BugünAsgari ücret (net)28.075,50 ₺Kıdem tavanı73.729,87 ₺SGK tavanı297.270,00 ₺1. dilim eşiği190.000,00 ₺tüm rakamlar →
Sözlük terimiSözlük

Süt izni (emzirme izni) nedir?

Son güncelleme 22.11.20264 sık sorulan soru

Süt izni (emzirme izni): Bir yaşından küçük çocuğunu emziren kadın işçiye günde toplam 1,5 saat verilen, çalışma süresinden sayılan ve ücreti kesilmeyen izindir; saatlerini işçi belirler, toplu kullanılması anlaşmaya bağlıdır. Halk arasında: emzirme izni, emzirme molası, günde 1,5 saat izin.

Süt izni (emzirme izni) ne demek?

4857 sayılı İş Kanunu m.74/7 uyarınca kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1,5 saat süt izni verilir. Sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler; süre günlük çalışma süresinden sayılır, yani ücret kesilmez ve 7,5 saatlik çalışma 6 saate iner. Süt izni, analık izninin bitiminden çocuk 1 yaşını doldurana kadar kullanılır. Kanun günlük kullanımı öngörür; haftalık veya aylık toplu kullanım işverenin kabulüne bağlıdır, Yargıtay bu anlaşmaları geçerli sayar. Kullandırılmayan süt izni süresi Yargıtay uygulamasında fazla çalışma gibi %50 zamlı ödenir. İzin ara dinlenmeden ayrıdır. Memurlar için 657 s.K. m.104 ilk 6 ay günde 3 saat, ikinci 6 ay 1,5 saat öngörür.

Örnek hesap

Sayısal örnek

Örnek hesap: varsayalım brüt ücretiniz 45.000 ₺ (saatlik 200 ₺) ve işveren 6 ay boyunca süt izni kullandırmadı. Günde 1,5 saat × ayda 22 iş günü × 6 ay = 198 saat izin kullanamadınız. Yargıtay uygulamasına göre bu süre fazla çalışma gibi değerlendirilir: 198 × 200 × 1,5 = 59.400 ₺ brüt alacak doğar. İzni kullansaydınız günlük çalışmanız 6 saate inerdi ve ücretiniz 45.000 ₺ olarak değişmezdi.

Bu terimle hesap yapın

Hesaplayıcı

Yıllık İzin Hesaplama

Kıdeme göre izin süresi ve kullanılmayan izin ücreti

Hesapla

Süt izni nasıl kullanılır?

Günde toplam 1,5 saat; başlangıç ve bitiş saatini, kaça bölüneceğini kadın işçi belirler. Sabah 1,5 saat geç gelmek, akşam 1,5 saat erken çıkmak ya da gün içinde iki kez 45 dakika ayrılmak mümkündür. İşveren, işin gereği olarak makul düzenleme önerebilir ama saatleri tek taraflı belirleyemez. Süre çalışma süresinden sayıldığı için 7,5 saatlik iş günü fiilen 6 saat olur ve ücret aynı kalır. İzin, analık izninin bitiminden çocuğun 1 yaşını doldurduğu güne kadar devam eder; çoğul doğumda süre artmaz. Emzirmenin fiilen yapılıp yapılmadığı denetlenmez; izin, çocuğun yaşına bağlı mutlak bir haktır. Ayrıntılı örnekler için emzirme izni günde kaç saat yazısına bakın.

Süt izni toplu kullanılabilir mi?

  • Kanun günlük kullanım öngörür; haftada 1 gün veya ayda birkaç gün toplu kullanım, işçi ile işverenin yazılı anlaşmasına bağlıdır.
  • Yargıtay, tarafların anlaşmasıyla toplu kullanımı geçerli sayar; işveren tek taraflı dayatamaz, işçi de tek taraflı talep edemez.
  • Toplu kullanımda hesap şöyledir: haftada 5 gün × 1,5 saat = 7,5 saat, yani haftada 1 tam gün izin.
  • Toplu kullanım anlaşması ileride iptal edilirse günlük kullanıma dönülür.

Uzaktan çalışan kadın işçi için de süt izni hakkı devam eder; günlük çalışma süresi 1,5 saat kısalır. Gece çalışması ise doğumdan sonraki 1 yıl boyunca zaten yasaktır (bkz. gece çalışması).

Süt izni kullandırılmazsa ne olur?

