Bu sayfada
Tavan ücret (prime esas kazanç üst sınırı) ne demek?
Tavan ücret, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 82. maddesinde düzenlenen prime esas kazanç üst sınırıdır. Günlük kazancın üst sınırı günlük brüt asgari ücretin 9 katı, aylık üst sınır ise bunun 30 katıdır. 2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 ₺ olduğundan tavan 297.270 ₺ olarak uygulanır. Bu tutarın üzerindeki brüt kazanç için ne işçi ne işveren payı prim hesaplanır; aynı şekilde emeklilik aylığına esas kazanç da tavanla sınırlı kalır. Tavan yalnız sigorta primini sınırlar; gelir vergisi ve damga vergisi ücretin tamamı üzerinden kesilmeye devam eder.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım brüt ücretiniz 350.000 ₺. SGK tavanı 297.270 ₺ olduğundan işçi primi %14 ve işsizlik primi %1 yalnız 297.270 ₺ üzerinden kesilir: 297.270 × %15 = 44.590,50 ₺. Tavan olmasaydı kesinti 350.000 × %15 = 52.500 ₺ olacaktı; aradaki 7.909,50 ₺ tavan sayesinde kesilmez. Gelir ve damga vergisi ise 350.000 ₺ brütün tamamına uygulanır.
Bu terimle hesap yapın
SGK Taban ve Tavan Ücreti
Prime esas kazanç sınırları ve prim oranları
Tavan ücret nedir ve nasıl belirlenir?
Tavan ücret, sigorta primi hesaplanırken dikkate alınabilecek en yüksek brüt kazançtır. 5510 sayılı Kanun'un 82. maddesi günlük kazanç üst sınırını günlük brüt asgari ücretin 9 katı olarak tanımlar. Asgari ücret her yıl yeniden belirlendiği için tavan da otomatik olarak değişir; ayrıca bir karar alınmasına gerek yoktur. 2026 yılında günlük brüt asgari ücret 1.101 ₺ olduğundan günlük tavan 9.909 ₺, aylık tavan ise 30 gün üzerinden 297.270 ₺ olur. Yıl içinde asgari ücret ikinci kez belirlenirse tavan da aynı tarihten itibaren yükselir; bu nedenle bordronuzu kontrol ederken güncel tutarı kontrol edin. Alt sınır olan taban ücretle birlikte tavanı SGK taban ve tavan aracı ile tek ekranda görebilirsiniz.
Tavanı aşan ücretten hangi kesintiler yapılmaz?
Tavan yalnız sosyal güvenlik primlerini sınırlar. Brüt ücretiniz 297.270 ₺'nin üzerindeyse işçi payı olan %14 sigorta primi ve %1 işsizlik primi yalnız tavan tutarı üzerinden hesaplanır; işveren payları için de aynı sınır geçerlidir. Buna karşılık gelir vergisi ve damga vergisi ücretin tamamından kesilir, çünkü bunlar vergi kanunlarına tabidir ve SGK tavanıyla ilgisi yoktur. Aynı ay içinde birden fazla işverenden ücret alıyorsanız, her işveren kendi ödediği kazanç için ayrı ayrı tavanı uygular; toplamda tavanı aşan prim ödenmişse fazla kesilen işçi payını SGK'ya başvurarak geri alabilirsiniz. Prime esas kazanç kavramını bilmek, hangi ödemelerin tavana dahil olduğunu anlamanızı kolaylaştırır.
Tavan ücret emekli aylığını nasıl etkiler?
Emekli aylığı, prim ödenen kazançların ortalaması üzerinden hesaplanır. Tavanın üzerindeki kazançtan prim ödenmediği için bu kısım emeklilik hesabına da girmez. Yani 500.000 ₺ brüt maaş alan bir çalışanın SGK kayıtlarında görünen kazancı en fazla 297.270 ₺'dir. Bu nedenle yüksek ücretli çalışanlarda emekli aylığı ile çalışırken alınan ücret arasındaki fark belirgin biçimde açılır. Tavanın asgari ücretin 6,5 katından önce 7,5, sonra 9 katına çıkarılmasının amacı tam da bu farkı bir ölçüde daraltmak ve yüksek kazançlı çalışanların daha fazla prim ödeyerek daha yüksek aylık biriktirmesini sağlamaktı. Emekli aylığınızın tahmini için aylık bağlama oranı terimine göz atın; oran, tavanla sınırlı ortalama kazancınıza uygulanır.
İşverenim tavanın üzerindeki ücreti bildirmezse ne olur?
Bazı işverenler ücretin bir kısmını elden ödeyip SGK'ya düşük kazanç bildirir. Tavanın üzerindeki kazanç zaten prime tabi olmadığı için bu kısmın bildirilmemesi prim açısından sonuç doğurmaz; ancak tavanın altında kalan tutarın eksik bildirilmesi hem prim kaybı hem de emekli aylığında düşüş demektir. Bordronuzdaki prime esas kazanç satırını maaşınızla karşılaştırın; brüt ücretiniz tavanın altındaysa ikisi eşit olmalıdır. Eksik bildirim tespit ederseniz hizmet dökümünüzü kontrol edip SGK'ya şikayet edebilirsiniz. Fark gelir vergisi ve damga vergisi açısından da vergi kaybı oluşturduğundan işveren için ayrıca idari para cezası ve gecikme zammı söz konusu olur.
Dayanak ve kaynaklar
İlgili terimler
SGK tavanı (prime esas kazanç üst sınırı)
SGK tavanı, bir ayda sigorta primi kesilebilecek en yüksek brüt kazançtır; 5510 sayılı Kanun 82. madde uyarınca brüt asgari ücretin 9 katıdır ve 2026'da 297.270 ₺ olarak uygulanır.
SGK ve primPrime esas kazanç (PEK)
Prime esas kazanç, SGK priminin üzerinden hesaplandığı aylık brüt kazançtır; ücret, prim, ikramiye ve fazla mesai dahil edilir, taban asgari ücret ve tavan asgari ücretin 9 katıdır.
Tazminat ve fesihGiydirilmiş ücret
Giydirilmiş ücret, çıplak brüt ücrete yemek, yol, ikramiye gibi düzenli ve parayla ölçülebilen yan hakların eklenmesiyle bulunan, kıdem ve ihbar tazminatının hesaplandığı ücrettir.
EmeklilikAylık bağlama oranı (ABO)
Aylık bağlama oranı, emekli aylığının sigortalının ortalama aylık kazancına oranını gösteren yüzdedir; 2008 sonrası her 360 prim günü için %2 olarak hesaplanır ve toplam prim günü arttıkça yükselir.

