Bu sayfada
Sigortalılık başlangıcı ne demek?
Sigortalılık başlangıcı, 5510 sayılı Kanun m.38 ile düzenlenir ve emeklilik yaşı ile sigortalılık süresi şartının hangi tarihten itibaren hesaplanacağını belirler. Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa çalışmaya başlanan tarih sigortalılık başlangıcıdır. Ancak 18 yaşından önce başlayan çalışmalarda sigortalılık süresi 18 yaşın doldurulduğu tarihten başlar; bu dönemde ödenen primler ise prim gün sayısına eklenir. 2008 öncesi sigortalılarda 506 sayılı Kanun m.60 ve geçici 81. madde uygulanır; 8 Eylül 1999 ve 30 Nisan 2008 tarihleri kademeli geçişin dönüm noktalarıdır. Askerlik ve doğum borçlanması gibi borçlanılan süreler sigortalılık başlangıcından önceyse başlangıcı geriye çeker ve daha erken emeklilik sağlayabilir.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım bir erkek sigortalı 15 Mart 2007'de 16 yaşında ilk kez sigortalı olsun ve 18 yaşını 2 Temmuz 2009'da doldursun. Sigortalılık başlangıcı 2 Temmuz 2009 kabul edilir; 2007-2009 arasındaki 600 gün prim ise prim gününe sayılır. Bu kişi 12 ay askerlik borçlanması yaparsa başlangıç 12 ay geri, yani 2 Temmuz 2008'e çekilir ve kademeli geçiş sınırı olan 30 Nisan 2008 sonrası sigortalı sayılır (60 yaş, 7.200 gün). Borçlanma bedeli 2026 asgari ücretle 12 x 33.030 x %45 = 178.362 ₺ olur (7566 sayılı Kanun ile askerlik borçlanması oranı 1 Ocak 2026'dan itibaren %45; doğum borçlanması %32); güncel tutarı kontrol edin.
Bu terimle hesap yapın
Ne Zaman Emekli Olurum?
4/a, 4/b, 4/c için tablo tabanlı emeklilik tarihi
Sigortalılık başlangıcı neden bu kadar önemli?
Türkiye'de emeklilik şartları ilk sigortalı olunan tarihe göre kademeli belirlenir. 8 Eylül 1999 öncesi başlayanlar kademeli yaş tablosuna, 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arası başlayanlar 506 sayılı Kanun m.60 şartlarına (kadın 58, erkek 60 yaş, 7.000 gün), 1 Mayıs 2008 ve sonrası başlayanlar 5510 sayılı Kanun m.28 şartlarına (kadın 58, erkek 60, 7.200 gün; yaşlar 2036'dan itibaren kademeli artar) tabidir. Bir gün fark, emeklilik yaşını yıllarca değiştirebilir. EYT düzenlemesi de 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılık başlangıcı olanlara yaş şartını kaldırdığı için milyonlarca kişi hizmet dökümündeki ilk işe giriş tarihini sorgulamıştır. Sigortalılık başlangıcı 5510 sayılı Kanun m.38 ile tanımlanır; e-Devlet üzerinden "SGK tescil ve hizmet dökümü" ekranında "ilk işe giriş tarihi" olarak görülür. Hangi şartlara tabi olduğunuzu ne zaman emekli olurum aracı başlangıç tarihinize göre hesaplar.
18 yaşından önce sigorta girişi ne anlama gelir?
5510 sayılı Kanun m.38 ve 506 sayılı Kanun m.60/G aynı kuralı içerir: 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak çalışılmışsa sigortalılık süresi 18 yaşın doldurulduğu tarihten başlar, ancak bu dönemde ödenen primler prim gün sayısına eklenir. Yani 16 yaşında çıraklık dışı bir işte sigortalı olan kişi 18 yaşına kadar olan günleri kaybetmez, yalnızca sigortalılık süresi 18 yaşından itibaren hesaplanır. Bu kuralın bir istisnası vardır: 1 Nisan 1981'den önce 18 yaş altında sigortalı olanların sigortalılık başlangıcı fiili işe giriş tarihidir. Çıraklık ve staj sigortası ise yalnızca iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık sigortası kapsamındadır; uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmediği için ne sigortalılık başlangıcı ne de prim günü sağlar. Stajyerlik döneminin başlangıç sayılması için yasal düzenleme beklenir; güncel durumu takip edin.
