Bu sayfada
Analık izni (doğum izni) ne demek?
4857 sayılı İş Kanunu m.74 uyarınca kadın işçilerin doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta çalıştırılmaması esastır; 7578 sayılı Kanunla (RG 1 Mayıs 2026) doğum sonrası süre 8 haftadan 16 haftaya çıkarılmıştır. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir. Doktor onayıyla kadın işçi doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışabilir; çalıştığı süre doğum sonrasına eklenir. İzin süresince işveren ücret ödemek zorunda değildir; 5510 sayılı Kanun m.18 uyarınca SGK, doğumdan önceki 1 yılda en az 90 gün primi olan sigortalıya günlük kazancının üçte ikisi oranında geçici iş göremezlik ödeneği öder. İzin bitiminde 6 aya kadar ücretsiz izin ve kısmi süreli çalışma hakkı vardır; analık izni kıdem süresinden düşülmez.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım brüt ücretiniz 45.000 ₺ (günlük 1.500 ₺) ve tekil gebelikte 8+16 hafta = 168 gün analık izni kullandınız. SGK günlük 1.500 × 2/3 = 1.000 ₺ ödenek öder; 168 gün için toplam 168.000 ₺ doğum parası alırsınız (sosyal güvenlik destek primi hariç kesinti yoktur). İşveren ister ise sözleşmeyle aradaki farkı tamamlayabilir ama zorunlu değildir. Doğum öncesi 3 haftaya kadar çalışırsanız 5 hafta doğum sonrasına eklenir.
Bu terimle hesap yapın
Doğum Parası ve Doğum Yardımı
Analık ödeneği, emzirme ödeneği ve devlet doğum yardımı
Analık izni kaç hafta ve nasıl kullanılır?
Toplam 24 hafta: doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta. 7578 sayılı Kanun 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe girmeden önce süre 8+8 idi; bu tarihten sonraki doğumlarda yeni süre uygulanır. Çoğul gebelikte doğum öncesine 2 hafta eklenir (toplam 26 hafta). Doktor raporuyla doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışmaya devam edebilirsiniz; çalışılan 5 haftaya kadar süre doğum sonrasına aktarılır, böylece doğumdan sonra 21 haftaya kadar izin mümkündür. Erken doğumda kullanılamayan doğum öncesi günler de sonrasına eklenir. İzin süreleri takvim günüyle hesaplanır; 24 hafta = 168 gün. Ödenek tutarınızı doğum parası hesaplama aracıyla, ödeme takvimini doğum parası ne zaman yatar yazısıyla kontrol edin.
Analık izninde ücret kim tarafından ödenir?
- İşverenin ücret ödeme borcu yoktur; iş sözleşmesi askıdadır. Toplu iş sözleşmesi veya işyeri uygulamasıyla fark ödenebilir.
- SGK, doğumdan önceki 1 yılda en az 90 gün prim bildirilmiş sigortalıya her gün için prime esas günlük kazancın üçte ikisini öder; ödenek gelir vergisi ve SGK kesintisine tabi değildir.
- Ödenek, işverenin SGK'ya çalışmadığına dair bildirimi yapmasıyla hesaplanır ve PTT veya banka hesabına yatırılır.
- Analık izni günleri SGK'ya "doğum" eksik gün koduyla bildirilir; prim yatmaz ancak sonradan doğum borçlanması ile 2 yıla kadar borçlanılabilir.
Rapor parası genel kuralları için geçici iş göremezlik ödeneği terimine bakın.
Hamile ve doğum yapan işçi işten çıkarılabilir mi?
