkla ücretsiz izin olarak işledi. Kaybınızı şu adımlarla bulursunuz:
- Günlük brüt ücreti bulun: 40.000 TL / 30 = 1.333,33 TL.
- Üç günün karşılığını hesaplayın: 1.333,33 TL x 3 = 4.000 TL brüt.
- İşveren aynı günleri yıllık izninizden de düştüyse, üç gün yıllık izin kaybınız vardır.
- Sözleşme sona erdiğinde işveren kullanılmayan yıllık izin ücretini öder; üç günün değeri yine yaklaşık 4.000 TL brüttür.
- Toplam etki: ücretsiz izin kesintisi ile yıllık izin kaybı birlikte yaklaşık 8.000 TL brüt eder.
Bu rakamlar, tek bir yanlış kaydın ne kadar büyüyebileceğini gösterir. Brüt tutarın nete karşılığını görmek için brütten nete maaş hesaplama aracını kullanın.
Yıllık izin kaybını ayrıca doğrulamak için yıllık izin hesaplama aracına giriş tarihinizi ve kullandığınız günleri girin. Çıkan bakiye, işverenin gösterdiği bakiyeden üç gün fazlaysa düzeltme isteyin.
İkinci bir senaryo da düşünelim. Örneğin işveren izni ücretli saydı, ama aynı üç günü yıllık izin bakiyenizden de düştü. Bu durumda maaşınızda bir eksik görmezsiniz; fakat yıllık izin bakiyeniz üç gün azalır. Bu kayıp ancak işten ayrılırken ya da yıllık izin planlarken ortaya çıkar, bu yüzden bakiye kontrolünü ihmal etmeyin.
Evlilik izni için hangi belgeyi hazırlamalısınız?
Kanun evlilik izni için belirli bir belge saymaz. Buna karşılık çoğu işveren, izin kaydını doğru tutmak için olayı gösteren bir belge ister. Bu talep makuldür ve sizin de işinize yarar, çünkü böylece insan kaynakları kaydı dosyanıza doğru girer.
Hazırlamanız gereken belgeler şunlardır:
- İzin talep dilekçesi: başlangıç ve dönüş tarihleriyle birlikte.
- Evlenme tarihini gösteren belge: evlilik cüzdanı fotokopisi veya e-Devlet üzerinden alabileceğiniz nüfus kayıt örneği.
- Evlat edinmede mahkeme kararı veya çocuğun teslimini gösteren resmî yazı.
- İşverenin onayını gösteren imzalı form ya da e-posta.
Belgeyi izinden önce veremiyorsanız, nikâh sonrasında ilk iş gününüzde teslim edin. Gecikme izni ortadan kaldırmaz, ama kaydın düzgün tutulması için belgeyi geciktirmeyin.
Evlilik izni talebinizi nasıl yazmalısınız?
Kısa ve açık bir dilekçe yeterlidir. Dilekçenizde şu bilgiler bulunsun:
- Adınız, soyadınız, sicil numaranız ve biriminiz.
- Evlenme tarihi ve talep ettiğiniz izin günleri.
- Dayanak olarak “4857 sayılı İş Kanunu Ek 2. madde uyarınca ücretli mazeret izni” ifadesi.
- İşe dönüş tarihiniz.
- Ekler: evlenme tarihini gösteren belge.
Dilekçeyi iki nüsha hazırlayın; birini teslim edin, diğerine teslim alan kişinin imzasını ve tarihi attırın. İşyeriniz izinleri elektronik sistemden alıyorsa, onay ekranının görüntüsünü saklayın.
Böylece insan kaynakları izin türünü baştan doğru kodlar. Sonradan bordroda veya izin bakiyesinde bir hata çıkarsa elinizde hem talebiniz hem de işverenin onayı olur.
İşveren evlilik iznini vermezse ne yapmalısınız?
İşveren izni reddederse ya da ücretsiz izin olarak işlerse, şu sırayı izleyin:
- Talebinizi yazılı olarak yenileyin ve kanun maddesini belirtin.
- Reddin gerekçesini yazılı olarak isteyin; kısa bir e-posta bile tarihi sabitler.
- Maaşınızdan kesinti yapıldıysa bordronuzu saklayın ve kesilen tutarı hesaplayın.
- Sorun çözülmezse Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na şikâyette bulunun; iş müfettişleri işyerindeki uygulamayı inceleyebilir.