Süt izni vermemek 4857 m.104 uyarınca idari para cezası gerektirir. Ayrıca Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre kullandırılmayan süt izni süresi, işçinin çalışma süresine eklenmiş sayılır ve fazla çalışma ücreti gibi %50 zamlı ödenir; çünkü işçi çalışması gerekmeyen sürede çalıştırılmıştır. Bu alacak 5 yıllık zamanaşımına tabidir ve iş ilişkisi sürerken de talep edilebilir. İspat için izin talebinizi yazılı yapın; işverenin "yoğunuz, sonra kullanırsın" yanıtı hakkı ortadan kaldırmaz. Süt izni nedeniyle işten çıkarma geçerli neden sayılmaz ve ayrımcılık tazminatı doğurabilir. Alacak hesabı için fazla mesai hesaplama aracını kullanabilir, başvuru yolu için işvereni Çalışma Bakanlığına şikayet rehberine bakabilirsiniz.

Süt izni ile emzirme ödeneği aynı şey mi?

Hayır. Süt izni İş Kanunu'ndan doğan bir çalışma süresi hakkıdır; emzirme ödeneği ise 5510 sayılı Kanun m.16 uyarınca SGK'nın doğum yapan sigortalıya veya sigortalı babanın sigortasız eşine bir defaya mahsus ödediği paradır (2026 için 1.621 ₺; her yıl değişir, güncel tutarı kontrol edin). Emzirme ödeneği için doğumdan önceki 1 yılda en az 120 gün prim gerekir ve e-Devlet üzerinden başvurulur. İki hak birbirinden bağımsızdır; biri alınmadı diye diğeri düşmez. Ödenek için emzirme ödeneği nedir yazısına, analık izni ve doğum parası için analık izni terimine ve doğum parası hesaplama aracına bakın.

Emzirme odası ve kreş zorunluluğu ne zaman doğar?

Süt izninin yanında işverenin fiziki yükümlülükleri de vardır. Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik'e göre yaşları ve medeni halleri ne olursa olsun 100 ile 150 kadın çalışanı olan işyerlerinde, işyerine 250 metreden uzak olmayan bir emzirme odası; 150'den fazla kadın çalışanı olan işyerlerinde ise 0 ile 6 yaş çocuklar için kreş (yurt) kurulması zorunludur. İşveren kreşi kendisi kurabileceği gibi başka bir kreşle anlaşarak da bu yükümlülüğü yerine getirebilir. Kreş hizmeti ücretsizdir ve işçi kreşe götürüp getirme için süt iznini kullanabilir. Yükümlülüğe uymayan işverene idari para cezası uygulanır; bu durum çalışan sayısı hesabında işverenin tüm işyerleri değil, aynı işyeri esas alınarak değerlendirilir.

Dayanak ve kaynaklar

İlgili terimler

Reklam

Sık sorulan sorular

Süt izni günde kaç saat?
Günde toplam 1,5 saattir ve çocuk 1 yaşını doldurana kadar sürer. Saatleri ve kaça bölüneceğini kadın işçi belirler; süre çalışma süresinden sayılır, ücret kesilmez. Memurlarda ilk 6 ay 3 saat, sonraki 6 ay 1,5 saattir; çoğul doğumda süre artmaz.
Süt izni haftada 1 gün olarak kullanılabilir mi?
İşverenle yazılı anlaşma varsa evet; Yargıtay toplu kullanımı geçerli sayar. Haftada 5 gün × 1,5 saat = 7,5 saat, yani 1 tam gün eder. İşveren tek taraflı dayatamaz, işçi de tek taraflı isteyemez; anlaşma sonradan günlük kullanıma çevrilebilir.
Süt izni kullandırılmazsa ücreti ödenir mi?
Evet. Yargıtay, kullandırılmayan süt izni süresini fazla çalışma gibi %50 zamlı ücretlendirir. 5 yıl içinde talep edilebilir; ayrıca işverene idari para cezası uygulanır. Yazılı talep ve işverenin yanıtı en güçlü delildir; tanıkla da ispat mümkündür.
Süt izni babaya devredilebilir mi?
Hayır. Süt izni yalnızca kadın işçiye tanınmıştır ve babaya devredilemez. Baba için 10 günlük babalık izni ve çocuk ilkokula başlayana kadar kısmi süreli çalışma hakkı vardır; annenin çalışmadığı hallerde kısmi süreli çalışma hakkı da doğmaz.
Reklam