Gebelik veya doğum nedeniyle fesih, 4857 m.18 uyarınca geçerli neden sayılmaz ve ayrımcılık yasağını ihlal eder; iş güvencesi kapsamındaki işçi işe iade davası açabilir, kapsam dışındaysa kötü niyet tazminatı (ihbar süresinin 3 katı) ve ayrımcılık tazminatı (4 aya kadar ücret) talep edebilir. Ayrıca analık izni süresi m.25/I-b anlamında "bekleme süresi" olarak ihbar süresine 6 hafta eklenir; bu süre dolmadan işveren sağlık nedeniyle haklı fesih yapamaz. Gebe işçi gece çalıştırılamaz, günde 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz ve doktor raporuyla daha hafif işe verilir; ücret düşürülemez. Ayrıntı için hamile çalışanın işten çıkarılması yazısına bakın.
Analık izni bitince hangi haklar devam eder?
İzin bitiminde üç seçenek vardır. Ücretsiz izin: talep halinde 6 aya kadar; işveren reddedemez, kıdemden düşülmez (bkz. ücretsiz izin). Yarım çalışma: ilk çocukta 60, ikincide 120, üçüncü ve sonrasında 180 gün boyunca haftalık sürenin yarısı çalışılır; çalışılmayan yarım için İŞKUR yarım çalışma ödeneği öder (bkz. doğum sonrası yarım çalışma ödeneği). Kısmi süreli çalışma: çocuk ilkokula başlayana kadar ebeveynlerden biri kısmi süreli çalışmaya geçebilir, işveren reddedemez. İşe dönüşte ayrıca günde 1,5 saat süt izni kullanılır. Bu haklar 3 yaşından küçük çocuğu evlat edinen işçiler için de geçerlidir.
Analık izninde yıllık izin ve ikramiye hakları ne olur?
Analık izni günleri 4857 m.55 uyarınca yıllık izin hesabında çalışılmış sayılır; 24 haftalık izin, bir sonraki yıllık izin hak ediş tarihini ertelemez. Ancak izinden sonra kullanılan 6 aylık ücretsiz izin bu hesaba girmez. İkramiye ve prim gibi ücret ekleri, sözleşmede "fiilen çalışma" şartı yoksa analık izni döneminde de hak edilir; Yargıtay, analık iznini işçinin kusuru dışında bir askı hali saydığı için bu dönemde ikramiyenin kesilmesini ayrımcılık olarak değerlendirir. Yemek ve yol yardımı ise fiilen çalışılan günlere bağlı olduğundan ödenmez. Kıdem tazminatı hesabında analık izni süresi kıdeme dahildir; izin sırasında asgari ücret veya toplu sözleşme zammı yapılmışsa dönüşte zamlı ücret uygulanır. Hizmet dökümünüzde bu dönem "doğum" koduyla eksik gün olarak görünür, bu normaldir.
Dayanak ve kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.74 (mevzuat.gov.tr)
- 5510 sayılı Kanun m.16-18 (mevzuat.gov.tr)
- SGK analık sigortası
İlgili terimler
Babalık izni
Eşi doğum yapan erkek işçiye İş Kanunu Ek m.2 uyarınca verilen 10 günlük ücretli mazeret iznidir; 7578 sayılı Kanunla 5 günden 10 güne çıkarılmış, yıllık izinden düşülmez.
İzin ve çalışma süresiSüt izni (emzirme izni)
Bir yaşından küçük çocuğunu emziren kadın işçiye günde toplam 1,5 saat verilen, çalışma süresinden sayılan ve ücreti kesilmeyen izindir; saatlerini işçi belirler, toplu kullanılması anlaşmaya bağlıdır.
İzin ve çalışma süresiÜcretsiz izin
İş sözleşmesinin askıya alınarak işçinin çalışmadığı ve ücret almadığı dönemdir; kanuni haller dışında yalnızca işçinin yazılı onayıyla uygulanabilir, bu günlerde SGK primi yatmaz ve kıdem süresi işlemez.
İşsizlik ve ödeneklerGeçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası)
Hastalık, analık, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle çalışamayan sigortalıya, raporlu günler için SGK tarafından ödenen, günlük kazancın ayakta tedavide üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı tutarındaki ödenek.