- Alacağınızı dava yoluyla istemeden önce arabulucuya başvurun; 7036 sayılı Kanun’un 3. maddesi, işçi alacağı davalarında arabuluculuğu dava şartı sayar.
Bu süreçte işten ayrılmayı düşünüyorsanız acele etmeyin. Ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun ödenmemesi, kanunda işçiye haklı fesih imkânı tanıyan hâller arasında yer alır; ancak bu adımın sonuçlarını önce istifa eden hakları sayfasından okuyun.
Genel çalışan hakları listesini ise çalışan hakları sayfamızda bulabilirsiniz. Orada izin, ücret ve tazminat haklarının hepsini tek yerde topladık.
Şikâyet ya da arabuluculuk yoluna gitmeden önce işverenle bir kez daha yazılı iletişim kurmanızı öneririz. Çünkü çoğu zaman sorun kötü niyetten değil, insan kaynaklarının izin türünü yanlış seçmesinden doğar. Kısa ve kibar bir e-posta, uzun bir süreci birkaç gün içinde kapatabilir; yine de cevap gelmezse yukarıdaki adımlara geçmekten çekinmeyin.
Evlilik izninde en sık yapılan hatalar
Uygulamada aynı hatalar tekrar tekrar karşımıza çıkar. Özellikle şu beş noktaya dikkat edin:
- İzni sözlü almak: sözlü onay, sonradan bordro ya da bakiye tartışmasında sizi korumaz.
- İzin türünü yazmamak: formda yalnız “izin” yazarsa sistem günleri yıllık izinden düşebilir.
- Dönüş tarihini netleştirmemek: hafta sonu sayımı belirsiz kalırsa devamsızlık tartışması doğabilir.
- Çocuğun evliliğini kanuni izin sanmak: İş Kanunu bu durumu kapsamaz, toplu sözleşmeye bakmak gerekir.
- Bordroyu kontrol etmemek: ücretsiz izin kodunu çoğu kişi ancak birkaç ay sonra, eksik maaşla fark eder.
Bu hataların hiçbiri büyük bir çaba gerektirmeden önlenebilir. Yazılı talep, açık izin türü ve ay sonu bordro kontrolü, sorunların neredeyse tamamını baştan ortadan kaldırır.
Bir hata daha sık karşımıza çıkar: nikâh tarihi değiştiği hâlde izin dilekçesini güncellememek. Tarih ertelenirse eski dilekçeyi geri alın ve yeni tarihle tekrar başvurun. Aksi hâlde sistemde eski tarihli bir izin kalır, siz de o günlerde işe gelmezseniz devamsızlık tartışması doğabilir.
Toplu sözleşme veya iş sözleşmesi daha uzun izin verebilir mi?
Evet, verebilir. Kanundaki üç gün işçi için bir alt sınırdır; işveren, iş sözleşmesi ya da toplu sözleşmeyle daha uzun bir evlilik izni tanıyabilir. Bazı toplu sözleşmeler hem evlilik hem de yakınların evliliği için ek günler öngörür.
Sendikalı bir işyerinde çalışıyorsanız toplu sözleşmenin sosyal haklar bölümünü okuyun. Sendikasız bir işyerinde ise iş sözleşmenizi ve varsa personel yönetmeliğini kontrol edin. Bazı işverenler bu konuyu çalışan el kitabında düzenler.
Daha uzun süre öngören bir hüküm varsa, ek günlerin ücretli mi ücretsiz mi olduğuna da bakın. Kanunun üç günü ücretlidir, ama sözleşmedeki ek günlerin niteliğini sözleşme metni belirler.
Toplu sözleşmedeki izin günlerinin hangi işçileri kapsadığına da bakın. Örneğin bazı sözleşmeler yalnız sendika üyesi işçilere uygulanır; dolayısıyla üye değilseniz bu ek günlerden yararlanıp yararlanamayacağınızı insan kaynaklarına sorun. Böylece izin planınızı yanlış bir varsayıma dayandırmamış olursunuz.
Evlilikle birlikte başka hangi haklarınızı kontrol etmelisiniz?
Evlilik yalnız izin hakkı doğurmaz. Özellikle kadın işçiler için önemli bir kıdem tazminatı kuralı vardır. 1475 sayılı İş Kanunu’nun hâlâ yürürlükte olan 14. maddesi, kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusuyla iş sözleşmesini sona erdirmesi hâlinde kıdem tazminatı ödeneceğini yazar.