Sigortalılık başlangıcı borçlanmayla geriye çekilebilir mi?
Evet. 5510 sayılı Kanun m.41 uyarınca borçlanılan süreler sigortalılık başlangıcından önceyse başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar geriye çekilir. En yaygın örnek askerlik borçlanmasıdır: ilk sigortadan önce yapılan askerlik borçlanılınca başlangıç o kadar ay geri gider. Borçlanma bedeli, seçilen günlük kazancın (asgari ücret ile tavanı arasında) %45'i üzerinden hesaplanır (7566 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2026'dan itibaren; doğum borçlanmasında %32); 2026 asgari ücretiyle aylık 33.030 x %45 = 14.863,50 ₺, 18 ay için 267.543 ₺ eder. Hesabı askerlik borçlanması hesaplama aracıyla yapabilir, başvuru adımlarını askerlik borçlanması nasıl yapılır yazısında görebilirsiniz. Doğum borçlanması ise sigortalılık başlangıcından sonraki doğumlar için yapılabildiğinden başlangıcı geri çekmez, yalnızca prim günü kazandırır; yurt dışı borçlanması ise başlangıcı geriye çekebilir. Borçlanma türlerinin ortak kuralları borçlanma teriminde özetlenmiştir.
Hizmet dökümündeki başlangıç tarihi yanlışsa ne yapılır?
İlk işe giriş bildirgesi verilmiş ama prim bildirilmemişse SGK bu tarihi sigortalılık başlangıcı olarak kabul etmez; en az bir gün prim ödenmiş olması gerekir. Tek günlük sigorta girişleri bu yüzden yaygındır ve geçerlidir. İşveren bildirge vermemişse veya tarih yanlış yazılmışsa hizmet tespit davası açılır; 5510 sayılı Kanun m.86 uyarınca dava, çalışmanın geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde açılmalıdır. İşe giriş bildirgesi verilmiş ve ilk gün için prim bildirilmişse beş yıllık süre işlemez. Delil olarak bordro, banka kayıtları, işyeri dosyası, tanık ve meslek odası kayıtları kullanılır. Sigortalılık başlangıcı değiştiğinde emeklilik şartları da değişir; bu nedenle emeklilik başvurusundan yıllar önce dökümü kontrol etmek ve hataları düzelttirmek gerekir. Farklı statülerdeki (4/a, 4/b, 4/c) hizmetler birleştirilirken de en erken başlangıç tarihi esas alınır.
Dayanak ve kaynaklar
İlgili terimler
Emeklilik yaşı
Sigortalının yaşlılık aylığına hak kazanmak için prim günü ve sigortalılık süresiyle birlikte doldurması gereken, ilk sigorta giriş tarihine ve cinsiyete göre kademeli olarak belirlenen yaş sınırı.
SGK ve primPrim günü (prim ödeme gün sayısı)
Sigortalı adına SGK'ya prim bildirilen gün sayısı; her ay en çok 30 gün sayılır ve emeklilik, işsizlik ödeneği, rapor parası ve diğer sigorta haklarının temel şartını oluşturur.
SGK ve primHizmet borçlanması (askerlik, doğum, yurt dışı)
Askerlik, doğum, yurt dışı ve ücretsiz izin gibi sigortasız geçen sürelerin, sigortalının seçtiği günlük kazanç üzerinden belirli oranda prim ödenerek SGK prim gününe ve bazı hallerde sigorta başlangıcına dönüştürülmesi.
SGK ve primHizmet dökümü (SGK tescil ve hizmet dökümü)
Sigortalının tüm işyerlerindeki işe giriş ve çıkış tarihlerini, aylık prim günlerini, prime esas kazançlarını, eksik gün nedenlerini ve toplam gün sayısını gösteren, e-Devlet'ten barkodlu alınan resmi SGK belgesi.

