Bu sayfada
Gelir testi (GSS) ne demek?
5510 sayılı Kanun m.60/1-c ve m.60/1-g ile Genel Sağlık Sigortası Tescil, Prim ve Müstehaklık İşlemleri Yönetmeliği uyarınca, sigortalı çalışmayan, emekli olmayan ve bakmakla yükümlü sayılmayan kişiler GSS kapsamında tescil edilir. Gelir testi, ikamet edilen ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından yapılır; aynı hanede yaşayan eş, çocuk ve anne babanın gelirleri, taşınır ve taşınmaz varlıkları incelenir. Hane içi kişi başı aylık gelir brüt asgari ücretin üçte birinin (2026 için 11.010 ₺) altında çıkarsa prim devlet tarafından ödenir (60/c-1). Üstünde çıkarsa kişi 60/g kapsamına girer ve 10602 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 Aralık 2025'ten itibaren %3'ten %6'ya yükseltilen oran üzerinden brüt asgari ücretin %6'sı tutarında (2026 için aylık 1.981,80 ₺) prim öder.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım 4 kişilik bir hanede yalnız baba çalışıyor ve net 40.000 ₺ kazanıyor; 23 yaşındaki öğrenci olmayan oğul için GSS tescili yapıldı. Kişi başı gelir 40.000 ÷ 4 = 10.000 ₺, eşik 33.030 ÷ 3 = 11.010 ₺'nin altında; oğulun primini devlet öder. Hane geliri 48.000 ₺ olsaydı kişi başı 12.000 ₺ eşiği aşar, oğul aylık 33.030 × %6 = 1.981,80 ₺ prim öderdi; güncel tutarı kontrol edin.
Bu terimle hesap yapın
Asgari Ücret
Net, brüt, işverene maliyet ve yıllara göre tablo
Gelir testi kimler için yapılır?
Türkiye'de ikamet eden herkes genel sağlık sigortası kapsamındadır; soru yalnız primi kimin ödeyeceğidir. Çalışanlar, emekliler, işsizlik ödeneği alanlar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu eş, 18 yaş altı çocuk, öğrenciyse lise için 20, üniversite için 25 yaşına kadar çocuklar ile geçimi sağlanan anne baba için ayrıca prim ödenmez. Bu kapsamın dışında kalan kişi, örneğin 18 yaşını dolduran ve öğrenci olmayan genç, işsizlik ödeneği bitmiş işsiz, sigortasız çalışan ya da ev hanımı, SGK tarafından kendiliğinden 60/g kapsamında tescil edilir ve prim borcu işlemeye başlar. İşte gelir testi bu kişilerin primi kendisinin mi ödeyeceğini, yoksa 60/c-1 kapsamına alınıp devletçe mi karşılanacağını belirler. GSS priminin kendisini GSS primi sayfasında anlattık.
Gelir testi nasıl yapılır, neye bakılır?
Başvuru ikamet edilen ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na (SYDV) dilekçeyle ya da e-Devlet üzerinden yapılır. Vakıf, aynı hanede yaşayan kişilerin gelir ve varlıklarını birlikte değerlendirir:
- Eş, çocuk ve anne babanın ücret, emekli aylığı, kira ve serbest meslek gelirleri,
- Hanedeki taşınmazlar (ev, arsa, tarla) ve araçlar için hesaplanan varsayımsal gelir,
- Banka hesapları ve sosyal yardımlar.
Toplam hane geliri hanedeki kişi sayısına bölünür ve kişi başı aylık gelir brüt asgari ücretin üçte biri olan eşikle (2026 için 11.010 ₺) karşılaştırılır. Eşiğin altındaysa prim devlet tarafından ödenir; üstündeyse kişi brüt asgari ücretin %6'sı (2026 için 1.981,80 ₺) tutarında prim öder. Aynı hanede yaşamayan ve ayrı adreste ikamet eden aile bireyleri hesaba katılmaz; bu yüzden öğrenci evinde kalan gençlerde test farklı sonuçlanabilir. Eşik asgari ücrete bağlıdır, güncel tutarı asgari ücret sayfasından kontrol edin.
Gelir testi yaptırmazsam ne olur?
SGK tescil yazısını gönderdikten sonra bir ay içinde gelir testine başvurmayan kişi, geliri ne olursa olsun 60/g kapsamında kabul edilir ve her ay %6 oranında prim borcu tahakkuk eder. Borç ödenmedikçe gecikme zammı işler ve kişi acil haller dışında sağlık hizmetinden yararlanamaz. Bir ay içinde başvuran kişinin test sonucu tescil tarihinden geçerli olur; eşiğin altında çıkarsa o güne kadar oluşan borç silinir. Bir aydan sonra başvuranlarda ise sonuç başvuru tarihinden itibaren uygulanır, önceki borç kalır. Biriken borç için yapılandırma seçeneklerini GSS prim borcu sorgulama ve yapılandırma yazısında topladık. 7566 sayılı Kanun ayrıca kapsamdaki kişilerin ödenmeyen GSS borçları için kolaylıklar getirmiştir; güncel düzenlemeyi SGK duyurularından kontrol edin.
Gelir testi sonucuna itiraz edilir mi, ne zaman yenilenir?
Sonuç kişiye tebliğ edilir ve on beş gün içinde aynı vakfa yazılı itiraz edilebilir; itirazı vakıf mütevelli heyeti değerlendirir. Hane yapısı değiştiğinde, örneğin hanedeki tek çalışan işten ayrıldığında ya da evlilikle hane ayrıldığında, yeniden test istenebilir. Gelir eşiğin altında çıkan kişilerin durumu SGK ve vakıf tarafından belirli aralıklarla yeniden incelenir; bu yüzden 60/c-1 statüsü kalıcı değildir. Başvuru belgeleri, dikkat edilecek noktalar ve örnek senaryoları GSS gelir testi nedir yazısında adım adım bulabilirsiniz.
Dayanak ve kaynaklar
- 5510 sayılı Kanun m.60, m.80-81
- Genel Sağlık Sigortası Tescil, Prim ve Müstehaklık İşlemlerine İlişkin Yönetmelik
- SGK: Genel Sağlık Sigortası ve gelir testi
İlgili terimler
GSS primi (genel sağlık sigortası primi)
Çalışmayan, öğrenci olmayan ve bakmakla yükümlü sayılmayan kişilerin sağlık hizmetinden yararlanmak için ödediği, brüt asgari ücretin %6'sı olarak hesaplanan ve gelir testine göre devletçe karşılanabilen aylık prim.
VergiAsgari ücret istisnası
Asgari ücret istisnası, tüm ücretlilerde ücretin asgari ücrete isabet eden kısmı üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi alınmamasıdır; 7349 sayılı Kanunla 2022'den beri uygulanır.
SGK ve primSGK tavanı (prime esas kazanç üst sınırı)
SGK tavanı, bir ayda sigorta primi kesilebilecek en yüksek brüt kazançtır; 5510 sayılı Kanun 82. madde uyarınca brüt asgari ücretin 9 katıdır ve 2026'da 297.270 ₺ olarak uygulanır.
SGK ve primİsteğe bağlı sigorta
Zorunlu sigortalı olmayan ya da ayda 30 günden az çalışan kişilerin, seçtikleri kazancın %32'si oranında kendileri prim ödeyerek emeklilik ve sağlık haklarını sürdürdüğü gönüllü sigortalılık türü.