Bu hakkı düşünüyorsanız tutarı önceden görmek için kıdem tazminatı hesaplama aracına giriş ve çıkış tarihinizi girin. Kıdem tazminatı için işyerinde en az bir tam yıl çalışmış olmanız gerekir.
Eşinizin ileride doğum yapması hâlinde ise İş Kanunu size on gün ücretli izin tanır. Ailenizle ilgili bu hakları bir arada bilmek, iş ve özel yaşam planınızı yaparken size zaman kazandırır.
Hakkınızı kaybetmemek için hangi kaydı saklamalısınız?
Evlilik izni kısa bir süredir, ama yanlış kaydı uzun süre peşinizi bırakmayabilir. Bu yüzden izin sürecindeki her belgeyi tek bir klasörde toplayın.
Saklamanız gerekenler şunlardır: izin talep dilekçenizin imzalı nüshası, işverenin onay e-postası veya ekran görüntüsü, evlenme tarihini gösteren belge ve izni kullandığınız ayın bordrosu. Bu dört belge, olası bir tartışmada iznin türünü, tarihini ve ücretini birlikte kanıtlar.
Son olarak ay sonunda iki şeyi kontrol edin: maaşınız eksiksiz yattı mı ve yıllık izin bakiyeniz değişmedi mi? İki sorunun cevabı da evetse evlilik izniniz doğru işlenmiştir. Bakiyeyi kendiniz doğrulamak için yıllık izin hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Evlilik izni kaç gündür?
İş Kanunu'na tabi işçi için evlilik izni üç gündür ve ücretlidir. Dayanak, 4857 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesidir. İşveren bu süreyi kısaltamaz, ama iş sözleşmeniz veya toplu sözleşme sizin lehinize daha uzun bir süre öngörebilir. Memurlar için süre farklıdır; 657 sayılı Kanun memura yedi gün tanır.
Evlilik izni yıllık izinden düşülür mü?
Hayır, düşülmez. İş Kanunu'nun 56. maddesi, işverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli izinlerin yıllık izne mahsup edilemeyeceğini açıkça yazar. Üstelik 55. madde, mazeret izni günlerini yıllık izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayar. Yani bu üç gün hem ayrı bir haktır hem de yıllık izin kıdeminizi büyütür.
Evlilik izninde maaşımdan kesinti yapılabilir mi?
Yapılamaz, çünkü kanun bu izni açıkça ücretli olarak tanımlar. Aylık ücretli çalışıyorsanız o ayın maaşı eksiksiz yatmalıdır. Bordronuzda bu üç gün eksik gün ya da ücretsiz izin olarak görünüyorsa işverene yazılı olarak sorun. Düzeltme yapılmazsa fark için Bakanlığa şikâyet veya arabuluculuk yoluna gidebilirsiniz.
Çocuğum evlenirse işçi olarak izin alabilir miyim?
İş Kanunu bu durum için izin öngörmez; Ek 2. madde yalnız işçinin kendi evlenmesini sayar. Toplu sözleşmeniz, iş sözleşmeniz veya personel yönetmeliğiniz böyle bir izin tanıyorsa ondan yararlanırsınız. Böyle bir hüküm yoksa yıllık izninizden gün kullanabilir ya da işverenden ücretsiz izin isteyebilirsiniz.
İşe yeni başladım, evlilik iznine hakkım var mı?
Var. Kanun evlilik izni için kıdem şartı koymaz; bir yıllık çalışma şartı yalnız yıllık ücretli izin için geçerlidir. Deneme süresindeki işçi de evlendiğinde üç günlük ücretli izni kullanabilir. Talebinizi yazılı yapın ve evlenme tarihini gösteren belgeyi ekleyin, böylece işveren kaydı baştan doğru tutar.
Evlilik iznini nikâhtan haftalar sonra kullanabilir miyim?
Kanun kullanma zamanını ayrıca düzenlemez; izni evlenme olayına bağlar. Bu yüzden iznin olayla bağlantılı bir zamanda kullanılması beklenir. Nikâhtan uzun süre sonra kullanmak istiyorsanız tarihi işvereninizle yazılı olarak kararlaştırın. Toplu sözleşme veya iç yönetmelik bu konuda süre koymuşsa o kurala uyun.

