Bu sayfada
Ücretli izin (mazeret dışı izinler) ne demek?
Ücretli izin kavramı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun farklı maddelerinde düzenlenen ve işçinin ücret kaybı yaşamadan işe ara verdiği tüm izinleri kapsar. Yıllık ücretli izin (m.53), hafta tatili (m.46), ulusal bayram ve genel tatil (m.47), süt izni (m.74) ve ek 2. maddedeki mazeret izinleri bunların başında gelir. Ek 2. maddeye göre işçiye evlenmesi veya evlat edinmesi hâlinde üç, anne, baba, eş, kardeş ya da çocuğunun ölümünde üç, eşinin doğum yapması hâlinde 7578 sayılı Kanun ile 1 Mayıs 2026'dan itibaren on gün ücretli izin verilir. Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için yılda on gün ücretli izin de bu kapsamdadır. Bu izinler yıllık izinden düşülemez.
Örnek hesap
Örnek hesap: varsayalım brüt aylık ücretiniz 45.000 ₺ ve eşiniz doğum yaptı. On günlük babalık izni ücretli olduğundan o ayki bordronuzda eksilme olmaz; 45.000 ₺ brüt üzerinden SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi her zamanki gibi hesaplanır. İşveren izni ücretsiz saysaydı 10 × 1.500 = 15.000 ₺ eksik ödenecekti. Aynı yıl 14 günlük yıllık izninizi de kullandığınızda bu on gün yıllık izninizden düşülmez.
Bu terimle hesap yapın
Yıllık İzin Hesaplama
Kıdeme göre izin süresi ve kullanılmayan izin ücreti
Hangi izinler ücretli sayılır?
İş Kanunu'nda tek bir "ücretli izin" maddesi yoktur; ücretli izinler kanunun farklı yerlerine dağılmıştır. En bilinen tür yıllık ücretli izindir: bir yılı dolduran işçiye kıdemine göre en az 14, 20 veya 26 gün izin verilir ve ücreti izne çıkmadan önce peşin ödenir. Hafta tatili ve genel tatil günleri de çalışılmadığı hâlde ücretli günlerdir. Kadın işçinin doğum sonrası günde bir buçuk saatlik süt izni çalışma süresinden sayılır. Ek 2. maddedeki mazeret izinleri ise belirli yaşam olaylarına bağlıdır. Hak ettiğiniz yıllık izin gününü yıllık izin hesaplama aracı ile kıdeminize göre görebilirsiniz. Bunların dışında iş sözleşmesi veya toplu sözleşme ile ek ücretli izinler tanınabilir; kanun alt sınırı belirler, üst sınırı belirlemez.
Mazeret izinleri kaç gündür ve nasıl kullanılır?
4857 sayılı Kanun'un ek 2. maddesi şu ücretli mazeret izinlerini tanır:
- Evlenme veya evlat edinme: 3 gün.
- Anne, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümü: 3 gün.
- Eşin doğum yapması: 10 gün (7578 sayılı Kanun ile 5 günden 10 güne çıkarıldı, 1 Mayıs 2026 itibarıyla).
- En az yüzde yetmiş engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için, hastalık raporuna dayalı olarak ebeveynlerden birine yılda en fazla 10 gün; bu izin bölünerek de kullanılabilir.
Bu izinler olayın gerçekleştiği tarihte başlar ve takvim günü olarak sayılır; işveren "iş yoğun" diyerek erteleyemez. Kullanılmayan mazeret izni başka tarihe aktarılmaz ve paraya çevrilmez. Belge istenirse evlenme cüzdanı, ölüm belgesi veya doğum raporu yeterlidir. Ayrıntılı süreç için babalık izni kaç gün ve evlilik izni kaç gün yazılarını inceleyin.
Ücretli izin ile ücretsiz izin arasındaki fark nedir?
Ücretli izinde sözleşme devam eder, ücret tam ödenir ve SGK primi eksiksiz bildirilir; dolayısıyla prim günü, kıdem ve yıllık izne esas süre kesintisiz işler. Ücretsiz izinde ise iş sözleşmesi askıya alınır, ücret ödenmez ve izin günleri için prim bildirilmez. Bu nedenle ücretsiz izin emeklilik gününüzü ve o ayki net maaşınızı doğrudan etkiler. İşveren sizi tek taraflı olarak ücretsiz izne çıkaramaz; yazılı onayınız gerekir, aksi hâlde bu durum haklı fesih nedenidir. Mazeret izinlerini "ücretsiz" olarak işleyen bir bordro kanuna aykırıdır ve eksik ücreti talep edebilirsiniz. İzinli günlerin bordroya nasıl yansıdığını kıst ücret terimi altındaki açıklamalarla karşılaştırabilirsiniz.
Ücretli izin günleri yıllık izinden düşülür mü?
Hayır. Kanunun 56. maddesine göre işveren tarafından yıl içinde verilen diğer ücretli ve ücretsiz izinler ile dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez. Yani babalık izni, evlilik izni veya cenaze izni kullandınız diye yıllık izin hakkınız azalmaz. Aynı şekilde yıllık izin sırasında denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz; izin bu günler kadar uzar. İşveren mazeret iznini yıllık izinden düşerse eksik kullandırılan günler için izin ücreti alacağı doğar ve iş sözleşmesi sona erdiğinde bu günlerin ücreti son brüt ücret üzerinden ödenmek zorundadır. Bu hesap için yıllık izin ücreti aracı kullanılabilir.
Dayanak ve kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu ek m.2, m.53, m.56
- 7578 sayılı Kanun (Resmî Gazete 1 Mayıs 2026)
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
İlgili terimler
Kıst ücret
Kıst ücret, ay içinde işe giren, işten ayrılan veya ücretsiz izin kullanan çalışanın, tam aylık ücretinin fiilen çalıştığı gün sayısına oranlanmasıyla bulunan eksik ay ücretidir.
Tazminat ve fesihİhbar (bildirim) süresi
İhbar süresi, belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın karşı tarafa önceden bildirmek zorunda olduğu, işçinin kıdemine göre 2, 4, 6 veya 8 hafta olarak belirlenen bekleme süresidir.
İzin ve çalışma süresiVardiyalı çalışma
Vardiyalı çalışma, aynı işin gün içinde birbirini izleyen işçi postaları tarafından yürütülmesidir; gece postası 7,5 saati aşamaz, postalar en geç iki haftada bir değişir ve posta değişiminde en az 11 saat dinlenme verilir.
Tazminat ve fesihGiydirilmiş ücret
Giydirilmiş ücret, çıplak brüt ücrete yemek, yol, ikramiye gibi düzenli ve parayla ölçülebilen yan hakların eklenmesiyle bulunan, kıdem ve ihbar tazminatının hesaplandığı ücrettir.

